Xã Đông Khê đổi mới cách truyền thông về bình đẳng giới

Đưa kiến thức bình đẳng giới đến từng thôn

Đổi mới hoạt động truyền thông Dự án 8, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã Đông Khê tổ chức tuyên truyền tại các xóm. Nội dung được điều chỉnh phù hợp với đối tượng, điều kiện sinh hoạt và những vấn đề đặt ra từ cơ sở. Tại xóm Pác Lũng, buổi truyền thông được tổ chức sau giờ lao động, thu hút hội viên phụ nữ cùng một số nam giới, người cao tuổi và đoàn viên thanh niên tham gia. Thay vì mở đầu bằng những khái niệm khô cứng, cán bộ Hội đưa ra tình huống quen thuộc: người vợ vừa lao động sản xuất, vừa chăm con, lo việc nhà nhưng những quyết định lớn trong gia đình vẫn do người chồng định đoạt. 

Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Pác Lũng Nông Thị Hoa cho biết: Trước đây nhiều người hiểu bình đẳng giới là phụ nữ và nam giới cùng tham gia lao động. Qua thảo luận, hội viên nhận ra bình đẳng giới còn thể hiện trong việc cùng chăm sóc con, chia sẻ việc nhà, bàn bạc chi tiêu và tôn trọng lựa chọn học tập, nghề nghiệp của các thành viên. Khi nội dung gắn với những việc diễn ra hằng ngày, cả phụ nữ và nam giới dễ nhận thấy hơn trách nhiệm của mình.

Thông qua các buổi tuyên truyền, Hội nắm bắt những vấn đề hội viên quan tâm như: chia sẻ việc nhà, trẻ em nghỉ học sớm, kết hôn khi chưa đủ tuổi, cách hỗ trợ khi xảy ra bạo lực gia đình. Đây là cơ sở để các chi hội lựa chọn nội dung sinh hoạt, phối hợp hỗ trợ và đưa kiến thức bình đẳng giới vào đời sống, góp phần xây dựng gia đình tiến bộ, an toàn, hạnh phúc.

Hỗ trợ kịp thời từ cộng đồng

Bạo lực gia đình và xâm hại phụ nữ và trẻ em thường không bắt đầu bằng những sự việc dễ nhận thấy. Một lời lăng mạ kéo dài, việc kiểm soát tiền bạc, cấm đoán quan hệ xã hội, đe dọa hoặc ép buộc cũng có thể gây tổn thương sâu sắc. Vì vậy, nội dung tuyên truyền tại xóm tập trung giúp người dân nhận diện nhiều dạng bạo lực, hiểu hậu quả và biết cách tìm kiếm hỗ trợ khi có nguy cơ.

Tại xóm Trọng Con, cán bộ Hội đưa ra tình huống giả định về một phụ nữ thường xuyên bị chồng xúc phạm, giữ toàn bộ tiền bán nông sản và ngăn không cho tham gia sinh hoạt chi hội. Ban đầu, một số người cho rằng chưa bị đánh thì chưa thể coi là bạo lực. Sau khi phân tích, người dự nhận ra đây là hành vi bạo lực tinh thần và kinh tế. Nạn nhân cần được lắng nghe, bảo đảm an toàn, cung cấp thông tin về nơi hỗ trợ; người biết sự việc không nên trách móc, ép buộc hoặc tự ý công khai câu chuyện.

Tiểu phẩm tuyên truyền về phòng, chống bạo lực gia đình tại xóm Vĩnh Quang, xã Đông Khê.

Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ xóm Trọng Con Nông Thị Hồng chia sẻ: Hoạt động rất thiết thực khi trang bị kỹ năng tiếp cận người có nguy cơ bị bạo lực. Cán bộ cơ sở phải giữ bình tĩnh, lắng nghe không phán xét, tôn trọng quyết định của nạn nhân và báo cáo đúng nơi khi tình huống vượt khả năng hỗ trợ. Với trẻ em, mọi dấu hiệu bất thường về tâm lý, sức khỏe, hành vi hoặc việc né tránh một người nào đó đều cần được quan tâm, xác minh thận trọng.

Tại các buổi truyền thông, trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong bảo vệ trẻ em cũng được làm rõ. Cha mẹ được khuyến nghị dạy con nhận biết vùng riêng tư, quyền từ chối những đụng chạm khiến trẻ không an toàn, cách kêu cứu và tìm người lớn đáng tin cậy. Khi trẻ chia sẻ, người lớn cần tin tưởng, trấn an và bảo vệ trẻ trước khi tìm hiểu sâu hơn; tuyệt đối tránh chất vấn dồn dập hoặc khiến trẻ cảm thấy mình có lỗi. Thông tin về vụ việc phải được giữ kín để hạn chế tổn thương thêm.

Đáng chú ý là tuyên truyền không tách phụ nữ khỏi mạng lưới cộng đồng. Chi hội trưởng, trưởng thôn, người có uy tín, đoàn thể, y tế, công an và gia đình đều có vai trò trong phát hiện, chuyển gửi và hỗ trợ. 

Thêm lá chắn an toàn trên không gian mạng

Cùng với những vấn đề trong đời sống gia đình, phụ nữ và trẻ em ngày càng đối mặt với nhiều rủi ro trên môi trường mạng. Điện thoại thông minh giúp kết nối, học tập và kinh doanh thuận lợi hơn, nhưng cũng tạo cơ hội cho đối tượng xấu giả danh cơ quan chức năng, người thân, nhân viên ngân hàng hoặc người bán hàng để chiếm đoạt tài sản và thu thập thông tin cá nhân. Bởi vậy, kỹ năng số được lồng ghép thành nội dung quan trọng trong các buổi tuyên truyền tại các thôn.

Với trẻ em, nguy cơ không chỉ là mất tiền. Các em có thể bị dụ dỗ chia sẻ hình ảnh riêng tư, bị bắt nạt, đe dọa hoặc tiếp cận nội dung độc hại. Trong tình huống giả định tại thôn Nam Quang, em H.M.A., 14 tuổi, nhận lời mời kết bạn từ tài khoản tự nhận là người tổ chức cuộc thi trực tuyến, đề nghị gửi ảnh cá nhân để làm hồ sơ. Qua thảo luận, phụ huynh nhận ra cần dạy trẻ kiểm tra danh tính người liên hệ, không chia sẻ dữ liệu nhạy cảm, chặn tài khoản đáng ngờ và báo ngay với người lớn khi cảm thấy bất an.

Hội viên được hướng dẫn nhận diện những dấu hiệu phổ biến: tin nhắn tạo tâm lý sợ hãi hoặc thúc giục; tài khoản mới lập mạo danh người quen; đường link có địa chỉ bất thường; yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã OTP, hình ảnh giấy tờ cá nhân hay thông tin tài khoản ngân hàng. Nguyên tắc được nhắc lại là bình tĩnh, dừng lại để xác minh, không làm theo yêu cầu của người lạ và báo cho người thân hoặc cơ quan chức năng khi có dấu hiệu nghi vấn.