Giao dịch chứng khoán xuyên trưa, kỳ vọng tạo thêm sức hút cho thị trường

Tăng tính liên tục, mở thêm cơ hội giao dịch

Ông Lương Hải Sinh - Chủ tịch Hội đồng thành viên Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) cho rằng, nếu được triển khai trong điều kiện phù hợp, giao dịch xuyên trưa có thể mang lại nhiều lợi ích đối với hoạt động thị trường và quyết định của nhà đầu tư.

Trước hết, giao dịch liên tục có thể giúp quá trình biến động giá diễn ra liền mạch hơn, giảm sự gián đoạn giữa phiên sáng và phiên chiều. Việc kéo dài thời gian giao dịch cũng tạo thêm cơ hội thực hiện lệnh, qua đó có thể góp phần cải thiện thanh khoản.

Việc điều chỉnh thời gian giao dịch cần đi cùng sự chuẩn bị đồng bộ về hạ tầng và năng lực quản trị rủi ro. Ảnh: Đức Thanh

Một lợi ích khác là tạo thuận lợi cho nhà đầu tư quốc tế. Do khác biệt về múi giờ giữa Việt Nam và nhiều quốc gia, giao dịch xuyên trưa có thể giúp nhà đầu tư nước ngoài thuận tiện hơn khi tiếp cận và thực hiện giao dịch. Theo ông Sinh, tổ chức giao dịch liên tục cũng là một yếu tố được xem xét khi đánh giá mức độ mở và hiệu quả hoạt động của thị trường.

Tuy nhiên, kinh nghiệm quốc tế cho thấy, không có một mô hình thời gian giao dịch áp dụng chung cho mọi thị trường. Ông Sinh dẫn chứng, Mỹ, Ấn Độ, Đài Loan (Trung Quốc) và Hàn Quốc tổ chức giao dịch liên tục, trong khi một số thị trường như Trung Quốc và Nhật Bản vẫn duy trì khoảng nghỉ giữa phiên. Đáng chú ý, Singapore từng triển khai giao dịch xuyên trưa từ năm 2011, nhưng đến năm 2017 lại khôi phục giờ nghỉ trưa.

Bên cạnh khả năng cải thiện thanh khoản, kéo dài thời gian giao dịch có thể làm tăng chi phí vận hành. Trong một số điều kiện thị trường, khoảng cách giá cũng có thể lớn hơn, làm phát sinh rủi ro và hiện tượng nhiễu giá.

Theo các thành viên thị trường, thời gian mở cửa dài hơn giúp nhà đầu tư có thêm cơ hội giao dịch, song khả năng thu hút dòng tiền còn gắn với mức độ an toàn, ổn định và sự tin cậy của toàn bộ quá trình thực hiện lệnh, thanh toán, quản lý tài sản.

Chuẩn bị hạ tầng, nâng năng lực kiểm soát rủi ro

Theo Chủ tịch Hội đồng thành viên VNX, việc xem xét tổ chức giao dịch xuyên trưa cần thận trọng, dựa trên điều kiện thực tế và nhu cầu thị trường. Nếu triển khai, khả năng đáp ứng của hạ tầng công nghệ là một trong những vấn đề đầu tiên phải được quan tâm.

Hiện nay, khoảng nghỉ trưa còn được các tổ chức vận hành thị trường và thành viên sử dụng để thực hiện công việc kỹ thuật. Đây là thời gian dành cho trích xuất, xử lý dữ liệu, giải quyết vấn đề phát sinh và kiểm tra an toàn hệ thống. Khi chuyển sang giao dịch liên tục, những công việc này cần có phương án tổ chức phù hợp.

Yêu cầu đặt ra là hệ thống công nghệ phải vận hành liên tục, ổn định và an toàn trong suốt thời gian giao dịch. Các tổ chức vận hành thị trường và thành viên vì thế cần chuẩn bị cả hạ tầng lẫn phương án xử lý sự cố, bảo đảm khả năng phục vụ nhà đầu tư khi không còn khoảng nghỉ giữa phiên.

Cùng với công nghệ, chi phí vận hành cần được tính toán đầy đủ. Ông Sinh cho biết, kéo dài thời gian giao dịch đồng nghĩa với duy trì hệ thống, bộ máy và nhân sự trong thời gian dài hơn. Đối với công ty chứng khoán, việc bố trí đủ nguồn lực phục vụ giao dịch liên tục có thể phát sinh chi phí. Do đó, cần cân đối lợi ích kỳ vọng với chi phí tổ chức thực hiện.

Nhấn mạnh hạ tầng phải đi trước một bước, ông Lương Duy Phước - Giám đốc Phân tích, Công ty cổ phần Chứng khoán Kafi (Kafi) cho rằng, hệ thống giao dịch cần đủ năng lực xử lý khối lượng lệnh lớn hơn trong thời gian liên tục. Đồng thời, kết nối dữ liệu, thanh toán và quản lý tài sản phải được bảo đảm ổn định.

Theo chuyên gia của Kafi, các kịch bản tải cao và biến động mạnh cần được kiểm thử đầy đủ trước khi thay đổi được áp dụng trên diện rộng. Sự chuẩn bị phải bao quát các khâu liên quan, bởi khả năng đáp ứng của hệ thống phụ thuộc vào sự phối hợp giữa đơn vị vận hành thị trường và thành viên.

Đối với đề xuất nới biên độ, ông Phước lưu ý, mức lãi hoặc lỗ trong một phiên có thể lớn hơn. Khi đó, hệ thống quản trị rủi ro phải theo kịp mức biến động mới. Giám sát giao dịch bất thường, quản trị cho vay ký quỹ và kiểm soát rủi ro tại công ty chứng khoán cần được nâng lên tương ứng.

Với nhà đầu tư, ông Phước cho rằng, thay đổi thời gian giao dịch đòi hỏi điều chỉnh thói quen theo dõi và thực hiện lệnh; còn biên độ rộng hơn đặt ra yêu cầu thích nghi với mức biến động lớn hơn trong ngày. Đặc biệt, tài khoản sử dụng đòn bẩy cao có thể đối mặt với rủi ro tăng nhanh. Vì vậy, công tác thông tin cần giúp nhà đầu tư hiểu đầy đủ và có thời gian thích ứng.

Việc nghiên cứu điều chỉnh thời gian giao dịch mở ra hướng tăng tính linh hoạt cho thị trường. Theo ông Phước, nếu được triển khai theo lộ trình, kiểm thử đầy đủ và có cơ chế giám sát phù hợp, những thay đổi sẽ hỗ trợ nâng chất lượng giao dịch. Đây cũng là cơ sở để đánh giá hiệu quả của quá trình đổi mới, bên cạnh thời gian thị trường mở cửa.