Giếng cổ 200 năm ở Vũng Tàu gắn với giai thoại vua Gia Long cắm gươm tìm nước

Giếng nằm trên sườn núi Lớn (hẻm 90 đường Trần Phú, phường Vũng Tàu, TPHCM), phía sau miếu Bà Ngũ Hành, còn gọi chung là miếu Bà Giếng Ngự Bãi Dâu.

Theo những giai thoại lưu truyền dân gian và ghi chép trong sách Vũng Tàu xưa và nay, vào các năm Nhâm Dần (1782) và Quý Mão (1783), Nguyễn Ánh (sau này là vua Gia Long) trong quá trình trốn tránh sự truy sát của quân Tây Sơn đã đến vịnh Ghềnh Rái, ẩn náu tại núi Lớn Vũng Tàu.

Do khu vực bốn bề là biển, không tìm được nguồn nước ngọt, binh lính lâm vào tình trạng kiệt sức vì khát. Tương truyền, Nguyễn Ánh đã cắm thanh gươm xuống khe đá và khấn nguyện, sau đó nước ngọt bất ngờ tuôn ra. Ông cho đào mở rộng khu vực này thành một chiếc giếng để sử dụng.

Bà Nguyễn Thị Thúy Phượng, người cai quản miếu Bà Giếng Ngự Bãi Dâu bên giếng vua Gia Long

Giếng được xây bằng đá ong, hình tròn, đặc biệt nguồn nước quanh năm không cạn. Trải qua hơn 2 thế kỷ, giếng vẫn còn khá nguyên vẹn, được xem là dấu tích gắn với giai đoạn lịch sử nhiều biến động của triều Nguyễn.

Miệng giếng rộng khoảng 80cm, sâu từ 5-6m, nguồn nước quanh năm không cạn

Tấm bia kỷ niệm giếng Ngự Gia Long được đặt bên miệng giếng do Bảo tàng tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu cũ ghi. Trên bia tóm tắt lịch sử hình thành giếng gắn với cuộc bôn tẩu của vua Gia Long để tránh sự truy đuổi của quân Tây Sơn.

Phía trước giếng là ngôi miếu thờ 5 bà chúa, xuất phát từ tín ngưỡng thờ Mẫu, gồm 5 vị thánh mẫu được cho là cai quản, bảo trợ vùng núi này. Ngoài ra, miếu còn phối thờ các vị thần núi, vua Gia Long, Phật Bà Quan Âm, Ngũ Hổ và giếng Ngự.

Chia sẻ với PV VietNamNet, bà Nguyễn Thị Thúy Phượng (66 tuổi, trú phường Vũng Tàu) - người cai quản miếu cho biết, năm 1935, cụ Hai Thiệu (ông nội bà Phượng) cùng người dân đi đốn củi trên núi đã phát hiện một am nhỏ có tranh thờ 5 bà chúa. Bên cạnh là chiếc giếng cổ gắn với truyền thuyết vua Gia Long.

Sau đó, cụ Hai Thiệu cho dựng lại am thành miếu, đặt tên là miếu Bà Giếng Ngự. Từ đó đến nay, miếu và giếng được các thế hệ trong gia đình gìn giữ, chăm sóc.

Gia đình bà Phượng chuẩn bị sẵn những chai đựng nước từ giếng để tặng cho người dân và khách hành hương

Ngày nay, giếng vua Gia Long không chỉ mang giá trị lịch sử mà còn là điểm đến tâm linh, thu hút người dân và du khách đến chiêm bái, tìm hiểu. Nhiều người tin rằng nước giếng mang ý nghĩa may mắn nên thường xin về cầu sức khỏe, bình an.

Người dân địa phương đến miếu chiêm bái, cầu sức khỏe, bình an

Năm 2019, miếu và giếng được trùng tu khang trang. Gia đình bà Phượng thường đóng chai nước giếng tặng khách hành hương.

Theo bà Phượng, hằng năm vào ngày 16/3 âm lịch, miếu tổ chức lễ cúng Bà với lễ vật gồm đồ chay, hoa quả, trầu cau. Nghi lễ theo tục thờ Mẫu như đội mâm, dâng mâm lên Bà, thu hút hàng trăm người dân địa phương và du khách tham dự.

Quang Hưng