Gieo mầm văn hóa cho trẻ thơ

Thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục mầm non theo hướng phát triển toàn diện, Trường Mầm non Hợp Thành đã chủ động đổi mới nội dung, phương pháp tổ chức các hoạt động giáo dục gắn với thực tiễn đời sống và văn hóa địa phương. Trong đó, việc đưa nghề truyền thống của các dân tộc sinh sống trên địa bàn, như: nghề làm hương của dân tộc Giáy, nghề làm cốm của dân tộc Tày… vào tiết học trải nghiệm là cách làm sáng tạo, mang lại hiệu quả thiết thực, góp phần bồi đắp nhận thức văn hóa cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non.

Theo cô giáo Vũ Thị Xuân Thu - Hiệu trưởng Trường Mầm non Hợp Thành, các tiết học nghề truyền thống được nhà trường tổ chức linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế và tâm lý của trẻ. Không gian lớp học được bố trí sinh động với những nguyên - vật liệu quen thuộc gắn liền với đời sống, như: tre, nứa, thóc nếp, lá dong, bột hương…

Nội dung bài học được truyền tải theo hướng vừa sức, không nặng lý thuyết, giúp trẻ dễ tiếp thu, mạnh dạn giao tiếp và tích cực trao đổi. Bên cạnh đó, trẻ dần hình thành nhận thức về nghề truyền thống, hiểu rằng để tạo ra một sản phẩm quen thuộc trong đời sống hằng ngày là cả quá trình lao động cần sự kiên trì, khéo léo và tỉ mỉ.

Trong các tiết học, dưới sự hướng dẫn của giáo viên, trẻ được làm quen và trực tiếp tham gia trải nghiệm một số công đoạn đơn giản của nghề truyền thống. Trẻ thử sức trộn bột hương, vo cốm, sàng thóc dưới sự hướng dẫn, hỗ trợ của giáo viên và nghệ nhân. Dù thao tác còn vụng về, song sự hào hứng, say mê hiện rõ trên gương mặt mỗi em nhỏ. Hoạt động trải nghiệm thực tế không chỉ mang lại niềm vui mà còn giúp trẻ rèn luyện sự khéo léo của đôi tay, phát triển khả năng phối hợp, tinh thần hợp tác và tính chủ động trong các hoạt động tập thể.

Bên cạnh tổ chức trải nghiệm trực tiếp, Trường Mầm non Hợp Thành còn chủ động ứng dụng công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo (AI) nhằm tăng tính trực quan cho bài học. Thông qua xây dựng các hình ảnh, nhân vật là “bạn nhỏ người Giáy”, “bạn nhỏ người Tày” với trang phục, ngôn ngữ và câu chuyện gắn với đời sống văn hóa địa phương, giáo viên đã tạo thêm sự hứng thú cho trẻ, giúp các em dễ tiếp cận và ghi nhớ nội dung một cách tự nhiên. Việc kết hợp hài hòa giữa yếu tố truyền thống và công nghệ hiện đại góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục, phù hợp với yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay.

Cô giáo Lự Thúy Nguyễn - Trường Mầm non Hợp Thành chia sẻ: "Việc đưa nội dung nghề truyền thống vào các tiết học đã tạo sự thay đổi rõ rệt trong không khí lớp học. Khi được học thông qua trải nghiệm thực tế, trẻ rất hào hứng, tập trung và chủ động hơn".

Qua các tiết học cho thấy, hoạt động gắn với nghề truyền thống giúp trẻ phát triển về vận động, ngôn ngữ, kỹ năng giao tiếp, đồng thời hình thành ý thức trân trọng lao động và hiểu hơn về văn hóa địa phương mình sinh sống. Đây được xem là nền tảng quan trọng trong việc giáo dục nhân cách, bồi đắp tình yêu quê hương, ý thức gắn bó với cộng đồng cho trẻ ngay từ những năm đầu đời.

Đánh giá về hiệu quả của mô hình, cô giáo Vũ Thị Xuân Thu nhấn mạnh thêm: "Nhà trường xác định, giáo dục mầm non không chỉ dừng lại ở chăm sóc, nuôi dưỡng mà còn phải chú trọng giáo dục văn hóa, hình thành những giá trị nền tảng cho trẻ".

Trên cơ sở những kết quả tích cực từ mô hình, thời gian tới, nhà trường tiếp tục lồng ghép nội dung giáo dục văn hóa địa phương vào chương trình học thông qua hoạt động trải nghiệm phù hợp với lứa tuổi; tăng cường phối hợp với nghệ nhân, người am hiểu văn hóa các dân tộc để làm phong phú nội dung giảng dạy. Đồng thời, nhà trường sẽ tiếp tục ứng dụng công nghệ thông tin, công nghệ số nhằm nâng cao tính trực quan, sinh động cho bài học, góp phần giúp trẻ tiếp cận văn hóa truyền thống một cách tự nhiên, hiệu quả.

Lê Nam