Giáo dục và đào tạo định hình nền tảng cho giai đoạn đột phá

Ngành Giáo dục hoàn thành sớm nhiều mục tiêu quan trọng của Đại hội XIII. Ảnh: Lê Nguyễn.

Từ mở rộng cơ hội học tập, đổi mới giáo dục phổ thông đến phát triển nguồn nhân lực và chuyển đổi số, ngành Giáo dục đã đạt nhiều kết quả đáng ghi nhận.

Theo đánh giá của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, những kết quả này tạo nền tảng căn bản để giáo dục và đào tạo bước vào giai đoạn phát triển mới, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV.

Hoàn thành sớm nhiều mục tiêu quan trọng

Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, nhiệm kỳ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII là giai đoạn đặc biệt đối với giáo dục và đào tạo. Ngành vừa tiếp tục triển khai đổi mới căn bản, toàn diện theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW, vừa phải chủ động ứng phó với những tác động sâu rộng, kéo dài của đại dịch Covid-19. Trong bối cảnh đó, việc giữ vững ổn định hệ thống và đạt được những kết quả rõ nét cho thấy nỗ lực lớn của toàn ngành.

Một trong những dấu ấn nổi bật là việc mở rộng và bảo đảm cơ hội học tập cho người dân. Quy mô giáo dục tiếp tục được duy trì và phát triển ở tất cả các cấp học, từ mầm non, phổ thông đến giáo dục nghề nghiệp, giáo dục đại học và sau đại học, với tổng số người học vượt 24,5 triệu. Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn nhìn nhận, việc duy trì quy mô này trong điều kiện nhiều biến động không chỉ thể hiện sức bền của hệ thống giáo dục, mà còn cho thấy quyết tâm bảo đảm quyền học tập của người dân.

Song song với đó, các mục tiêu về phổ cập giáo dục và xóa mù chữ tiếp tục được giữ vững. Việc hoàn thành phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5 tuổi, phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở, cùng tỷ lệ xóa mù chữ đạt trên 99,5% là những kết quả mang tính nền tảng, phản ánh sự quan tâm và đầu tư bền bỉ của toàn xã hội đối với giáo dục.

Trong lĩnh vực phát triển nguồn nhân lực, nhiều chỉ tiêu quan trọng của Nghị quyết Đại hội XIII đã cơ bản hoàn thành. Tỷ lệ lao động qua đào tạo có văn bằng, chứng chỉ đạt xấp xỉ 30%; quy mô sinh viên đại học đạt khoảng 225 sinh viên trên một vạn dân vào cuối năm 2025. Theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, những con số này cho thấy sự chuyển biến tích cực trong nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Đổi mới giáo dục phổ thông tiếp tục là trọng tâm xuyên suốt nhiệm kỳ. Việc hoàn thành triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018 từ lớp 1 đến lớp 12 theo đúng lộ trình đánh dấu bước chuyển quan trọng, từ nền giáo dục chủ yếu truyền thụ kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất, năng lực người học. Cùng với đó, đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá và tổ chức Kỳ thi tốt nghiệp trung học phổ thông từng bước đi vào ổn định, tạo sự đồng thuận trong xã hội.

Việt Nam thuộc nhóm 10 quốc gia có thành tích tốt tại các kỳ thi Olympic quốc tế. Ảnh: MOET.

Những thành tích này phản ánh chiều sâu của chất lượng giáo dục phổ thông và hiệu quả của chiến lược đầu tư dài hạn cho phát hiện, bồi dưỡng nhân tài.

Tạo nền tảng thể chế và chất lượng cho giai đoạn phát triển mới

Không chỉ ở giáo dục phổ thông, giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp cũng ghi nhận nhiều chuyển biến quan trọng trong nhiệm kỳ Đại hội XIII.

Các cơ sở đào tạo đại học Việt Nam khẳng định vị thế trên bảng xếp hạng thế giới. Ảnh: VNU

Theo nhận định của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, việc đẩy mạnh tự chủ và huy động các nguồn lực xã hội đã tạo động lực mới để các cơ sở giáo dục nâng cao chất lượng đào tạo, nghiên cứu và quản trị.

Năm 2025 đánh dấu sự điều chỉnh rõ nét về cơ cấu ngành nghề đào tạo với sự ra đời của hàng trăm chương trình mới trong các lĩnh vực công nghệ và kỹ thuật. Tỷ lệ sinh viên theo học các ngành STEM đạt trên 33%, cho thấy hệ thống giáo dục đại học đang từng bước đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành mũi nhọn của đất nước.

Cùng với đó, vị thế của giáo dục đại học Việt Nam trên trường quốc tế tiếp tục được cải thiện, khi nhiều cơ sở giáo dục có mặt trong các bảng xếp hạng uy tín của khu vực và thế giới. Kết quả này phản ánh sự cải thiện đồng bộ về chất lượng đào tạo, nghiên cứu khoa học và năng lực hội nhập.

Giáo dục nghề nghiệp cũng ngày càng gắn chặt hơn với nhu cầu của doanh nghiệp và thị trường lao động. Việc đầu tư cơ sở vật chất, nâng cao kỹ năng nghề cho người học được nhìn nhận là hướng đi phù hợp, góp phần hình thành đội ngũ lao động kỹ thuật đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế trong giai đoạn mới.

Một điểm nhấn xuyên suốt nhiệm kỳ là chuyển đổi số trong giáo dục. Theo đánh giá của Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, việc xây dựng cơ sở dữ liệu ngành, triển khai học bạ số, văn bằng số và các dịch vụ công trực tuyến đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, tăng tính minh bạch và tạo thuận lợi cho người học. Quá trình ứng phó với đại dịch Covid-19, với việc triển khai dạy học trực tuyến trên diện rộng, được xem là cú hích quan trọng thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn ngành.

Đánh giá chặng đường thực hiện Nghị quyết Đại hội XIII, Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn khẳng định, phần lớn các mục tiêu, chỉ tiêu của ngành giáo dục và đào tạo đã được hoàn thành, nhiều nội dung đạt kết quả sớm và thể hiện rõ chuyển biến.

Những thành quả này góp phần củng cố nền tảng về thể chế, nguồn lực và chất lượng, tạo thế chủ động để toàn ngành bước vào giai đoạn phát triển mới. Từ nền tảng của nhiệm kỳ vừa qua, giáo dục và đào tạo có thêm điều kiện để tiếp tục đổi mới, tạo đột phá và đóng góp hiệu quả vào việc thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV.

Thống Nhất