Giày thêu của người Xạ Phang

ĐBP - Tại xã Sín Chải, người Xạ Phang sinh sống tập trung chủ yếu ở hai thôn Lao Xả Phình và Tả Sìn Thàng với hơn 800 khẩu. Do điều kiện tự nhiên, các thôn dân tộc Xạ Phang thường cách biệt với các dân tộc khác. Chính vì vậy, các nét văn hóa, nghề truyền thống vẫn được lưu giữ nguyên vẹn. Trong những nét văn hóa truyền thống của người Xạ Phang, giày thêu là một sản phẩm thủ công mang dấu ấn văn hóa đặc trưng. Đôi giày được làm từ vải, chỉ màu và các vật liệu sẵn có, chủ yếu do phụ nữ đảm nhiệm.

Thiếu nữ dân tộc Xạ Phang trong trang phục truyền thống với những đôi giày thêu xinh xắn.

Để hoàn thành một đôi giày, phải trải qua nhiều công đoạn như cắt vải, tạo dáng, khâu ghép, thêu hoa văn và hoàn thiện phần đế. Công đoạn thêu đòi hỏi sự khéo léo, tỉ mẩn, mất nhiều thời gian nhất. Bởi đường kim phải đều, hoa văn cân đối, màu chỉ hài hòa. Những họa tiết trên giày được tạo bằng kỹ thuật thêu truyền thống, góp phần làm nổi bật trang phục của người Xạ Phang.

Giày thêu trước đây được sử dụng trong đời sống và những dịp quan trọng như lễ, Tết, cưới hỏi. Sản phẩm vừa đáp ứng nhu cầu sử dụng, vừa thể hiện sự khéo léo của người làm. Với phụ nữ Xạ Phang, kỹ năng thêu, may thường được học từ mẹ, bà và những người lớn tuổi trong gia đình. Ngày nay, khi trang phục và đồ dùng hiện đại phổ biến, việc duy trì nghề thêu gặp nhiều khó khăn. Tuy vậy, phụ nữ Xạ Phang vẫn giữ thói quen tự làm giày và các sản phẩm thêu truyền thống. Kỹ thuật thêu và những họa tiết đặc trưng tiếp tục được truyền lại cho thế hệ trẻ.

Một đôi giày có thể nhỏ bé, nhưng mỗi đường kim, mũi chỉ đều chứa đựng kỹ năng và tri thức được tích lũy qua nhiều thế hệ. Giữ nghề làm giày thêu vì vậy cũng góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa riêng của cộng đồng Xạ Phang.

Mỗi đường kim mũi chỉ đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo.

Những đôi giày thêu với họa tiết hoa văn cầu kỳ.