Gieo tình yêu biên giới từ những bài học đầu tiên

Học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Quốc Khánh tìm hiểu mô hình cột mốc 980. Ảnh: Duy Khiêm

Đưa “Góc biên giới và Bộ đội Biên phòng” vào giảng đường

Chuyến trải nghiệm tìm hiểu về biên giới, hình ảnh cột mốc quốc giới 980 đã để lại ấn tượng sâu sắc đối với học sinh Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Quốc Khánh.

Đứng trước cột mốc, các em được cán bộ Đồn Biên phòng Pò Mã giới thiệu về ý nghĩa của mốc quốc giới, đường biên, công tác tuần tra, quản lý, bảo vệ biên giới và cuộc sống của những người lính đang ngày đêm thực hiện nhiệm vụ nơi tuyến đầu.

Với em Hà Trấn Phong, học sinh lớp 9A4, chuyến trải nghiệm không chỉ giúp em có thêm kiến thức về biên giới mà còn giúp em hiểu rõ hơn về công việc, những vất vả của người lính Biên phòng. Em Phong chia sẻ: “Trước đây, em chưa được tận mắt nhìn thấy, chỉ được biết cột mốc biên giới qua sách vở, lời kể của các thầy, cô giáo, người lớn, nhưng hôm nay, em đã được tận mắt nhìn thấy. Qua nghe các chú giới thiệu, em hiểu hơn về ý nghĩa thiêng liêng của cột mốc, chủ quyền biên giới; hiểu rõ hơn về nhiệm vụ và sự hy sinh, vất vả của các chú Bộ đội Biên phòng”.

Lời chia sẻ mộc mạc của em Hà Trấn Phong phần nào cho thấy ý nghĩa của những chuyến trải nghiệm thực tế đối với học sinh vùng biên. Qua đó, kiến thức về chủ quyền, đường biên, cột mốc không còn chỉ là những khái niệm trong sách vở mà trở nên cụ thể, gần gũi hơn. Từ cột mốc 980, các em hiểu rằng, để gìn giữ từng tấc đất thiêng liêng của Tổ quốc là biết bao công sức, sự hy sinh và trách nhiệm của các thế hệ cha anh.

Theo kế hoạch phối hợp, Đồn Biên phòng Pò Mã và Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Quốc Khánh sẽ xây dựng “Góc biên giới và Bộ đội Biên phòng” tại Phòng truyền thống nhà trường. Không gian này sẽ trưng bày bản đồ hành chính, bản đồ biên giới xã Quốc Khánh; hình ảnh cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pò Mã tuần tra, bảo vệ đường biên, giúp nhân dân phát triển kinh tế - xã hội; các tư liệu về truyền thống của lực lượng Bộ đội Biên phòng và những tài liệu pháp luật liên quan đến biên giới.

Điểm nhấn là mô hình thu nhỏ cột mốc quốc giới 980, kèm theo các thông tin giới thiệu, giúp học sinh tìm hiểu về biên giới ngay trong không gian trường học. Nếu cột mốc 980 nơi biên cương là dấu mốc khẳng định chủ quyền quốc gia, thì mô hình cột mốc tại trường học sẽ là phương tiện giáo dục trực quan, giúp học sinh hiểu hơn về mảnh đất biên giới, nơi các em sinh ra, lớn lên.

Khi người lính quân hàm xanh trở thành người thầy gần gũi

Để mô hình phát huy hiệu quả, cán bộ, chiến sĩ Đồn Biên phòng Pò Mã không chỉ tuyên truyền về biên giới mà còn trực tiếp tham gia các hoạt động giáo dục, rèn luyện kỹ năng cho học sinh. Từ hướng dẫn võ thể dục, rèn luyện thể lực đến sắp đặt nội vụ, xây dựng nếp sống ngăn nắp, những cán bộ, chiến sĩ Biên phòng sẽ trở thành người đồng hành thân thiết với học sinh nội trú. Với các em, đây là cơ hội học hỏi, rèn luyện những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống. Đối với cán bộ, chiến sĩ, mỗi lần đến trường cũng là dịp gần gũi, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của học sinh vùng biên.

Giáo viên và học sinh quét mã QR để tìm hiểu nội dung “Tủ sách pháp luật số” của Bộ đội Biên phòng. Ảnh: Duy Khiêm

Trao đổi về ý nghĩa của mô hình, Trung tá Vũ Trọng Tuấn, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Pò Mã cho biết: Giáo dục truyền thống yêu nước, bồi đắp lòng tự hào dân tộc, nâng cao nhận thức về chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia và trách nhiệm của mỗi người dân trong phối hợp với Bộ đội Biên phòng bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia cho học sinh là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng. Trường Phổ thông nội trú Tiểu học và Trung học cơ sở xã Quốc Khánh là ngôi trường mới được đầu tư, xây dựng, nơi học tập của học sinh từ lớp 1 đến lớp 9. Đây là lứa tuổi đang hình thành nhân cách, nhận thức, phát triển thể chất, rất cần được quan tâm, định hướng và giáo dục từ sớm.

