Gieo mầm pháp luật nơi phên giậu Tổ quốc

Cán bộ Đồn Biên phòng Huổi Luông, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu xuống tận nhà tuyên truyền để người dân nắm chắc các quy định của pháp luật. Ảnh: Xuân Minh

Đa dạng mô hình, linh hoạt hình thức tuyên truyền

Từ chủ trương chung, nhiều đơn vị đã cụ thể hóa bằng những mô hình sát dân, dễ hiểu, dễ nhớ, tạo sức lan tỏa ngay từ cơ sở. Tại Đồn Biên phòng Hoành Mô, Bộ đội Biên phòng tỉnh Quảng Ninh, mô hình “Tổ tuyên truyền lưu động” kết hợp tiểu phẩm pháp luật, loa kéo, máy chiếu và hình thức “đi từng ngõ, gõ từng nhà” đã giúp người dân tiếp cận kiến thức pháp luật dễ dàng hơn. Các nội dung tuyên truyền tập trung vào Luật Biên giới quốc gia, Luật Giao thông đường bộ, Luật Xuất nhập cảnh, phòng, chống ma túy...

Thiếu tá Nguyễn Văn Tám, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Hoành Mô cho biết: “Chúng tôi luôn đổi mới nội dung và cách thức tuyên truyền, bám sát đặc điểm từng thôn, bản. Khi người dân hiểu đúng, họ sẽ tự giác làm đúng”.

Nếu ở tuyến biên giới đất liền, tuyên truyền cần “đi từng ngõ, gõ tận nhà”, thì ở các địa bàn ven biển, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật lại phải theo sát nhịp sinh hoạt của ngư dân, gắn với từng tổ đội, từng chuyến ra khơi. Tại Đồn Biên phòng Quất Lâm, Bộ đội Biên phòng tỉnh Ninh Bình, việc lồng ghép tuyên truyền pháp luật vào sinh hoạt nghiệp đoàn nghề cá, tổ dân phố, họp tổ tàu thuyền... mang lại hiệu quả rõ rệt. Những nội dung “nóng” như chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), Luật Thủy sản, quản lý tàu cá... được cập nhật kịp thời, giúp ngư dân tuân thủ pháp luật trong khai thác.

Ông Lê Văn Tám, chủ tàu cá xã Giao Ninh, tỉnh Ninh Bình chia sẻ: “Trước đây, không ít tàu cá vi phạm vì thiếu thông tin. Giờ đây, tại các cảng cá, trên tàu thuyền, đặc biệt mỗi khi tàu cá xuất bến, các chú Biên phòng đều chủ động xuống thăm hỏi, động viên và nhắc nhở chấp hành đúng pháp luật, bảo đảm an toàn khi hành nghề. Chính vì vậy, ai trên tàu cũng nắm rõ quy định, vi phạm giảm hẳn”.

Từ hiệu quả của cách làm “lồng ghép” theo nhóm nghề, nhiều địa phương tiếp tục phát triển các mô hình dựa vào cộng đồng, để việc phổ biến pháp luật không chỉ dừng ở tuyên truyền, mà còn hỗ trợ giải quyết các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Trên tuyến biên giới biển tỉnh Vĩnh Long, Đồn Biên phòng Long Vĩnh, Bộ đội Biên phòng tỉnh Vĩnh Long duy trì hiệu quả các mô hình tuyên truyền pháp luật gắn liền với cộng đồng như “Tổ tư vấn pháp luật cộng đồng”, “Tổ an ninh tự quản”, “Truyền thanh pháp luật di động”, “Thông tin nhanh, đồng hành ngư dân”, “Khéo hòa giải ở cơ sở”. Những tổ chức này không chỉ hỗ trợ phổ biến pháp luật, mà còn giúp hòa giải tranh chấp, nâng cao hiểu biết pháp lý trong dân.

Trung tá Kim Minh Đức, Chính trị viên Đồn Biên phòng Long Vĩnh cho biết: Tính từ đầu năm đến nay, đơn vị đã tham gia hòa giải 48 cuộc, trong đó, hòa giải thành 39 cuộc, góp phần hạn chế khiếu kiện vượt cấp, giữ vững an ninh trật tự, được cấp ủy, chính quyền và nhân dân địa phương ghi nhận. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật được đơn vị triển khai với 58 cuộc, thu hút hơn 5.800 lượt người tham gia. Các mô hình của đồn Biên phòng đã giúp giảm hẳn các vụ vi phạm hành chính; mâu thuẫn trong cộng đồng cũng được giải quyết ôn hòa, đúng luật, đúng tình.

