Giám sát chặt hành trình tàu cá, phòng ngừa vi phạm pháp luật trên biển

Cán bộ Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận phát tờ rơi tuyên truyền cho ngư dân về phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định. Ảnh: Anh Bách

Theo dõi liên tục, xác minh kịp thời

Tại cảng cá Lạch Quèn, xã Quỳnh Phú, tỉnh Nghệ An, trước mỗi chuyến ra khơi, bên cạnh chuẩn bị nhiên liệu, lương thực, nước ngọt và ngư lưới cụ, ngư dân chú trọng kiểm tra thiết bị giám sát hành trình. Việc bảo đảm thiết bị hoạt động ổn định giúp duy trì dữ liệu phục vụ quản lý, kiểm soát phương tiện trong suốt thời gian khai thác trên biển.

Trên tàu cá NA-92223-TS của ông Phạm Hữu Luyến, ăng ten của thiết bị giám sát hành trình được bố trí ở vị trí cao nhất. Thiết bị trong buồng lái hoạt động bình thường, các vị trí niêm phong còn nguyên vẹn. Theo ông Luyến, kiểm tra tình trạng hoạt động và khả năng cảnh báo mất tín hiệu đã trở thành công việc thường xuyên trước khi tàu xuất bến. Sự chủ động của chủ tàu giúp phát hiện sớm trục trặc, hạn chế nguy cơ gián đoạn kết nối khi phương tiện đã ra xa bờ.

Đối với công tác quản lý tàu cá, lắp đặt thiết bị mới là bước đầu; duy trì hoạt động liên tục trong quá trình khai thác mới bảo đảm hiệu quả giám sát. Khi phương tiện hoạt động cách bờ hàng chục hải lý, dữ liệu truyền về giúp lực lượng chức năng theo dõi hành trình, nhận diện những diễn biến cần kiểm tra, xác minh. Đây cũng là cơ sở để kịp thời nhắc nhở chủ tàu, thuyền trưởng phòng ngừa nguy cơ vi phạm.

Thiếu tá Tô Văn Hùng, Nhân viên Trạm kiểm soát Biên phòng Lạch Quèn, Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận cho biết, hệ thống giám sát hành trình cung cấp thông tin về vị trí, tọa độ, tốc độ và hướng di chuyển của tàu cá. Thông qua dữ liệu cập nhật trên hệ thống quản lý, cán bộ có thể theo dõi phương tiện đang hoạt động, xác định tàu đã về bờ và phát hiện trường hợp có dấu hiệu bất thường. Khi xuất hiện vấn đề cần làm rõ, lực lượng chức năng liên lạc với chủ tàu hoặc thuyền trưởng để xác minh tình hình.

Phương thức này giúp công tác kiểm soát được duy trì từ khi phương tiện rời cảng đến lúc trở về. Thay vì chỉ nắm thông tin tại thời điểm xuất, nhập bến, cán bộ làm nhiệm vụ có thể tiếp tục theo dõi tàu trong quá trình hoạt động trên ngư trường. Những biến động về tín hiệu, vị trí hay hướng di chuyển được tiếp nhận để kiểm tra, đối chiếu với thông tin do chủ tàu, thuyền trưởng cung cấp.

Tuy nhiên, quá trình đi biển dài ngày có thể phát sinh sự cố nguồn điện, trục trặc kỹ thuật hoặc chịu tác động của thời tiết, làm gián đoạn tín hiệu. Bởi vậy, việc xác minh nguyên nhân mất kết nối có ý nghĩa quan trọng, tránh đánh giá vụ việc khi chưa đủ thông tin. Cùng với thiết bị giám sát hành trình, ngư dân duy trì máy thông tin liên lạc vô tuyến, điện thoại vệ tinh và những phương tiện liên lạc cần thiết để trao đổi với đất liền.

Cũng theo Thiếu tá Tô Văn Hùng, khi phát hiện tàu mất kết nối kéo dài từ 6 giờ trở lên, lực lượng chức năng liên hệ với chủ tàu, thuyền trưởng để làm rõ nguyên nhân. Việc tiếp nhận thông tin sớm giúp phân biệt sự cố kỹ thuật với những tình huống bất thường khác, từ đó có cơ sở lựa chọn biện pháp theo dõi, xử lý phù hợp.

Ngư dân Phạm Hữu Luyến cho biết thêm, khi thiết bị giám sát hành trình mất tín hiệu, người trên tàu sử dụng máy thông tin liên lạc vô tuyến hoặc điện thoại vệ tinh báo về đồn Biên phòng, trạm bờ. Trường hợp tàu đang neo đậu hoặc gặp sự cố, ngư dân ghi lại hình ảnh vị trí, tình trạng phương tiện để cung cấp thông tin phục vụ xác minh. Chủ động thông báo giúp lực lượng chức năng nắm diễn biến, hạn chế tình trạng mất liên lạc kéo dài.

