Đồng Tháp chạy đua ngăn sạt lở giữa cao điểm mùa mưa

Sạt lở hơn 20m đường ven sông Trà Lọt, xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp, khiến giao thông bị chia cắt. Ảnh: Công Trí – TTXVN

Trước thực trạng liên tiếp xảy ra nhiều vụ sạt lở trong những tháng đầu mùa mưa, đe dọa nhà cửa, giao thông và sản xuất của người dân, tỉnh Đồng Tháp đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ xử lý các điểm sạt lở cấp bách đến đầu tư công trình, quản lý tài nguyên và thích ứng với biến đổi khí hậu nhằm giảm thiểu rủi ro thiên tai, bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân và tạo nền tảng cho phát triển bền vững trong thời gian tới.

Sạt lở liên tiếp
Chỉ trong hơn một tháng đầu mùa mưa, nhiều vụ sạt lở liên tiếp xảy ra tại Đồng Tháp làm đường giao thông bị chia cắt, nhà dân bị uy hiếp và nhiều hộ phải di dời khẩn cấp. Đáng chú ý, một số điểm sạt lở xảy ra trên các tuyến giao thông vừa được đầu tư hoặc tại khu vực có đông dân cư sinh sống, cho thấy diễn biến thiên tai ngày càng khó dự báo và phức tạp hơn trước. Thực tế này, đặt ra yêu cầu cấp thiết phải triển khai đồng bộ các giải pháp ứng phó, không chỉ xử lý các điểm sạt lở trước mắt mà còn hướng đến những giải pháp căn cơ, lâu dài.
Rạng sáng 16/6, một đoạn đường đan ven bờ Tây sông Trà Lọt, thuộc ấp Hòa Phú, xã Cái Bè, bất ngờ sụp xuống sông. Chỉ ba ngày sau, khu vực này tiếp tục sạt lở thêm khoảng 10 m, cuốn trôi phần đất và mặt đường rộng từ 5-6 m, làm hư hỏng hệ thống ống dẫn nước sinh hoạt và nhiều cây cối ven sông.
Bà Nguyễn Thị Nguyên, người dân sống gần điểm sạt lở cho biết, tuyến đường vừa là đường giao thông vừa là đê bao bảo vệ vườn cây ăn trái. Sau khi xảy ra sạt lở, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn, nước tràn vào vườn, ảnh hưởng trực tiếp đến sản xuất. Người dân mong ngành chức năng sớm khắc phục để bảo đảm giao thông, ổn định sinh hoạt và bảo vệ diện tích cây ăn trái trong mùa mưa lũ.

Sạt lở hơn 20m đường ven sông Trà Lọt, xã Cái Bè, tỉnh Đồng Tháp, khiến giao thông bị chia cắt. Ảnh: Công Trí – TTXVN

Không riêng xã Cái Bè, rạng sáng 18/6, tuyến đường bờ Tây sông Cổ Cò, đoạn qua ấp Thái Hòa, xã Mỹ Lợi xảy ra vụ sạt lở nghiêm trọng làm hơn 40 m đường giao thông sụt xuống sông, chia cắt hoàn toàn việc đi lại của người dân. Có nhà nằm sát điểm sạt lở, bà Nguyễn Thị Tuyết cho biết sự cố khiến việc đi lại, mua bán của gia đình và nhiều hộ dân bị đảo lộn. Người dân mong tuyến đường sớm được khắc phục để việc lưu thông, vận chuyển hàng hóa và học sinh đến trường được thuận lợi.

