Giám sát việc xử lý rác thải sinh hoạt tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn

Trước khi làm việc với UBND phường, đoàn đã khảo sát thực tế tại Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn và Nhà máy điện rác Seraphin tại phường Tùng Thiện.

Đốt rác phát điện góp phần giảm áp lực chôn lấp

Theo báo cáo của Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường), Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn có các đơn vị vận hành, gồm: Công ty cổ phần Công nghệ môi trường xanh Seraphin thuộc Tập đoàn AMACAO, vận hành Nhà máy điện rác Seraphin theo phương thức đặt hàng xử lý rác thải sinh hoạt bằng phương pháp đốt rác phát điện; Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Sơn Tây vận hành khu chôn lấp hợp vệ sinh.

Đoàn khảo sát tại khu điều hành xử lý rác của nhà máy điện rác Seraphin. Ảnh: Văn Tuyến

Từ ngày 1-7-2025 đến 31-7-2026, Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn tiếp nhận, xử lý tổng số 95.480 tấn rác bằng phương pháp chôn lấp hợp vệ sinh, trung bình 241 tấn/ngày.

Nhà máy điện rác Seraphin sử dụng lò ghi cơ học (lò đốt Martin của Đức) với 3 lò đốt, công suất 750 tấn/ngày/lò. Khối lượng tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt trung bình 2.250 tấn/ngày. Trong thời gian trên, nhà máy tiếp nhận, xử lý tổng số 764.601 tấn rác bằng phương pháp đốt rác phát điện, trung bình 1.930 tấn/ngày.

Lượng tro bay được xử lý thời gian qua là 15.764 tấn, có 119.824 tấn xỉ đáy lò phát sinh. Đáng chú ý, sản lượng điện phát từ xử lý rác bằng phương pháp đốt là trên 309 triệu kWh, sản lượng điện lên lưới gần 270 triệu kWh.

Đoàn khảo sát tại nhà máy điện rác Seraphin. Ảnh: Văn Tuyến

Đối với việc vận hành trạm xử lý nước rỉ rác do Công ty cổ phần Môi trường và Công trình đô thị Sơn Tây phụ trách, từ thời điểm trạm đi vào hoạt động (21-8-2026), công suất đạt khoảng 591m³/ngày đêm.

Việc xử lý rác bằng phương pháp đốt phát điện đã giảm tối đa khối lượng rác thải phải xử lý bằng chôn lấp hợp vệ sinh, giảm 11% khối lượng, góp phần cải thiện chất lượng môi trường trong khu vực. Đồng thời, diện tích rác hở được phủ vải HDPE, hạn chế phát sinh mùi, ruồi, bảo đảm môi trường sạch sẽ.

Kiến nghị khẩn trương triển khai phương án kỹ thuật xử lý tro bay

Báo cáo với đoàn giám sát về kết quả thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ môi trường, đại diện UBND phường Tùng Thiện cho biết, trên địa bàn đang triển khai thi công 13 dự án đầu tư xây dựng thuộc lĩnh vực giao thông, hạ tầng kỹ thuật. Quá trình triển khai các dự án phát sinh chất thải rắn xây dựng, khối lượng phát sinh tập trung theo từng giai đoạn thi công.

Nhà máy điện rác Seraphin có 3 lò đốt, tiếp nhận, xử lý rác thải sinh hoạt trung bình 2.250 tấn/ngày. Ảnh: Văn Tuyến

Hiện phường chưa có điểm tập kết, xử lý chất thải rắn xây dựng, gây khó khăn cho việc quản lý, kiểm soát tình trạng đổ thải không đúng quy định. Vẫn còn một số trường hợp vi phạm, khó xác định đối tượng do hành vi đổ thải thường diễn ra nhanh, ngoài giờ hành chính hoặc tại các khu vực vắng người.

Trên địa bàn phường có Khu xử lý chất thải rắn Xuân Sơn. Toàn bộ lượng rác sinh hoạt phát sinh hằng ngày được thu gom, vận chuyển vào khu xử lý theo quy định, không có lượng rác tồn đọng trong ngày. Tuy nhiên, có thời điểm phát sinh phản ánh của người dân liên quan đến mùi, bụi và các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường không khí.

Đại diện Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và môi trường báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Văn Tuyến

Cùng với việc tiếp tục triển khai các giải pháp mạnh mẽ quản lý vệ sinh môi trường, phường Tùng Thiện kiến nghị các Bộ, ngành Trung ương tiếp tục hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức và hướng dẫn kỹ thuật về quản lý chất thải. Phường đề nghị giữ nguyên định hướng đối với hai nhà máy xử lý chất thải bằng công nghệ hiện đại hiện có, không tiếp tục mở rộng thêm các loại hình, công nghệ xử lý chất thải khác ngoài các cơ sở đã được đầu tư, phê duyệt, nhằm từng bước chấm dứt xử lý bằng chôn lấp truyền thống.