Khi phương tiện gặp nạn, dữ liệu hành trình còn hỗ trợ xác định vị trí để tổ chức tiếp cận. Trên cơ sở thông tin thu thập được và liên lạc với thuyền trưởng, lực lượng chức năng tính toán phương án hỗ trợ, huy động tàu đang hoạt động gần khu vực đến ứng cứu khi cần thiết. Hiệu quả quản lý vì thế gắn liền với khả năng bảo vệ tính mạng, tài sản của ngư dân.

Kiểm soát phương tiện, chủ động phòng ngừa

Trên ngư trường, nhiều tàu cá của ngư dân Nghệ An thường xuyên hoạt động cách đất liền hàng chục hải lý. Thời tiết diễn biến bất lợi có thể đe dọa trực tiếp đến an toàn phương tiện. Trong điều kiện đó, nắm chắc số lượng, vị trí tàu đang khai thác là cơ sở quan trọng để truyền thông tin cảnh báo, hướng dẫn ngư dân chủ động phòng tránh.

Cán bộ Bộ đội Biên phòng tỉnh Nghệ An kiểm tra trang thiết bị thông tin liên lạc trên tàu cá. Ảnh: Anh Bách

Anh Hoàng Văn Thanh, thuyền viên tàu cá NA-80226-TS cho biết, trước mỗi chuyến biển, các thành viên đều theo dõi dự báo thời tiết để tính toán kế hoạch hoạt động. Khi xuất hiện gió mạnh, sóng lớn, tàu phải cân nhắc vào bờ hoặc lựa chọn nơi tránh trú phù hợp. Đối với người trực tiếp lao động trên biển, bảo đảm an toàn tính mạng luôn là yêu cầu được đặt lên hàng đầu.

Tại địa bàn Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận quản lý, công tác thống kê, cập nhật tình hình phương tiện được duy trì thường xuyên. Cán bộ các trạm kiểm soát theo dõi tàu đã vào bờ, tàu còn hoạt động trên biển và vị trí từng phương tiện. Khi có thông tin thời tiết nguy hiểm, đơn vị thông báo đến ngư dân để chủ động điều chỉnh hoạt động, phòng tránh rủi ro.

Trung tá Nguyễn Văn Thưởng, Chính trị viên Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận cho biết, nắm chắc tình hình hoạt động của các phương tiện là nhiệm vụ thường xuyên của đơn vị. Việc xác định tàu nào đã về bờ, tàu nào còn ngoài biển, đang ở khu vực nào có ý nghĩa đặc biệt quan trọng khi xảy ra mưa bão. Thông tin đầy đủ, kịp thời giúp đơn vị chủ động phối hợp triển khai các biện pháp bảo đảm an toàn cho người và tàu cá.

Tàu cá có chiều dài từ 15m trở lên trên địa bàn tỉnh Nghệ An đã hoàn thành lắp đặt thiết bị giám sát hành trình. Dữ liệu thu nhận phục vụ quản lý hoạt động khai thác thủy sản, kiểm soát hành trình và cảnh báo nguy cơ tàu cá vượt ranh giới khai thác. Khi phương tiện gặp sự cố, thông tin vị trí còn hỗ trợ công tác tìm kiếm, cứu nạn.

Việc khai thác hiệu quả hệ thống đòi hỏi sự phối hợp thường xuyên giữa lực lượng quản lý và người sử dụng phương tiện. Chủ tàu, thuyền trưởng cần chú trọng kiểm tra thiết bị, duy trì kết nối và chủ động cung cấp thông tin khi có trục trặc. Về phía lực lượng chức năng, theo dõi sát dữ liệu, liên lạc xác minh kịp thời giúp nhận diện đúng tình hình, nhắc nhở phòng ngừa vi phạm và tổ chức hỗ trợ khi cần thiết.

Từ thực tế tại Đồn Biên phòng Quỳnh Thuận, việc kiểm soát hành trình tàu cá cho thấy sự gắn kết giữa yêu cầu chấp hành pháp luật với bảo đảm an toàn trên biển. Mỗi thông tin được cập nhật, mỗi trường hợp mất kết nối được làm rõ đều giúp công tác quản lý chủ động hơn. Duy trì thiết bị hoạt động ổn định, giữ thông suốt liên lạc với đất liền là trách nhiệm của người đi biển, cũng là điều kiện để lực lượng chức năng kịp thời bảo vệ, hỗ trợ ngư dân trong quá trình khai thác.