Theo Chủ tịch UBND xã Mỹ Lợi Trần Anh Thông, ngay sau khi xảy ra sự cố, địa phương đã tổ chức di dời các hộ dân trong khu vực nguy hiểm đến nơi an toàn; đồng thời cắm biển cảnh báo, rào chắn khu vực sạt lở và báo cáo UBND tỉnh để có phương án xử lý. Điều đáng nói, tuyến đường bị sạt lở nằm trong dự án nâng cấp đường bờ Tây sông Cổ Cò vừa được đầu tư hơn 5,6 tỷ đồng và đã đưa vào sử dụng. Theo UBND tỉnh Đồng Tháp, qua 7 đợt kiểm tra, khảo sát tại 20 xã, phường, ngành chức năng ghi nhận 52 vị trí sạt lở, sụt lún cần xử lý với tổng chiều dài gần 5 km. Riêng 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh xảy ra 3 vụ sạt lở bờ sông Tiền và 9 vụ sạt lở nội đồng với tổng chiều dài 574 m, ảnh hưởng trực tiếp đến 5 căn nhà, nhiều tuyến giao thông nông thôn. Ngoài ra, 2 vụ sạt lở tại ao nuôi thủy sản gây thiệt hại hơn 5,19 tỷ đồng. Trước mắt, UBND tỉnh đã phê duyệt 5 dự án khắc phục sạt lở với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng nhằm xử lý khẩn cấp các điểm có nguy cơ cao, bảo đảm an toàn tính mạng, tài sản của người dân. Đối với nhiều người dân sống ven sông, ven kênh rạch, mỗi mùa mưa đến vẫn là những tháng ngày thấp thỏm lo âu khi nhà cửa, đất sản xuất và các tuyến giao thông có thể bị “hà bá” cuốn trôi bất cứ lúc nào. Những năm gần đây, sạt lở trên địa bàn Đồng Tháp không chỉ xuất hiện dọc các tuyến sông lớn mà còn xảy ra tại nhiều tuyến kênh, rạch nội đồng, nơi tập trung hệ thống giao thông nông thôn, đê bao bảo vệ sản xuất và các vùng chuyên canh cây ăn trái. Mỗi vụ sạt lở không chỉ gây thiệt hại về tài sản mà còn làm gián đoạn giao thông, ảnh hưởng đến việc vận chuyển nông sản, sinh hoạt và đời sống của người dân. Chủ động ứng phó

Hiện trường vụ sạt lở. Ảnh: TTXVN phát

Từ đầu năm đến nay, trên địa bàn tỉnh Đồng Tháp liên tục xảy ra nhiều điểm sạt lở, sụt lún bờ sông, kênh, rạch gây ảnh đến sinh hoạt, đời sống của nhiều hộ dân. Đặc biệt, từ đầu mùa mưa đến nay, người dân ở nhiều địa phương trong tỉnh phải “gồng mình” ứng phó với các vụ sạt lở gây mất nhà, chia cắt giao thông và uy hiếp nhà đất của người dân. Nếu các vụ sạt lở vừa qua phản ánh tính cấp bách của vấn đề thì những dự báo về mưa lũ, triều cường trong thời gian tới càng cho thấy yêu cầu phải chủ động ứng phó từ sớm, từ xa.

Theo Đài Khí tượng Thủy văn tỉnh Đồng Tháp, từ giữa tháng 7, mực nước trên địa bàn tỉnh có khả năng tăng nhanh do tác động kết hợp của nước thượng nguồn và triều cường Biển Đông. Đỉnh lũ năm 2026 dự kiến xuất hiện vào tháng 10; trong khi triều cường khu vực cuối nguồn có thể vượt báo động cấp III từ 0,1-0,3 m, làm gia tăng nguy cơ ngập úng và sạt lở. Trước thực tế trên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp Nguyễn Phước Thiện đã ký công văn yêu cầu các sở, ngành và UBND các xã, phường triển khai nghiêm Kế hoạch số 1012/KH-UBND ngày 27/6/2026 thực hiện Kế hoạch số 81-KH/TU của Ban Thường vụ Tỉnh ủy về thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị về phòng, chống sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn vùng Đồng bằng sông Cửu Long giai đoạn 2026-2035; đồng thời quán triệt tinh thần không chủ quan, lơ là trong công tác phòng, chống thiên tai; chủ động phòng ngừa từ sớm, từ xa, phát hiện kịp thời các điểm nguy hiểm để xử lý trước khi xảy ra sự cố. Theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Đồng Tháp Nguyễn Đức Thịnh, ngành đã tham mưu UBND tỉnh ban hành nhiều kế hoạch, phương án ứng phó theo phương châm "4 tại chỗ", "3 sẵn sàng", lấy phòng ngừa là chính; đồng thời tăng cường quản lý, xử lý các vi phạm trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi, đê điều nhằm hạn chế các yếu tố làm gia tăng nguy cơ sạt lở.

