Gieo mầm sức khỏe từ những bữa ăn học đường

Học sinh lớp 3/3, Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh ăn cơm trưa tại trường.

Với những học sinh của ngôi trường này, bữa trưa không chỉ đơn thuần để ăn cho no mà là khoảng thời gian để các em học, nhận thức thêm về dinh dưỡng và rèn các kỹ năng sống. Lồng ghép giáo dục dinh dưỡng trong bữa ăn bán trú cũng là cách mà nhiều trường học đang triển khai.

Kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm

Cô Hoàng Thị Ngọc, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh chia sẻ: Công tác bán trú đã được triển khai khoảng 8 năm và đã trở thành hoạt động nền nếp, với sự phối hợp nhịp nhàng của tất cả các bộ phận. Ngay từ khâu tổ chức, nhà trường đã tiến hành khảo sát nhu cầu phụ huynh, tổ chức họp lấy ý kiến, thành lập ban bán trú để điều hành hoạt động.

Đáng chú ý, việc lựa chọn đơn vị cung cấp suất ăn được Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh thực hiện theo quy trình chặt chẽ, có sự tham gia trực tiếp của Ban đại diện cha mẹ học sinh nhà trường. Các đơn vị phải cung cấp hồ sơ năng lực, được kiểm tra thực tế và đánh giá toàn diện trước khi ký hợp đồng. Hợp đồng chỉ được ký theo từng năm, sau đó đánh giá lại để đảm bảo chất lượng dịch vụ.

“Nhà trường không ký hợp đồng dài hạn mà đánh giá lại hàng năm, lấy ý kiến giáo viên và phụ huynh để quyết định có tiếp tục hay không. Tất cả nhằm đảm bảo bữa ăn của học sinh luôn được giám sát chặt chẽ, công khai, minh bạch” - cô Hoàng Thị Ngọc nhấn mạnh.

Bắt đầu triển khai bữa ăn bán trú từ tháng 9-2024, Trường Tiểu học Bình Đa (ở phường Tam Hiệp) áp dụng quy trình bếp một chiều từ khâu tiếp nhận nguyên liệu đến chế biến, chia suất và phục vụ. Đặc biệt, công tác kiểm soát nguồn thực phẩm đầu vào được thực hiện rất chặt chẽ. Tất cả nguyên liệu đều có nguồn gốc rõ ràng, được kiểm tra cảm quan và test nhanh các chỉ tiêu an toàn như: dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, hàn the hay formol. Nhà trường không trực tiếp thực hiện mà hợp đồng với một công ty chuyên về suất ăn công nghiệp để tổ chức nấu ăn tại trường. Toàn bộ nhân sự, quy trình đều do công ty trực tiếp thực hiện. Nhà trường giám sát, kiểm soát chặt chẽ an toàn thực phẩm nhằm bảo đảm sức khỏe và dinh dưỡng cho học sinh; đồng thời lắp hệ thống camera để theo dõi toàn bộ quy trình bếp ăn nhằm nâng cao tính minh bạch và tạo sự yên tâm cho phụ huynh.

Một điểm chung trong cách làm của 2 trường nêu trên là việc xây dựng thực đơn dựa trên cơ sở khoa học. Cả 2 đơn vị đều sử dụng phần mềm “Bữa ăn học đường” của Ajinomoto để tính toán khẩu phần dinh dưỡng phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học. Nhờ đó, mỗi bữa ăn đều đảm bảo cân đối giữa các nhóm chất: đạm, tinh bột, chất béo, vitamin và khoáng chất. Thực đơn được thay đổi thường xuyên, hạn chế trùng lặp, giúp học sinh ăn ngon miệng và không bị nhàm chán.

Tại Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh, ngoài khẩu phần chính, nhà trường còn linh hoạt bổ sung món phụ nhằm tăng cường năng lượng cho học sinh học tập cả ngày. Việc định lượng calo, cân đối thực phẩm được thực hiện kỹ lưỡng, đảm bảo phù hợp với nhu cầu phát triển của từng độ tuổi. Kết quả cho thấy, sau thời gian triển khai, thể trạng học sinh được cải thiện rõ, nhiều em hình thành thói quen ăn uống khoa học, biết lựa chọn thực phẩm có lợi cho sức khỏe.

Bếp ăn của Trường Tiểu học Bình Đa được tổ chức một chiều, đảm bảo quy trình vệ sinh an toàn thực phẩm. Ảnh: Hải Yến

Biến bữa ăn thành lớp học kỹ năng sống

Không chỉ cung cấp những bữa ăn ngon, đảm bảo dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, các bữa ăn bán trú còn được tận dụng như một kênh giáo dục kỹ năng hiệu quả. Tại Trường Tiểu học Bình Đa, giáo viên hướng dẫn học sinh nhận biết các nhóm thực phẩm ngay trong bữa ăn, từ đó hình thành thói quen ăn uống cân bằng dinh dưỡng. Nhà trường còn triển khai mô hình “buffet rau” mỗi tuần một lần, khuyến khích học sinh chủ động lựa chọn và tăng cường sử dụng rau xanh. Đây là cách làm sáng tạo, giúp thay đổi thói quen của nhiều học sinh vốn “ngại” ăn rau.

Trong khi đó, Trường Tiểu học Nguyễn An Ninh đẩy mạnh truyền thông dinh dưỡng thông qua các poster, video clip ngắn giới thiệu cách chế biến và giá trị của từng loại thực phẩm. Những nội dung trực quan, sinh động giúp học sinh dễ hiểu, dễ nhớ và dần thay đổi nhận thức về dinh dưỡng cho học sinh.

Một trong những giá trị lớn nhất của bữa ăn bán trú chính là góp phần rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh. Trong giờ ăn, các em được hướng dẫn từ những việc nhỏ như: rửa tay đúng cách, ngồi ăn ngay ngắn, giữ vệ sinh cá nhân; các kỹ năng tự phục vụ như: tự lấy thức ăn, thu dọn khay sau khi ăn, xếp hàng trật tự... Những hành vi tưởng chừng đơn giản này lại góp phần hình thành ý thức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm cho những chủ nhân tương lai của đất nước.

Em Võ Ngọc Minh Anh, lớp 3/8, Trường Tiểu học Bình Đa cho biết: “Bữa cơm ở trường đều có thịt, rau, canh, món tráng miệng. Em cũng thích ăn cơm ở trường vì không khí nhộn nhịp, được ăn chung với các bạn nên rất vui”.

Có thể thấy, bữa ăn bán trú không chỉ đơn thuần là một hoạt động chăm sóc mà đã trở thành một phần quan trọng trong giáo dục toàn diện học sinh tiểu học. Với những cách làm bài bản và sự đồng thuận của nhiều bên, mô hình đang góp phần nuôi dưỡng cả thể chất, trí tuệ và kỹ năng sống cho thế hệ tương lai.