Giám sát việc thực hiện phân cấp, phân bổ nguồn lực và năng lực vận hành bộ máy
Giám sát việc thực hiện phân cấp, phân bổ nguồn lực và năng lực vận hành bộ máy không chỉ nhằm đánh giá kết quả triển khai các chủ trương, chính sách mà còn góp phần nhận diện những điểm nghẽn, kịp thời đề xuất giải pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động ở các địa phương. Qua giám sát, nhiều chuyển biến tích cực đã được ghi nhận, đồng thời những hạn chế, bất cập cũng được chỉ rõ để có giải pháp khắc phục trong thời gian tới.

Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh khảo sát tại Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Thiệu Hóa.
Qua nghiên cứu báo cáo và giám sát thực tế, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh đánh giá cao những kết quả đạt được của cấp ủy, chính quyền các xã khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp. Bộ máy sau sắp xếp nhanh chóng đi vào hoạt động, duy trì liên tục các hoạt động quản lý nhà nước, không để xảy ra khoảng trống hoặc gián đoạn trong giải quyết công việc. Đặc biệt, các nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp đã tạo cơ sở pháp lý để UBND các xã chủ động tổ chức thực hiện, góp phần rút ngắn quy trình xử lý công việc và nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở; xác định được chủ thể thực hiện, phạm vi thẩm quyền và sản phẩm đầu ra; thuận lợi cho việc phân công nhiệm vụ, kiểm soát tiến độ và đánh giá trách nhiệm. UBND các xã thực hiện phân bổ, sử dụng ngân sách theo dự toán được giao, ưu tiên các nhiệm vụ bảo đảm hoạt động thường xuyên của bộ máy, giải quyết thủ tục hành chính, chuyển đổi số, an toàn thông tin, đầu tư cơ sở vật chất và trang thiết bị thiết yếu.
Tại xã Triệu Sơn, sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp có 105 nhiệm vụ, nhóm nhiệm vụ thuộc 12 lĩnh vực chủ yếu do UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh phân cấp cho UBND xã thực hiện cụ thể: lĩnh vực nội vụ và tổ chức chính quyền địa phương 14 nhiệm vụ; tài chính - ngân sách và tài sản công 20 nhiệm vụ; lĩnh vực đất đai tài nguyên và môi trường 28 nhiệm vụ; nông nghiệp và thủy sản 6 nhiệm vụ... Nhìn chung, việc phân cấp đã góp phần giảm khâu trung gian, rút ngắn thời gian xử lý công việc, phát huy tính chủ động và trách nhiệm của chính quyền cấp xã; nhiều nhiệm vụ được thực hiện trực tiếp tại địa bàn, tạo thuận lợi hơn cho người dân, tổ chức và doanh nghiệp. Trong đó, các nhiệm vụ đã có quy trình, biểu mẫu và phần mềm nghiệp vụ đồng bộ, việc tiếp nhận và tổ chức thực hiện tương đối thuận lợi.
Đối với các nhiệm vụ đầu tư công do xã Thiệu Hóa làm chủ đầu tư, địa phương tổ chức quản lý theo quy định, đồng thời tập trung tháo gỡ khó khăn về giải phóng mặt bằng, hồ sơ, thủ tục và nguồn thu tiền sử dụng đất để bảo đảm tiến độ giải ngân. Ước thu ngân sách Nhà nước 9 tháng năm 2026 của xã đạt 236 tỷ 818 triệu đồng, bằng 88% dự toán tỉnh giao, trong đó thu tiền sử dụng đất 179 tỷ 283 triệu đồng, bằng 81% dự toán tỉnh giao. Đội ngũ cán bộ, công chức cơ bản đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao.
Qua giám sát việc thực hiện phân cấp, phân bổ nguồn lực và năng lực vận hành của bộ máy trong điều kiện chính quyền địa phương 2 cấp tại một số địa phương, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh đã chỉ ra một số tồn tại, hạn chế như số lượng cán bộ, công chức ở một số địa phương còn thiếu so với chỉ tiêu được giao; khối lượng nhiệm vụ phân cấp lớn, có lĩnh vực chuyên sâu, tạo áp lực cao đối với cán bộ trực tiếp tham mưu. Một số vị trí việc làm tại các phòng hiện chưa có công chức có chuyên môn sâu, phù hợp với vị trí việc làm như lĩnh vực y tế, chuyển đổi số, an toàn thông tin. Việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân chưa đồng đều. Một bộ phận người dân, nhất là người cao tuổi, chưa quen sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Nguồn kinh phí và một số định mức chi phục vụ quản lý hành chính, sự nghiệp và nhiệm vụ phân cấp còn hạn chế so với khối lượng công việc thực tế.
Trên cơ sở những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra, nhằm tháo gỡ điểm nghẽn, tạo điều kiện phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh, Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, lập đầy đủ danh mục nhiệm vụ, quyền hạn được phân cấp theo từng lĩnh vực. Hoàn thiện vị trí việc làm, lượng hóa khối lượng công việc; bố trí nhân lực phù hợp, ưu tiên lĩnh vực có khối lượng lớn và yêu cầu chuyên môn sâu; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm. Ưu tiên đầu tư, nâng cấp hạ tầng số, thiết bị, an toàn thông tin; tăng cường kết nối, chia sẻ, tái sử dụng dữ liệu; thiết lập cơ chế hỗ trợ kỹ thuật nhanh khi hệ thống dùng chung phát sinh lỗi. Gắn việc giao nhiệm vụ với nguồn lực; đối với nhiệm vụ mới hoặc có khối lượng tăng đột biến, chủ động đánh giá nhu cầu kinh phí, nhân lực, tài sản, trang thiết bị và đề xuất cấp có thẩm quyền hỗ trợ.