Ảnh: Hiện trường vụ sạt lở. Ảnh: TTXVN phát

Hiện toàn tỉnh đang triển khai 148 công trình xử lý sạt lở bờ sông, kênh rạch với tổng chiều dài hơn 15,4 km, tổng vốn đầu tư trên 2.318 tỷ đồng. UBND tỉnh chỉ đạo các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ, phấn đấu hoàn thành trong năm 2026 để sớm phát huy hiệu quả bảo vệ khu dân cư, hạ tầng giao thông và các vùng sản xuất. Đây là những công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc giảm thiểu nguy cơ sạt lở tại các khu vực xung yếu, đồng thời góp phần ổn định đời sống người dân và bảo vệ hệ thống hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bên cạnh các công trình cấp bách, Đồng Tháp xác định ứng phó với sạt lở phải theo hướng căn cơ, lâu dài. Theo đó, thực hiện Kết luận số 26-KL/TW của Bộ Chính trị, tỉnh đã ban hành kế hoạch triển khai nhiều nhóm giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng bền vững tài nguyên đất, nước; từng bước kiểm soát tình trạng sụt lún, sạt lở, ngập úng, hạn hán và xâm nhập mặn. Theo kế hoạch, tỉnh sẽ đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng; rà soát, hoàn thiện quy hoạch, cơ chế, chính sách về quản lý tài nguyên; tăng cường thanh tra, kiểm tra hoạt động khai thác cát lòng sông, khai thác nước dưới đất và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Song song đó, giai đoạn 2026-2030, Đồng Tháp dự kiến triển khai nhiều dự án trọng điểm về phòng, chống sạt lở với tổng vốn đầu tư hàng chục nghìn tỷ đồng. Cụ thể, tỉnh sẽ triển khai nhiều dự án cấp bách như xử lý sạt lở sông Tiền đoạn qua địa bàn tỉnh với tổng vốn khoảng 2.900 tỷ đồng; xử lý sạt lở sông Tiền đoạn qua phường Cao Lãnh và xã Mỹ An Hưng, tổng vốn 800 tỷ đồng; khắc phục khẩn cấp sạt lở khu vực xã Thường Phước 450 tỷ đồng; khắc phục sạt lở tại đường Nguyễn Hương, phường Cao Lãnh 380 tỷ đồng; xử lý sạt lở đê ven sông Tiền tại xã An Hữu 252 tỷ đồng và nhiều công trình kè, đê bao, cống ngăn mặn, bảo vệ bờ sông tại các khu vực xung yếu khác.

Lãnh đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Tháp khảo sát hiện trường vụ sạt lở xảy ra vào rạng sáng 18/6 trên tuyến đường bờ Tây sông Cổ Cò, đoạn qua ấp Thái Hòa. Ảnh: Công Trí - TTXVN

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, phòng, chống sạt lở không chỉ là nhiệm vụ của ngành nông nghiệp và môi trường mà đòi hỏi sự tham gia của cả hệ thống chính trị, chính quyền địa phương và người dân. Bên cạnh nguồn lực đầu tư từ ngân sách, việc nâng cao nhận thức cộng đồng, quản lý chặt hoạt động khai thác tài nguyên, bảo vệ hành lang sông, kênh, rạch và quy hoạch phát triển phù hợp với điều kiện tự nhiên sẽ góp phần hạn chế phát sinh các điểm sạt lở mới, từng bước nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng cực đoan, sạt lở trở thành thách thức không nhỏ đối với phát triển bền vững của Đồng Tháp. Việc kết hợp giữa các công trình phòng, chống sạt lở với quản lý tổng hợp tài nguyên và thích ứng theo hướng thuận thiên không chỉ góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân mà còn tạo nền tảng để địa phương giữ vững các vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm, chủ động thích ứng với những biến động của tự nhiên trong tương lai. Với cách tiếp cận vừa giải quyết những vấn đề cấp bách trước mắt, vừa hướng đến các giải pháp chiến lược lâu dài, Đồng Tháp kỳ vọng từng bước kiểm soát hiệu quả tình trạng sạt lở, bảo vệ không gian sinh tồn của người dân và tạo điều kiện cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững trong những năm tới.