Pháp luật đến với bản làng-nền tảng giữ vững biên cương

Ở vùng cao Lai Châu, nơi phần lớn cư dân là người Hà Nhì, Mông, Dao, công tác giáo dục, phổ biến pháp luật được Đồn Biên phòng Thu Lũm, Bộ đội Biên phòng tỉnh Lai Châu triển khai linh hoạt, gần gũi với đời sống bản làng. Mô hình “Câu lạc bộ pháp luật vùng cao” với thành phần là già làng, trưởng bản, thanh niên, công an viên... vừa giúp truyền tải kiến thức pháp luật, vừa giải quyết những vướng mắc thiết thực trong cuộc sống. Mô hình “Góc pháp luật tại bản” với những tủ sách pháp luật bằng hai ngôn ngữ được đặt tại nhà văn hóa, nhà của trưởng bản cũng đã trở thành điểm đến quen thuộc mỗi khi người dân cần tra cứu. Từ đó, ở nhiều bản không còn tình trạng xuất, nhập cảnh trái phép, buôn bán hàng cấm, vi phạm đất rừng.

Bộ đội Biên phòng tỉnh Thanh Hóa tuyên truyền về chống khai thác IUU cho ngư dân trước khi xuất bến. Ảnh: Xuân Thủy

Ông Lỳ Tư Lòng, bản Mé Gióng, xã Thu Lũm, tỉnh Lai Châu chia sẻ: “Bộ đội Biên phòng không chỉ là lực lượng bảo vệ biên giới, mà còn là “giáo viên pháp luật” của đồng bào. Nhờ Bộ đội Biên phòng tuyên truyền pháp luật bằng tiếng Hà Nhì, lại có hình ảnh minh họa dễ hiểu nên người dân chúng tôi nhớ lâu, rồi làm theo. Các anh Biên phòng còn tuyên truyền bằng các mô hình linh hoạt, phù hợp, người dân từng bước hiểu và tự giác thực hiện đúng quy định của pháp luật”.

Cũng trên các địa bàn biên giới phía Bắc, nhiều đơn vị tiếp tục sáng tạo cách làm, kết hợp “nói dễ hiểu” với “làm dễ nhớ”, hướng vào những vấn đề đang tác động trực tiếp đến đời sống nhân dân. Trên tuyến biên giới của tỉnh Tuyên Quang, Đồn Biên phòng Sơn Vĩ, Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang cũng đã và đang tích cực tuyên truyền pháp luật cho nhân dân biên giới bằng nhiều hình thức sáng tạo về phòng, chống tội phạm (mua bán người, ma túy), tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, vi phạm quy định đường biên; qua đó nâng cao nhận thức, giảm thiểu vi phạm, tăng cường ý thức bảo vệ biên giới và phát triển kinh tế-xã hội vùng biên, tạo niềm tin gắn kết với Bộ đội Biên phòng.

Thiếu tá Nông Quang Lập, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Sơn Vĩ cho biết: Đơn vị đã phối hợp với lực lượng chức năng tại địa phương tổ chức các buổi tuyên truyền pháp luật cho nhân dân bằng nhiều hình thức như tuyên truyền miệng; tổ chức cho nhân dân xem video, hình ảnh trực quan, sinh động; thông qua mô hình “Tiếng loa Biên phòng” tuyên truyền lưu động trên các tuyến đường chính về các thôn, cụm dân cư; kết hợp phát tài liệu, tờ rơi, tờ gấp để hướng dẫn bà con biện pháp giữ bí mật thông tin cá nhân, không chia sẻ những hình ảnh, bài viết hay video clip tiêu cực; không xuyên tạc, lôi kéo, kích động người khác phạm tội trên không gian mạng... Bên cạnh đó, việc đặt tranh cổ động, pa nô, áp phích tại các vị trí trung tâm của thôn, nơi bà con thường xuyên qua lại đã trở thành những hình ảnh trực quan, gần gũi với tập quán, văn hóa và trình độ, tâm lý tiếp nhận thông tin của người dân.

Bằng nhiều hình thức, phương pháp tuyên truyền, phổ biến pháp luật phù hợp, từ miền núi đến vùng biển, hình ảnh người lính Biên phòng kiên trì bền bỉ đi "từng ngõ, gõ cửa từng hộ dân” đã góp phần tạo sự chuyển biến rõ nét về ý thức tự giác chấp hành pháp luật của cán bộ, nhân dân khu vực biên giới; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Duy Khiêm