Giáo dục văn hóa truyền thống 3 miền cho giới trẻ

Bằng việc tái hiện văn hóa truyền thống 3 miền: Bắc, Trung, Nam, Dự án Học tập Hồn Việt: Gắn kết non sông - kỷ nguyên vươn mình của học sinh Trường THPT Lê Quý Đôn Long Bình Tân (phường Long Hưng) đã trở thành điểm sáng mang ý nghĩa giáo dục sâu sắc.

Cơ hội tìm hiểu văn hóa truyền thống 3 miền

Dự án Hồn Việt: Gắn kết non sông - kỷ nguyên vươn mình được thực hiện với 3 không gian trải nghiệm miền Bắc, Trung, Nam. Mỗi không gian một chủ đề, được thiết kế cổng chào, hệ thống tiểu cảnh, các mô hình danh lam thắng cảnh tiêu biểu đến các gian hàng văn hóa, ẩm thực, trò chơi dân gian… Mỗi không gian sẽ do học sinh của nhiều lớp ở cả 3 khối 10, 11 và 12 phối hợp thực hiện.

Học sinh trải nghiệm tại gian hàng thư pháp trong không gian văn hóa truyền thống miền Bắc. Ảnh: Nga Sơn

Trên cơ sở phối hợp của học sinh 10 lớp, sau một tháng, không gian văn hóa miền Nam với chủ đề Sông nước nghĩa tình - Đất lành hào sảng đã hoàn thành. Tham gia thực hiện không gian văn hóa truyền thống miền Nam, em Phan Thành Công, học sinh lớp 12C9 cho biết: Các lớp đã cùng thực hiện poster tổng quan giới thiệu về khu vực Nam Bộ, cung cấp những thông tin cơ bản về lịch sử, văn hóa, con người giúp người xem có thể nắm bắt tổng thể. Nhóm lựa chọn và thực hiện các mô hình kiến trúc, không gian tiêu biểu như: chợ Bến Thành, Metro hiện đại, núi Bà Đen, cột cờ Cà Mau, chợ nổi, cầu khỉ… Trong không gian văn hóa truyền thống miền Nam còn có khu vực trò chơi dân gian, hoạt động trải nghiệm và các gian hàng ẩm thực với những món ăn đặc trưng của vùng đất phương Nam…

“Nhờ tham gia thực hiện không gian văn hóa truyền thống miền Nam, em có cơ hội tìm hiểu lịch sử, văn hóa và con người Nam Bộ. Nếu có cơ hội, em muốn có thể tái hiện thêm nhiều không gian và hình ảnh hơn nữa để tiếp tục lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của vùng đất nơi mình đang sống” - Thành Công cho hay.

Sinh ra và lớn lên ở miền Nam, chưa từng được đến miền Bắc, nhưng em Đỗ Gia Bảo, học sinh lớp 12C7 tham gia đảm nhận xây dựng không gian văn hóa truyền thống miền Bắc với chủ đề Kinh Bắc ngàn năm - hồn thiêng đất Việt. Gia Bảo đã cùng với học sinh các lớp thực hiện không gian văn hóa miền Bắc với hệ thống tiểu cảnh và mô hình danh lam thắng cảnh tiêu biểu của vùng đất này. Bên cạnh đó còn có các gian hàng truyền thống như: nặn tò he, viết thư pháp, tranh Đông Hồ và khu vực trò chơi dân gian quen thuộc như: kéo co, đập niêu, nhảy sạp, banh đũa… Sau một tháng tìm hiểu, thực hiện không gian văn hóa truyền thống miền Bắc, Gia Bảo có ấn tượng mạnh và mong muốn được đến thăm, tận mắt chiêm ngưỡng và cảm nhận trọn vẹn những giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của vùng đất này.

Với chủ đề Vang âm di sản - Dẫn nhịp tương lai, không gian văn hóa truyền thống miền Trung đã được học sinh các lớp tái hiện thông qua mô hình kiến trúc tiêu biểu như: chùa Thiên Mụ, cầu Vàng, nhà rông; các hoạt động nghệ thuật; ẩm thực; trò chơi dân gian… với thông điệp văn hóa không chỉ để học mà còn để yêu, giữ gìn và tiếp nối.

Gửi gắm thông điệp gắn kết non sông

Bà Lý Thị Quế, Hiệu trưởng Trường THPT Lê Quý Đôn Long Bình Tân cho biết: 2025-2026 là năm học đầu tiên sau sáp nhập đơn vị hành chính các cấp. Dự án Hồn Việt: Gắn kết non sông - kỷ nguyên vươn mình mang thông điệp sâu sắc về sự thống nhất đồng lòng của dân tộc - dù bất kỳ vùng miền nào, tất cả đều chung một bầu trời Tổ quốc.

Trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng hiện nay, việc giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc trở thành nhiệm vụ quan trọng, nhất là đối với thế hệ trẻ. Văn hóa truyền thống 3 miền Bắc, Trung, Nam không chỉ phản ánh lịch sử hình thành và phát triển đất nước mà còn thể hiện bản sắc, văn hóa, lối sống đặc trưng của người Việt Nam qua nhiều thế hệ. Việc giáo dục văn hóa truyền thống 3 miền cho giới trẻ vừa trang bị kiến thức vừa góp phần bồi dưỡng lòng tự hào dân tộc, trách nhiệm giữ gìn bản sắc, lan tỏa giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp trong nhịp sống hiện đại… Xuất phát từ đó, Trường THPT Lê Quý Đôn Long Bình Tân đã tổ chức cho học sinh thực hiện Dự án học tập mang tên Hồn Việt: Gắn kết non sông - kỷ nguyên vươn mình.

Theo chia sẻ của bà Lý Thị Quế, để thực hiện dự án này, tập thể giáo viên và học sinh nhà trường đã vận dụng kiến thức liên môn, kết hợp nhiều lĩnh vực học tập khác nhau. Riêng học sinh đã chủ động tìm hiểu về lịch sử, văn hóa 3 miền, sau đó vận dụng sáng tạo kiến thức các môn học để tạo ra các không gian văn hóa truyền thống 3 miền Bắc, Trung, Nam. Điểm đặc biệt, dự án đã thu hút gần 1,5 ngàn học sinh của trường tham gia và mỗi học sinh đều có nhiệm vụ cụ thể.

Là một trong những giáo viên đồng hành, định hướng cho học sinh thực hiện dự án, chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, giáo viên môn Ngữ văn cho rằng: Những dự án học tập như thế này, học sinh không còn tiếp nhận kiến thức một cách thụ động mà trực tiếp “chạm” vào tri thức bằng nhiều cách khác nhau, giúp học sinh hình thành và phát triển nhiều kỹ năng quan trọng như: tư duy logic, sáng tạo, hợp tác, giải quyết vấn đề. Đồng thời các hoạt động của dự án cũng góp phần nuôi dưỡng lòng tự hào dân tộc, tình yêu quê hương và niềm hạnh phúc khi được sống trong không gian văn hóa, di sản của đất nước. Từ đó, bồi đắp thêm tình yêu quê hương, lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm gìn giữ, lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống.

Nga Sơn