Giành siêu đa số ghế, Thủ tướng Nhật Bản chiến thắng ván bài bầu cử

Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử Nghị viện ngày 8/2. Ảnh: Getty Images

Đa số tuyệt đối lần đầu tiên sau 80 năm

Kể từ khi được bầu làm lãnh đạo hơn 4 tháng trước, trở thành nữ Thủ tướng đầu tiên trong lịch sử Nhật Bản, quốc gia lâu nay bị chi phối bởi chính trị gia nam giới, bà Takaichi liên tục duy trì tỷ lệ ủng hộ cao, đồng thời nhận được sự hậu thuẫn công khai đầy thiện chí từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Bà chinh phục cử tri nhờ phong cách làm việc quyết liệt, khả năng tận dụng mạng xã hội khéo léo và sức hút cá nhân mạnh mẽ. Những khoảnh khắc lan truyền mạnh trên mạng như màn đánh trống ngẫu hứng cùng Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung đã thổi bùng bầu không khí chính trị, khơi dậy sự hào hứng của công chúng ở mức độ hiếm thấy kể từ thời cố Thủ tướng Shinzo Abe.

Quyết định giải tán Quốc hội để tổ chức bầu cử sớm là một canh bạc chính trị. Tuy nhiên, bà Takaichi kỳ vọng chuyển hóa sự ủng hộ cá nhân thành một nhiệm kỳ mạnh mẽ hơn cho Đảng Dân chủ Tự do (LDP) - vốn suy yếu trong những năm gần đây do bê bối lạm dụng quỹ chính trị.

Canh bạc đó đã thành công. LDP giành hơn 310 trong tổng số 465 ghế tại Hạ viện, đánh dấu lần đầu tiên kể từ Thế chiến II một đảng duy nhất đạt được đa số hai phần ba. Liên minh cầm quyền nói chung giành hơn 340 ghế.

Trong cuộc phỏng vấn với đài NHK, bà Takaichi gửi lời cảm ơn tới cử tri đã “bất chấp giá lạnh và băng tuyết để đi bỏ phiếu”.

“Tôi mong cử tri trao cho tôi một sự ủy nhiệm rõ ràng, bởi tôi đã kêu gọi một chính sách tài khóa chủ động, có trách nhiệm, đủ sức tạo ra sự chuyển hướng lớn trong chính sách kinh tế - tài chính”, bà nói.

“Con đường chính sách” rộng mở

Quan trọng hơn, siêu đa số hai phần ba này cho phép đảng của bà Takaichi vượt qua sự phản đối của Thượng viện và đề xuất sửa đổi Hiến pháp - một quyền lực chính trị mang tính bước ngoặt.

Kết quả này cũng đồng nghĩa với việc LDP và đối tác liên minh là Đảng Đổi mới Nhật Bản sẽ nắm đủ số ghế để chủ trì toàn bộ các ủy ban của Hạ viện.

Chiến thắng giúp bà Takaichi có thêm quyền lực để đối phó với hàng loạt thách thức, từ dân số già hóa nhanh, chi phí sinh hoạt tăng cao, đồng yên suy yếu, cho tới quan hệ căng thẳng với Trung Quốc.

Thị trường phản ứng tích cực, với chỉ số Nikkei tăng hơn 4% trong phiên giao dịch sáng.

Đặt cược bằng chính vị trí lãnh đạo

Bà Takaichi, một nghị sĩ kỳ cựu, vươn lên đỉnh cao chính trường Nhật Bản vào mùa thu năm ngoái sau khi người tiền nhiệm Shigeru Ishiba từ chức, chịu áp lực nội bộ sau chuỗi thất bại nặng nề của LDP.

Bà giành chiến thắng trong cuộc bầu cử chủ tịch LDP ngày 4/10 - lần thứ ba bà tranh cử vị trí này và chính thức trở thành Thủ tướng ngày 21/10, một kết quả gây bất ngờ trong nền chính trị mang nặng tính gia trưởng của Nhật Bản.

Ba tháng sau, bà quyết định giải tán Quốc hội. Trong cuộc họp báo ngày 19/1, bà mô tả đây là một quyết định “hết sức hệ trọng” và nhấn mạnh rằng “khi làm như vậy, tôi cũng đặt chính chiếc ghế Thủ tướng của mình lên bàn cân”.

Trong nhiệm kỳ ngắn ngủi, bà Takaichi duy trì mức tín nhiệm cao và gây chú ý bởi phong cách thân thiện, thoải mái khi tiếp xúc với các nhà lãnh đạo thế giới.

Chỉ một tuần sau khi nhậm chức, cuộc gặp giữa bà và ông Trump mang không khí của những người bạn cũ hơn là nguyên thủ quốc gia. “Bà ấy thật đáng mến”, ông Donald Trump nói với giới doanh nghiệp sau cuộc gặp. “Tôi đã hiểu bà ấy khá rõ chỉ trong thời gian rất ngắn”.

Vài ngày trước bầu cử, ông Trump công khai đưa ra “sự ủng hộ hoàn toàn” cho bà Takaichi, khẳng định bà là nhà lãnh đạo “mạnh mẽ, quyền uy và khôn ngoan, thực sự yêu đất nước mình”, đồng thời cho biết dự định mời bà thăm Washington vào tháng 3.

Viết trên mạng xã hội X ngày 8/2, bà Takaichi cảm ơn Tổng thống Donald Trump vì sự ủng hộ trước đó và khẳng định tiềm năng của liên minh Mỹ - Nhật là “vô hạn”.

Ông Trump cũng nhanh chóng chúc mừng chiến thắng của bà: “Xin chúc mừng Thủ tướng Sanae Takaichi và liên minh của bà với chiến thắng áp đảo trong cuộc bỏ phiếu vô cùng quan trọng hôm nay. Bà là một nhà lãnh đạo được kính trọng và cực kỳ được lòng dân. Quyết định táo bạo và sáng suốt khi kêu gọi bầu cử của Sanae đã mang lại thành quả to lớn”, ông viết. Ông nói thêm rằng việc được ủng hộ bà Takaichi trong cuộc bầu cử là một “vinh dự”.

Quỳnh Vũ