Giao thông 'đi trước mở đường' cho tăng trưởng

Tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên chuẩn bị được đầu tư nâng cấp, mở rộng, tạo không gian phát triển và tăng sức hấp dẫn của môi trường đầu tư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.

Hoàn thiện trục kết nối chiến lược

Trong mạng lưới giao thông của tỉnh, nổi bật là tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên và Thái Nguyên - Chợ Mới, được xác định là trục động lực của khu vực. Tuyến đường này kết nối trực tiếp Thái Nguyên với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh miền núi phía Bắc, giữ vai trò quan trọng trong vận chuyển hàng hóa, lưu thông hành khách và thu hút các dòng vốn đầu tư.

Tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên dài hơn 60km đã được đưa vào khai thác từ năm 2014, hiện vận hành với quy mô 4 làn xe, trong khi quy hoạch là 6 làn. Lưu lượng phương tiện ngày càng tăng khiến nhiều thời điểm xảy ra tình trạng quá tải cục bộ, nhất là vào giờ cao điểm hoặc dịp lễ, Tết.

Đối với tuyến Thái Nguyên - Chợ Mới dài hơn 40km, quy mô mới đạt 2 làn xe, chưa đáp ứng tiêu chuẩn của đường cao tốc hiện đại, ảnh hưởng đến tốc độ khai thác và tính kết nối liên vùng.

Những hạn chế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cấp, hoàn thiện toàn tuyến để phát huy hiệu quả đầu tư. Theo kế hoạch, dự án nâng cấp tuyến cao tốc sẽ được triển khai với tổng mức đầu tư hàng nghìn tỷ đồng. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ giảm áp lực giao thông, rút ngắn thời gian di chuyển giữa các địa phương, tiết kiệm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên địa bàn.

Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn có 18 cầu trên toàn tuyến, với tổng chiều dài 4,66km. Trong ảnh: Thi công cầu Khuẩn Chuẩn tại xã Thanh Thịnh.

Cùng với đó, Thái Nguyên đang đề nghị được giao làm cơ quan chủ quản triển khai một số dự án cao tốc mới như Thái Nguyên - Lạng Sơn, mở ra trục kết nối quan trọng với khu vực Đông Bắc.

Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn dài gần 29km, tổng mức đầu tư khoảng 5.800 tỷ đồng đang được triển khai tích cực, với nhiều gói thầu được đẩy nhanh tiến độ. Đây là hướng đi có tính chiến lược, giúp tỉnh chuyển từ vai trò trung chuyển sang vị trí đầu mối kết nối trong mạng lưới giao thông quốc gia, gia tăng khả năng liên kết vùng.

Ông Trần Hải Đăng, Giám đốc điều hành Công ty CP Đầu tư và Xây dựng giao thông Phương Thành, cho biết: Mặc dù gặp không ít khó khăn về thời tiết và biến động giá nhiên liệu nhưng đơn vị vẫn huy động tối đa nhân lực, thiết bị, tổ chức thi công tăng ca, tăng kíp để bảo đảm tiến độ. Các chủ đầu tư cũng tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bảo đảm chất lượng các hạng mục công trình.

Ông Mạc Văn Nghiệp, Giám đốc Ban Quản lý Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, cũng nhấn mạnh: Chủ đầu tư luôn phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị thi công, kiên quyết không để ảnh hưởng đến tiến độ chung. Khi hoàn thành, tuyến đường sẽ góp phần hoàn thiện hành lang giao thông từ Hà Nội qua Thái Nguyên lên các tỉnh vùng cao, tạo thêm dư địa phát triển cho khu vực còn nhiều khó khăn.

Tuyến đường Hồ Chí Minh (giai đoạn 2) đoạn từ Chợ Chu (Thái Nguyên) đến ngã ba Trung Sơn (Tuyên Quang) đang được gấp rút hoàn thiện.

Một dự án đáng chú ý khác là tuyến đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu (Thái Nguyên) - ngã ba Trung Sơn (Tuyên Quang). Tuyến đường có ý nghĩa quan trọng trong kết nối các xã miền núi với các tỉnh lân cận, góp phần thúc đẩy giao thương và phát triển kinh tế khu vực.

Hiện nay, các nhà thầu đang tập trung đẩy nhanh tiến độ thi công, tận dụng điều kiện thời tiết thuận lợi để hoàn thành các hạng mục chính. Đại diện đơn vị thi công, ông Đỗ Quốc Tuấn, Giám đốc điều hành thi công dự án (Tập đoàn Sơn Hải), cho biết: Chúng tôi đã hoàn thành phần nền đường, đang thảm nhựa toàn tuyến, dự kiến hoàn thành và thông tuyến trong tháng 5-2026.

Song song với các dự án liên vùng, tỉnh chú trọng hoàn thiện mạng lưới giao thông nội tỉnh, nhất là các tuyến kết nối khu công nghiệp, khu đô thị. Điển hình là tuyến Vành đai 5 kết nối Quốc lộ 37 với đường 269. Trong đó, tuyến 269C dài khoảng 5,8km, đi qua 7 xóm thuộc xã Phú Bình, tổng mức đầu tư 55 tỷ đồng.

