Giáo viên làm thư ký kỳ thi tốt nghiệp THPT tại trường đang dạy có vi phạm?

Tại buổi họp báo cung cấp thông tin về kỳ thi tốt nghiệp THPT của tỉnh Tuyên Quang, Đại tá Trần Anh Tuấn, Trưởng phòng Tham mưu, Công an tỉnh Tuyên Quang cho biết ngay sau khi xuất hiện thông tin dấu hiệu bất thường về điểm thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, lãnh đạo Bộ Công an đã chỉ đạo Công an tỉnh khẩn trương kiểm tra, xác minh.

Trước đó, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Nguyễn Hà Duy, giáo viên môn Toán của Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, giữ vai trò thư ký điểm thi vì có hành vi vào phòng thi để hướng dẫn, nhắc bài cho các thí sinh dự thi môn Toán.

Kết quả điều tra ban đầu xác định, trong thời gian diễn ra kỳ thi, bà Trần Thị Thu Hằng, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Nguyễn Văn Huyên, được điều động làm trưởng điểm thi tại Trường THPT Chuyên Tuyên Quang, chịu trách nhiệm điều hành toàn bộ hoạt động của điểm thi. Tuy nhiên, bà Hằng đã lạm dụng chức trách để chỉ đạo, định hướng một số giám thị tạo điều kiện cho các thí sinh làm bài thi môn Toán vi phạm quy chế.

Theo chỉ đạo này, thư ký điểm thi Nguyễn Hà Duy đã vào phòng thi và trực tiếp hướng dẫn cho một số thí sinh làm bài. Đáng chú ý, trong quá trình giảng dạy tại trường chuyên, ông Duy là giáo viên chủ nhiệm lớp chuyên Toán và tham gia bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi quốc gia.

Đến ngày 7/7, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Tuyên Quang đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi tố 4 bị can về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" theo Điều 356 Bộ luật Hình sự. Trong số đó có bà Trần Thị Thu Hằng, ông Nguyễn Hà Duy và hai người khác chưa công bố danh tính.

Toàn cảnh buổi họp báo ngày 9/7 liên quan đến kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 tại Tuyên Quang. Ảnh: Báo Tuyên Quang

Sự việc khiến dư luận băn khoăn: Việc phân công một giáo viên làm thư ký điểm thi ngay tại ngôi trường mình đang giảng dạy, nơi có chính học sinh của mình dự thi, có đúng với Quy chế thi tốt nghiệp THPT hiện hành?

Đối chiếu với Điều 14 của Quy chế thi, các nhân sự giữ nhiệm vụ điều hành chủ chốt và trực tiếp coi thi bị ràng buộc bởi những nguyên tắc "chéo" rất nghiêm ngặt nhằm bảo đảm tính khách quan. Cụ thể, trưởng điểm thi và phó trưởng điểm thi (không phụ trách cơ sở vật chất), giám thị không được làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh lớp 12 của trường mình dự thi trong năm tổ chức kỳ thi.

Quy chế quy định rõ trưởng điểm thi là lãnh đạo trường phổ thông hoặc lãnh đạo trường THCS; phó trưởng điểm thi là lãnh đạo và/hoặc tổ trưởng chuyên môn của trường phổ thông, THCS (trong đó chỉ có duy nhất 1 phó trưởng điểm thi phụ trách cơ sở vật chất là người của nhà trường nơi đặt điểm thi). Giám thị cũng không được làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh trường mình.

Tuy nhiên, đối với vị trí thư ký điểm thi, Quy chế chỉ quy định tiêu chuẩn chung là giáo viên trường phổ thông và/hoặc giáo viên trường THCS, hoàn toàn không có điều khoản cấm cụ thể đối với trường hợp làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh trường mình dự thi.

Phân tích dưới góc độ pháp lý, Luật sư Nguyễn Hoài Nam (Công ty luật TNHH Bamboo Star) cho rằng, việc phân công ông Nguyễn Hà Duy làm thư ký điểm thi tại chính ngôi trường mình giảng dạy có thể không vi phạm điều cấm trực tiếp của Quy chế thi, nhưng hành vi tự ý can thiệp vào phòng thi lại là sự vi phạm pháp luật hình sự rõ ràng.

"Quy chế thi của Bộ GD&ĐT hiện có khoảng trống khi không cấm vị trí thư ký làm nhiệm vụ tại điểm thi có học sinh trường mình dự thi. Tuy nhiên, Quy chế lại quy định rất chặt chẽ về phân định chức trách, nhiệm vụ. Thư ký điểm thi chỉ được thực hiện các nhiệm vụ hành chính, sổ sách tại văn phòng điểm thi dưới sự chỉ đạo của trưởng điểm; hoàn toàn không có thẩm quyền, phận sự tự ý đi vào phòng thi hay tiếp xúc với thí sinh trong thời gian làm bài", Luật sư Nam phân tích.

Cũng theo Luật sư Nam, việc Cơ quan Cảnh sát điều tra khởi tố bị can đối với ông Nguyễn Hà Duy về tội "Lợi dụng chức vụ, quyền hạn trong khi thi hành công vụ" là hoàn toàn có căn cứ và chính xác về mặt tố tụng. Vị trí thư ký điểm thi là người có chức vụ, quyền hạn trong một hoạt động công vụ cụ thể. Việc ông Duy lạm dụng chức trách hành chính của mình, tự ý rời vị trí để vào phòng thi hướng dẫn, nhắc bài cho thí sinh nhằm mục đích vụ lợi thành tích đã thỏa mãn đầy đủ các yếu tố cấu thành tội danh này, bất kể quy chế ngành có khoảng trống hay không.

Liên quan đến vụ việc chấn động này, ông Hoàng Minh Cảnh, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT Tuyên Quang, tại họp báo cũng khẳng định, qua quá trình rà soát ban đầu, báo cáo từ các điểm thi cơ bản đều cho thấy thực hiện đúng quy trình và các văn bản hướng dẫn. Riêng các hoạt động tại điểm thi Trường THPT Chuyên Tuyên Quang là bất thường, đã được cơ quan công an xác định và đang tiếp tục mở rộng điều tra làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan.