Gieo mầm thiện, giữ bình yên từ gốc

Công an xã Thạch Bình tuyên truyền pháp luật đến thanh, thiếu niên hư.

Mô hình được Công an xã triển khai vào tháng 9/2025, nhằm hỗ trợ, cảm hóa thanh, thiếu niên địa phương có biểu hiện lệch chuẩn. Theo đó, Công an xã phối hợp với Đoàn Thanh niên xã và các trường học rà soát, lập danh sách 37 thanh thiếu niên hư (TTNH) vào diện quản lý, giáo dục. Đây chủ yếu là những trường hợp thường xuyên bỏ học, tụ tập đêm khuya, vi phạm trật tự an toàn giao thông, có nguy cơ sa vào tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật.

Điểm khác biệt của mô hình là thay vì gọi hỏi, nhắc nhở hay xử lý hành chính, Công an xã phân công cảnh sát khu vực và tổ phòng, chống tội phạm trực tiếp gặp gỡ, lắng nghe, tìm hiểu nguyên nhân, hoàn cảnh gia đình, tâm lý của từng em để xây dựng phương pháp giáo dục phù hợp. Qua đó, tạo sự gần gũi, giúp các em cảm nhận được sự quan tâm, đồng hành của lực lượng công an thay vì mặc cảm hay đối phó.

Thiếu tá Cao Anh Huy, Trưởng Công an xã Thạch Bình, chia sẻ: "Bản chất của các em không xấu, nhiều trường hợp TTNH chỉ vì thiếu sự quan tâm, định hướng hoặc bị tác động bởi môi trường xung quanh. Điều quan trọng là phải giúp các em cảm nhận mình vẫn được tin tưởng, vẫn có cơ hội sửa đổi".

Theo đó, một trong những nội dung nổi bật của mô hình là đưa các em tham gia vào các hoạt động thiện nguyện, giúp đỡ người yếu thế trong cộng đồng. Những hành động tưởng chừng nhỏ bé như dọn vệ sinh đường làng, ngõ xóm, giúp đỡ người già neo đơn, gia đình người có công... lại mang đến sự thay đổi lớn trong suy nghĩ của nhiều em. Từ chỗ mặc cảm, bất cần, nhiều em bắt đầu cảm nhận được niềm vui khi được tin tưởng, được làm điều có ích, có suy nghĩ tích cực, biết chia sẻ, biết quan tâm đến cộng đồng, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và xã hội.

Em Quách Văn T. - một trường hợp bỏ học, sa vào chơi bời do hoàn cảnh gia đình khó khăn và thiếu sự quan tâm từ cha mẹ, chia sẻ rằng: “Trước đây em chỉ nghĩ sống cho bản thân, thích gì làm nấy. Nhưng khi tham gia giúp đỡ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn, em thấy mình có ích hơn, thương bố mẹ hơn và muốn thay đổi”.

Ông Bùi Công Hợp ở thôn Tân Sơn - người cao tuổi neo đơn, có công với cách mạng thường xuyên được các em trong diện quản lý của mô hình đến hỗ trợ quét dọn nhà cửa, sắp xếp lại nơi ở, chia sẻ: “Nhìn các cháu từ chỗ ham chơi, nay biết quan tâm, giúp đỡ người già, tôi thấy mừng. Nếu được dạy dỗ đúng cách, các cháu sẽ trưởng thành”.

Song song với hoạt động cộng đồng, Công an xã Thạch Bình còn chú trọng tuyên truyền pháp luật đến TTNH, với nội dung về phòng, chống ma túy, bạo lực học đường, an toàn giao thông, kỹ năng sử dụng mạng xã hội, kiểm soát hành vi. Đặc biệt, mô hình “Trải nghiệm tình huống pháp lý khi vi phạm” giúp các em trực tiếp phân tích các vụ việc giả định, hiểu rõ hậu quả của hành vi vi phạm thay vì tiếp cận pháp luật theo lý thuyết khô cứng. Sau mỗi buổi, các em viết bài thu hoạch, tự nhìn nhận hành vi của bản thân, từ đó hình thành ý thức tự sửa đổi, không coi thường pháp luật, biết cân nhắc trước mỗi hành động và tránh xa các hành vi lệch chuẩn.

Em Trịnh Minh D. từng nhiều lần nghỉ học, tụ tập bạn xấu, vi phạm giao thông do gia đình nuông chiều, thiếu quản lý, nay đã có sự chuyển biến rõ rệt sau nhiều buổi học pháp luật. Trịnh Minh D. tâm sự: "Sau khi được các chú công an gặp gỡ, phân tích và động viên, em nhận thức được nếu cứ tiếp tục nghỉ học, tụ tập bạn xấu... sẽ làm khổ bố mẹ và ảnh hưởng đến chính bản thân. Giờ em muốn cố gắng học tập, sống có trách nhiệm hơn để bố mẹ yên tâm”.

Theo ông Lê Công Thành, Chủ tịch UBND xã Thạch Bình, mô hình này là cách làm sáng tạo, vừa bảo đảm an ninh trật tự, vừa phòng ngừa tội phạm từ sớm, từ xa, vừa góp phần xây dựng môi trường sống an toàn, lành mạnh cho thanh thiếu niên. Nhiều TTNH trong diện quản lý của mô hình đã thay đổi rõ rệt về nhận thức, hành vi, biết nghe lời hơn và tích cực hơn trong học tập. Thực tế cho thấy, chỉ sau thời gian ngắn triển khai, nhiều TTNH đã có chuyển biến tích cực, biết phân biệt đúng - sai, tránh xa tệ nạn. Tính đến quý I/2026 đã có 24/37 trường hợp được đưa ra khỏi diện TTNH, số còn lại đang tiếp tục được theo dõi, giáo dục.

“Một việc tốt - một thay đổi” không đơn thuần là cách quản lý TTNH, mà là hành trình gieo lại niềm tin, trao cơ hội để các em từng bước tránh xa sai lầm và hướng tới cuộc sống tích cực hơn.