Giảm gánh nặng trước ngày xuất cảnh

Học viên theo học lớp tiếng Nhật trước khi đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng. Ảnh: Hoài Thương 

Anh Nguyễn Ngọc Linh (phường Vỹ Dạ) đang chuẩn bị hồ sơ đi làm việc ở nước ngoài. Lao động phổ thông, thu nhập không đều, anh mong sau vài năm sẽ dành dụm được ít vốn để về làm ăn. Để thực hiện dự định ấy, anh phải học ngoại ngữ, khám sức khỏe, tham gia đào tạo và làm các thủ tục cần thiết. Những buổi đi học cũng ảnh hưởng đến ngày công, trong khi gia đình vẫn có các khoản chi hằng ngày.

Những khoản anh Linh đang phải tính toán cũng là phần việc mà nhiều lao động phải chuẩn bị trước khi xuất cảnh. Thực tế, phía sau số lao động đã ra nước ngoài làm việc là một lượng không nhỏ người đang học ngoại ngữ, hoàn thiện hồ sơ và chờ tuyển dụng.

Tại TP. Huế, số người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng vẫn ở mức đáng kể. Sáu tháng đầu năm 2026, thành phố có 1.320 lao động xuất cảnh, đạt 55% kế hoạch năm. Nhật Bản tiếp nhận 983 người, chiếm 74,47%; tiếp đến là Đài Loan với 170 người, Hàn Quốc 15 người và một số thị trường khác. Bên cạnh số đã xuất cảnh, khoảng 1.400 người được cấp giấy chứng nhận hoàn thành khóa đào tạo ngoại ngữ, giáo dục định hướng; hơn 1.000 người đang tiếp tục đào tạo để đáp ứng yêu cầu tuyển dụng.

Ngoại ngữ, tay nghề, sức khỏe là những điều kiện cần đáp ứng. Với người sống chủ yếu bằng tiền công hằng ngày, chi phí học tập và thời gian chờ xuất cảnh đều phải được tính vào kế hoạch của gia đình. Một phần những khoản chi trong giai đoạn này hiện đã có chính sách hỗ trợ của thành phố.

Theo Nghị quyết số 15/2026/NQ-HĐND của HĐND TP. Huế, người lao động thuộc đối tượng và đáp ứng điều kiện được hỗ trợ một phần chi phí đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Người tham gia khóa đào tạo tại Huế được hỗ trợ tiền đi lại 500 nghìn đồng/người/khóa học; học ngoài thành phố được hỗ trợ 1 triệu đồng. Chi phí khám sức khỏe được hỗ trợ theo thực tế, tối đa 1,6 triệu đồng/người. Người thường trú tại Huế đã học tiếng Hàn để dự kỳ thi theo Chương trình EPS được hỗ trợ chi phí đào tạo một lần, tối đa 4 triệu đồng/người/khóa học.

Trong sáu tháng đầu năm, thành phố hỗ trợ chi phí ban đầu cho 31 lao động thuộc diện chính sách, với tổng kinh phí hơn 421 triệu đồng. Cùng kỳ, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội thành phố giải ngân gần 20,95 tỷ đồng cho 255 lao động vay vốn đi làm việc ở nước ngoài.

Thực tế, người lao động được Nhà nước hỗ trợ, nhưng không phải là tất cả. Do đó, vấn đề người lao động cần là trước khi ký hợp đồng, họ cần được giải thích tổng số tiền phải trả, khoản nào nộp cho doanh nghiệp, khoản nào dành cho học tập, đi lại. Sau khi sang nước ngoài, lương thực nhận còn bao nhiêu sau các khoản khấu trừ và sinh hoạt. Chỉ khi tính được số tiền có thể dành dụm mỗi tháng, người lao động mới có cơ sở ước lượng thời gian trả nợ.

Tuy nhiên, vấn đề này còn phụ thuộc vào việc chọn thị trường và công việc phù hợp với năng lực của từng người. Thế nên, việc tư vấn cũng cần đi vào từng trường hợp. Người có tay nghề và ngoại ngữ có thể đáp ứng yêu cầu của những công việc khác với lao động mới bắt đầu học. Thu nhập được giới thiệu có thể hấp dẫn, nhưng chi phí và thời gian chuẩn bị cũng khác nhau. Nếu chỉ nói đến mức lương mà không làm rõ điều kiện tuyển dụng, người lao động dễ chọn chuyến đi vượt quá khả năng tài chính hoặc năng lực của mình.

TP. Huế đặt mục tiêu đưa 12.000 lao động đi làm việc ở nước ngoài trong giai đoạn 2026 - 2030. Để thực hiện mục tiêu ấy, xã, phường cần tăng cường kết nối để người dân có thể hiểu rõ hơn về các doanh nghiệp tuyển dụng, những điều kiện hỗ trợ và nguồn vốn vay trước khi nộp tiền. Với người lao động, một thông tin đúng lúc có thể giúp họ tính lại khoản vay, chọn công việc phù hợp hơn hoặc tránh một khoản chi không cần thiết. Giảm gánh nặng trước ngày xuất cảnh bắt đầu từ việc để mỗi người biết rõ mình sẽ phải trả bao nhiêu cho chuyến đi.