Trung tâm Kỹ thuật nông nghiệp và môi trường kiến nghị thành phố chỉ đạo Công ty cổ phần Công nghệ môi trường xanh Seraphin khẩn trương hoàn thành, triển khai phương án kỹ thuật xử lý tro bay tại Nhà máy điện rác Sóc Sơn theo hướng tăng cường tái sử dụng, tái chế, giảm thiểu tối đa việc chôn lấp tro bay sau hóa rắn; từng bước tiến tới không thực hiện xử lý tro bay bằng hình thức chôn lấp theo đúng chỉ đạo của UBND thành phố.

Đại diện UBND phường Tùng Thiện báo cáo tại buổi làm việc. Ảnh: Văn Tuyến

Trong thời gian chưa hoàn thiện, đưa vào vận hành công nghệ xử lý, tái chế tro bay tại Nhà máy điện rác Seraphin, kiến nghị thành phố xem xét chấp thuận phương án, vị trí chôn lấp tro bay đối với khối lượng đã được hóa rắn đến khi công nghệ xử lý triệt để tro bay được áp dụng.

Tại buổi làm việc, thành viên đoàn giám sát trao đổi, đề nghị các đơn vị làm rõ một số nội dung như việc phân cấp nguồn lực bảo vệ môi trường cho cấp xã đã bảo đảm hay chưa; xử lý rác bằng phương pháp đốt rác phát điện có giải quyết triệt để vấn đề môi trường hay không.

Đoàn giám sát cũng gợi mở về các chính sách hỗ trợ an sinh cho người dân trên địa bàn có khu xử lý rác; cần có mô hình điểm xử lý rác, bảo đảm các điều kiện vệ sinh môi trường để biến các nhà máy xử lý rác thành khu du lịch trải nghiệm.

Thành viên đoàn giám sát nêu một số vấn đề yêu cầu phường làm rõ. Ảnh: Văn Tuyến

Đánh giá kỹ tác động của đốt rác đến đời sống

Phát biểu kết luận buổi làm việc, Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng ghi nhận kiến nghị, đề xuất của các đơn vị. Đối với kiến nghị của phường về đơn giá, định mức, đoàn sẽ tiếp tục làm việc với các sở, ngành để nghiên cứu, làm rõ và tham mưu UBND thành phố ban hành chính sách phù hợp. Trong bối cảnh Luật Thủ đô năm 2026 trao cho Hà Nội những cơ chế, chính sách đặc thù, các quy định về đơn giá, định mức cần được nghiên cứu theo hướng phù hợp, khả thi, sát thực tiễn.

Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường nhấn mạnh, về quy hoạch, quản lý các khu xử lý chất thải, tiếp tục làm việc với cơ quan chuyên môn, nhất là trong rà soát các khu xử lý theo quy hoạch. Đối với chủ trương đẩy nhanh việc đốt, giảm và hoàn nguyên khu xử lý chất thải, cần nghiên cứu kỹ công nghệ, đánh giá đầy đủ hiệu quả sử dụng đất, chất lượng đất sau xử lý, nguy cơ môi trường và tác động lâu dài đến sức khỏe người dân.

Trưởng ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND thành phố Nguyễn Thị Diễm Hằng phát biểu kết luận buổi làm việc. Ảnh: Văn Tuyến

Trưởng đoàn giám sát đề nghị phường Tùng Thiện chủ động đánh giá tác động của Khu xử lý chất thải Xuân Sơn đến kinh tế - xã hội, sức khỏe cộng đồng; tăng cường quan trắc môi trường và hoàn thiện báo cáo, xác định rõ nội dung, thẩm quyền, trách nhiệm trong từng kiến nghị. Qua đó, hoạt động giám sát không chỉ dừng ở việc chỉ ra tồn tại mà hướng tới thúc đẩy trách nhiệm quản lý, tạo chuyển biến thực chất trong bảo vệ môi trường, xử lý chất thải và nâng cao chất lượng sống của người dân.

Đoàn giám sát cũng đề nghị, phường Tùng Thiện bổ sung các nội dung thành viên đoàn yêu cầu, làm rõ những nội dung kiến nghị, đề xuất và sớm hoàn thiện, gửi về đoàn giám sát. Các sở Tài chính, Khoa học - Công nghệ quan tâm hướng dẫn, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc cho phường liên quan đến lĩnh vực ngành, đơn vị mình phụ trách.