Tuyến đường liên kết, kết nối các tỉnh Thái Nguyên - Bắc Ninh - Phú Thọ (giai đoạn 1) được hoàn thành, tạo động lực thúc đẩy công nghiệp - đô thị - dịch vụ trên địa bàn 3 tỉnh phát triển.

Ông Dương Viết Tùng, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Phú Bình, cho biết: Tuyến đường có 361 hộ bị ảnh hưởng về đất và tài sản, song địa phương đã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và được người dân đồng thuận, tạo mặt bằng sạch cho thi công. Các đơn vị thi công cũng hỗ trợ tháo dỡ, san gạt, góp phần bảo đảm tiến độ hoàn thành trong tháng 6-2026.

Theo quy hoạch, trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên có hàng chục tuyến đường tỉnh và tuyến mới được đầu tư với tổng chiều dài hàng trăm ki-lô-mét. Khi hoàn thành, hệ thống này sẽ góp phần hình thành mạng lưới giao thông đồng bộ, tạo nền tảng cho phát triển lâu dài.

Tạo lực đẩy cho phát triển dài hạn

Sự phát triển của các khu công nghiệp tại Thái Nguyên trong những năm qua gắn liền với hạ tầng giao thông. Tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên đã tạo điều kiện thuận lợi để các tập đoàn lớn như Samsung cùng nhiều doanh nghiệp FDI lựa chọn đầu tư.

Hệ thống giao thông ngày càng hoàn thiện giúp giảm chi phí vận chuyển, rút ngắn thời gian tiếp cận thị trường, nhất là các cảng biển và sân bay quốc tế, qua đó nâng cao lợi thế cạnh tranh của địa phương.

Phối cảnh tuyến cao tốc Lạng Sơn - Thái Nguyên (dự kiến được đầu tư trong giai đoạn 2026-2030) dài 120km, tổng vốn đầu tư 29.000 tỷ đồng, sẽ kết nối cửa khẩu ở Lạng Sơn với Thái Nguyên, tạo đà tăng trưởng kinh tế mạnh cho các địa phương.

Mỗi dự án giao thông hoàn thành đều kéo theo sự gia tăng giá trị đất đai, thúc đẩy phát triển đô thị và mở rộng không gian kinh tế. Tác động lan tỏa này góp phần quan trọng vào quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời tạo thêm việc làm và nâng cao thu nhập cho người dân.

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực nhưng hệ thống giao thông trên địa bàn tỉnh vẫn còn những điểm hạn chế như thiếu đồng bộ, một số đoạn tuyến chưa đạt chuẩn, ảnh hưởng đến hiệu quả khai thác...

Tỉnh xác định quan điểm giao thông đi trước một bước, tập trung nguồn lực cho các công trình trọng điểm, đồng thời đẩy mạnh huy động các nguồn vốn xã hội để rút ngắn thời gian thực hiện dự án. Đẩy nhanh tiến độ thi công không chỉ giúp sớm phát huy hiệu quả đầu tư mà còn tạo niềm tin đối với doanh nghiệp và nhà đầu tư. Khi cạnh tranh thu hút đầu tư giữa các địa phương ngày càng lớn, hạ tầng giao thông trở thành một trong những yếu tố quyết định.

Từ các dự án đang triển khai có thể thấy, hạ tầng giao thông giữ vai trò đòn bẩy thúc đẩy phát triển kinh tế. Khi các tuyến cao tốc, đường liên vùng và nội tỉnh được hoàn thiện, chi phí logistics giảm, thời gian vận chuyển rút ngắn, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và mở rộng thị trường.

Tuyến đường vành đai V đoạn qua địa bàn tỉnh Thái Nguyên được hoàn thành, đưa vào khai thác, tạo động lực thúc đẩy kinh tế - xã hội của các địa phương phát triển.

Những khó khăn như biến động giá vật liệu, thiếu hụt nhân lực, vướng mắc trong giải phóng mặt bằng vẫn cần được tháo gỡ. Điều này đòi hỏi sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành, cùng sự phối hợp chặt chẽ giữa chủ đầu tư, nhà thầu và chính quyền địa phương. Với quyết tâm cao và cách làm linh hoạt, các dự án giao thông trên địa bàn tỉnh đang từng bước được đẩy nhanh tiến độ.

Mỗi công trình hoàn thành góp phần hoàn thiện mạng lưới giao thông, mở ra không gian phát triển mới, đưa Thái Nguyên trở thành điểm sáng trong khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Từ các tuyến cao tốc liên vùng đến hệ thống đường nội tỉnh, một mạng lưới giao thông hiện đại đang dần hình thành, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn.

Trong chiến lược phát triển, đầu tư hạ tầng giao thông không chỉ phục vụ mục tiêu trước mắt mà còn mang ý nghĩa lâu dài đối với tăng trưởng kinh tế. Với những bước đi bài bản, quyết liệt, Thái Nguyên đang từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ phát triển vùng, nơi mỗi tuyến đường mới mở ra thêm cơ hội, tạo đà cho tương lai phát triển bền vững.