Giảm thuế, hạ nhiệt giá: Khi chính sách kinh tế đi vào đời sống

Giảm giá xăng, điện, thêm dư địa tiết kiệm

Mỗi lần đổ xăng, người dân đang cảm nhận rõ hơn tác động từ những đợt điều chỉnh giảm giá nhiên liệu liên tiếp. Từ ngày 1-11, khi thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng được điều chỉnh về 0%, giá xăng trong nước liên tục giảm qua các kỳ điều hành. Đến ngày 12-11, xăng E5RON92 còn 19.399 đồng/lít, giảm 4.824 đồng/lít; xăng E10RON95-III còn 19.845 đồng/lít, giảm 4.314 đồng/lít so với thời điểm bắt đầu áp dụng chính sách. Diễn biến này góp phần giảm chi phí đi lại của người dân, đồng thời tạo dư địa tiết giảm chi phí vận chuyển, sản xuất và phân phối hàng hóa.

Giá xăng E10RON95-III giảm còn dưới 20.000 đồng/lít. Ảnh: Thanh Hải

Không chỉ xăng dầu, giá điện - một trong những khoản chi thường xuyên của cả hộ gia đình và doanh nghiệp cũng được điều chỉnh giảm. Từ ngày 1-11, giá bán lẻ điện bình quân giảm 2%, xuống còn 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng. Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt được cải tiến từ 6 bậc xuống còn 5 bậc, đồng thời thiết kế lại mức tiêu thụ giữa các bậc. Với khách hàng sinh hoạt sử dụng điện đến 900kWh/tháng, số tiền điện đều giảm so với trước, mức giảm cao nhất được EVN tính toán là 77.900 đồng/tháng.

Ở góc độ điều hành kinh tế, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi cho biết, việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0% dự kiến làm giảm thu ngân sách gần 7.000 tỷ đồng. Cùng với việc giảm 2% giá điện, hai chính sách được ước tính góp phần làm CPI tháng 11-2026 giảm khoảng 0,5 điểm phần trăm so với tháng trước và Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân năm 2026 giảm khoảng 0,08 điểm phần trăm. Theo ông, xăng dầu và điện là những mặt hàng thiết yếu, tác động trực tiếp đến chi phí sinh hoạt, đồng thời ảnh hưởng gián tiếp đến hoạt động sản xuất, vận chuyển, lưu thông và phân phối hàng hóa, dịch vụ.

Bên cạnh các chính sách về năng lượng, hỗ trợ nghĩa vụ thuế cũng là giải pháp đáng chú ý. Nghị định số 398/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ ngày 29-10-2026, quy định giảm 30% số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp trong kỳ tính thuế năm 2026 và 2027 đối với doanh nghiệp có doanh thu hằng năm không quá 10 tỷ đồng. Cá nhân kinh doanh có doanh thu trong ngưỡng này cũng được giảm 30% số thuế thu nhập cá nhân phải nộp từ hoạt động kinh doanh.

Chính sách góp phần giảm nghĩa vụ tài chính, tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp và hộ kinh doanh duy trì hoạt động, đầu tư sản xuất, trả lương người lao động và mở rộng thị trường. Đặc biệt, với những cơ sở kinh doanh quy mô nhỏ, biên lợi nhuận không cao, việc giảm nghĩa vụ thuế có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh chi phí mặt bằng, nhân công và nguyên liệu vẫn tạo áp lực.

Chính sách cần được chuyển hóa thành giá cả hợp lý

Những chuyển động về giá xăng dầu, giá điện đang mang lại lợi ích bước đầu cho người dân và doanh nghiệp. Tuy nhiên, điều người tiêu dùng quan tâm hơn cả là các khoản tiết kiệm từ chính sách có được chuyển hóa thành giá hàng hóa, dịch vụ thấp hơn hay không.

Thực tế, ngay sau những đợt giảm giá xăng đầu tháng 11, người dân đã cảm nhận được khoản tiết kiệm trong chi tiêu đi lại. Chị Nguyễn Thanh Tâm ở Hà Đông (Hà Nội) chia sẻ, khi đổ 5 lít xăng E5RON92 vào ngày 4-11, chị chỉ phải trả khoảng 116.000 đồng, trong khi tuần trước đó cùng lượng xăng này tốn hơn 130.000 đồng. Hai lần điều chỉnh giá đã giúp chị tiết kiệm hơn 14.100 đồng. Với những người thường xuyên sử dụng phương tiện cá nhân, mức giảm dù không quá lớn trong một lần đổ xăng nhưng tích lũy qua nhiều lần cũng góp phần giảm chi phí sinh hoạt.

Ở phía doanh nghiệp, giá nhiên liệu giảm giúp giảm áp lực đáng kể đối với hoạt động vận tải. Anh Trần Văn Hoan, Giám đốc một nhà xe chạy tuyến cố định Bắc Ninh - Hà Nội cho biết, đội xe của anh tiêu thụ khoảng 950 lít dầu diesel/ngày. Nhiên liệu chiếm khoảng 35-40% tổng chi phí hoạt động. Theo tính toán, với mức giá dầu giảm 1.370 đồng/lít tại thời điểm đầu tháng 11, doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 1,3 triệu đồng/ngày.

Những con số này cho thấy dư địa tiết giảm chi phí từ việc điều chỉnh giá nhiên liệu là không nhỏ. Tuy nhiên, giá cước vận tải, giá hàng hóa còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như chi phí nhân công, khấu hao phương tiện, phí cầu đường, kho bãi và giá nguyên liệu đầu vào. Do đó, việc điều chỉnh giá bán cần được tính toán trên cơ sở tổng thể, nhưng cũng cần bảo đảm hài hòa lợi ích giữa doanh nghiệp và khách hàng.

Đối với lĩnh vực dịch vụ, giảm chi phí logistics, vận tải và các khâu trung gian là hướng đi quan trọng để đưa lợi ích từ chính sách đến gần hơn với người tiêu dùng. Các cơ quan quản lý cần tiếp tục rà soát những khoản phí, lệ phí thuộc thẩm quyền; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp. Đồng thời, tăng cường kiểm tra việc kê khai, niêm yết giá, ngăn chặn tình trạng lợi dụng biến động thị trường để tăng giá bất hợp lý.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi, việc giảm giá điện và thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng không chỉ hỗ trợ trực tiếp đời sống người dân mà còn giảm chi phí đầu vào cho hoạt động sản xuất, kinh doanh, vận tải và dịch vụ, góp phần ổn định mặt bằng giá cả, kiểm soát lạm phát.

Có thể thấy, các chính sách giảm thuế, giảm giá điện và điều hành giá xăng dầu đang tạo hiệu ứng hỗ trợ nhiều chiều đối với nền kinh tế. Tuy nhiên, chính sách chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp chủ động tiết giảm chi phí, chia sẻ lợi ích với khách hàng; cơ quan quản lý kiểm soát tốt mặt bằng giá và người dân được tiếp cận hàng hóa, dịch vụ với mức giá hợp lý.