Gian nan hành trình tiêm chủng ở xã biên giới Sơn Vĩ

Sau khi sáp nhập từ 3 xã biên giới cũ, Trạm Y tế xã Sơn Vĩ (Tuyên Quang) hiện quản lý một địa bàn rộng lớn. Với 15 cán bộ (trong đó có 2 bác sĩ), Trạm phải đối mặt với bài toán nan giải khi người dân sống rải rác ở các thôn bản, giao thông đi lại cách trở.

Để đảm bảo công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, ngoài điểm chính, Trạm duy trì các điểm y tế tại khu vực Thượng Phùng và Xín Cái, giúp người dân không phải di chuyển quá xa khi cần khám bệnh hoặc tiêm chủng. Dù vậy, để đạt được con số trung bình 30 trẻ mỗi buổi tiêm, các cán bộ y tế vẫn phải lội bộ đến từng thôn, rà từng danh sách và nhắc nhở từng gia đình.

Cán bộ Trạm y tế Sơn Vĩ thực hiện khám sức khỏe người dân trên địa bàn thôn Lùng Chư. Ảnh: T.H.

Theo thống kê, toàn xã hiện có 411 trẻ trong độ tuổi tiêm chủng, nhưng mới có 209 trẻ được tiêm đầy đủ, còn 202 trẻ chưa hoàn thành các mũi theo lịch. Dù tỷ lệ trẻ đến tiêm đúng lịch ước đạt trên 80%, công tác này vẫn vấp phải rào cản lớn nhất là tâm lý e ngại của phụ huynh. Nhiều cha mẹ sợ con còn nhỏ, tiêm về sẽ bị sốt, quấy khóc, ảnh hưởng đến sức khỏe.

Trường hợp chị Thò Thị Mỷ (20 tuổi, ở thôn Lũng Chỉn) là một ví dụ. Khi được vận động đưa con 3 tháng tuổi đi tiêm, chị băn khoăn: "Con em còn bé quá, em sợ tiêm cháu bị sốt, muốn đợi cháu lớn hơn".

Chỉ sau khi được cán bộ y tế trực tiếp giải thích về lợi ích của việc tiêm đúng lịch, cách phân biệt các phản ứng thông thường (sốt nhẹ, sưng đau tại chỗ) và hướng dẫn chăm sóc trẻ tại nhà, chị Mỷ mới an tâm đồng ý.

Không riêng chị Mỷ, tình trạng trì hoãn tiêm chủng diễn ra khá phổ biến tại đây. Nguyên nhân không chỉ do tâm lý lo ngại hay các thông tin thất thiệt về tác dụng phụ của vắc xin trên mạng xã hội, mà còn do hoàn cảnh sống. Nhiều phụ huynh bận đi làm nương rẫy, phó mặc con cái cho ông bà chăm sóc, khiến lịch tiêm của trẻ bị gián đoạn.

Cán bộ y tế xuống thôn thực hiện tiêm chủng cho trẻ (ảnh trái) và hình ảnh cán bộ y tế khám siêu âm tại thôn Lũng Lình. Ảnh: T.H.

Để nâng cao tỷ lệ bao phủ vắc xin, cán bộ Trạm Y tế xã Sơn Vĩ chọn cách chủ động "đi tìm" dân thay vì ngồi chờ. Hàng tháng, Trạm phối hợp với y tế thôn bản rà soát, lập danh sách trẻ trong độ tuổi, rồi thông báo lịch tiêm qua điện thoại, loa phát thanh và trưởng thôn. Với những trường hợp trễ lịch, cán bộ y tế sẽ đến tận nhà vận động.

Ở những thôn vùng sâu vùng xa – nơi sóng điện thoại chập chờn, vai trò của lực lượng y tế thôn bản càng trở nên then chốt. Họ vừa là người đưa thông tin, vừa là cầu nối phiên dịch ngôn ngữ để người dân bản địa hiểu rõ.

Tại các buổi tiêm, quy trình chuyên môn luôn được thực hiện nghiêm ngặt từ khâu khám sàng lọc đến theo dõi sau tiêm. Sự tận tình và chuyên nghiệp này đã dần xây dựng được niềm tin vững chắc cho phụ huynh. Những gia đình từng được tư vấn, hỗ trợ kịp thời đều hợp tác rất tốt trong các mũi tiêm tiếp theo.

Bác sĩ Hoàng Thế Hiệu, Giám đốc Trạm Y tế xã Sơn Vĩ chia sẻ: "Muốn nâng cao tỷ lệ tiêm chủng ở vùng cao, 'nút thắt' lớn nhất vẫn là nhận thức. Không có cách nào khác ngoài việc kiên trì tuyên truyền, thuyết phục bằng những hành động cụ thể. Trong điều kiện địa bàn rộng, nhân lực hạn chế, đường xá đi lại khó khăn, mỗi mũi tiêm đến được với trẻ em nơi đây là kết quả của vô vàn nỗ lực thầm lặng..."

Chính từ những bước chân không mỏi và những buổi tiêm chủng kiên trì như thế, niềm tin của người dân Sơn Vĩ đang dần được củng cố. Đây là nền tảng quan trọng để công tác phòng bệnh chủ động đi vào nền nếp, bảo vệ sức khỏe cho thế hệ tương lai nơi biên cương.