Xuất phát từ yêu cầu đó, đơn vị đã chủ động kết nghĩa, phối hợp với nhà trường triển khai các nội dung ký kết, sớm đưa mô hình vào hoạt động. Các chương trình “Tiết học biên cương”, “Biên giới học đường”, “Tủ sách pháp luật số”, cùng hoạt động học tập, trải nghiệm thực tế sẽ giúp học sinh nhận biết đường biên, cột mốc; tìm hiểu đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về biên giới, biên phòng. Các em còn được hướng dẫn những kỹ năng sinh hoạt hằng ngày như sắp đặt nội vụ, vệ sinh cá nhân, gấp chăn màn, tăng gia sản xuất... Bên cạnh đó, cán bộ, chiến sĩ đơn vị thường xuyên phối hợp với nhà trường tổ chức rèn luyện thể lực, hướng dẫn 3 bài võ thể dục Biên phòng, giúp các em nâng cao sức khỏe, trang bị kỹ năng tự bảo vệ bản thân.

Thông qua hoạt động kết nghĩa và triển khai mô hình “Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp”, đơn vị mong muốn giúp học sinh hình thành lối sống khoa học, lành mạnh, có sức khỏe và tinh thần tốt để học tập, rèn luyện. Quan trọng hơn, các em được tìm hiểu truyền thống lịch sử hào hùng của cha ông, bồi đắp lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc, nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia, từng bước hình thành ý thức: “Mỗi người dân là một cột mốc sống ở khu vực biên giới”.

Thông qua các chương trình “Tiết học biên cương”, “Biên giới học đường”, cán bộ Biên phòng phối hợp với giáo viên tuyên truyền cho học sinh về ý nghĩa của đường biên, cột mốc quốc giới; những quy định pháp luật liên quan đến khu vực biên giới; truyền thống đấu tranh bảo vệ biên cương của các thế hệ cha anh.

Bên cạnh kiến thức về biên giới, học sinh còn được trang bị kỹ năng nhận diện thông tin xấu độc trên không gian mạng, nâng cao ý thức cảnh giác trước những thông tin sai lệch, hình thành thói quen tiếp nhận, kiểm chứng và chia sẻ thông tin có trách nhiệm.

Cô Đường Thị Phương Lan, giáo viên chủ nhiệm lớp 7A3 cho biết: Mô hình “Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp” thu hút sự quan tâm, hưởng ứng tích cực của học sinh. Các nội dung giáo dục, tuyên truyền về biên giới, Bộ đội Biên phòng được truyền tải trực quan, sinh động; những quy định pháp luật được minh họa bằng các ví dụ cụ thể, gần gũi với thực tế, giúp các em dễ hiểu, dễ tiếp thu và ghi nhớ. Đặc biệt, hoạt động hướng dẫn sắp đặt nội vụ, vệ sinh, gấp chăn màn và luyện tập võ thể dục là những nội dung mới, được đông đảo học sinh hào hứng tham gia. Ngay khi triển khai, đã có hơn 100 học sinh đăng ký tham gia.

Theo cô Phương, điều quan trọng không chỉ là giúp học sinh tiếp thu kiến thức về biên giới mà còn tạo điều kiện để các em trực tiếp quan sát, trải nghiệm, từ đó bồi đắp tình yêu quê hương và ý thức trách nhiệm trong bảo vệ chủ quyền lãnh thổ. Đây cũng là nét riêng của mô hình, khi những bài học về biên giới được đưa ra ngoài khuôn khổ lớp học, gắn với thực tế địa bàn nơi các em sinh sống.

Cùng với các hoạt động trải nghiệm, mô hình còn hướng tới xây dựng “Tủ sách pháp luật số”. Các nội dung pháp luật phù hợp với lứa tuổi học sinh, như Luật Biên phòng Việt Nam, Luật Trẻ em, pháp luật về an toàn giao thông và những kiến thức cần thiết trong đời sống sẽ được thể hiện dưới dạng đồ họa thông tin, cẩm nang điện tử, video ngắn. Các mã QR được đặt tại “Góc biên giới và Bộ đội Biên phòng” và thư viện nhà trường, tạo điều kiện để học sinh chủ động tìm hiểu, tra cứu tài liệu. Đây là cách làm phù hợp với xu hướng chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật, đồng thời giúp học sinh rèn luyện kỹ năng tìm kiếm, kiểm chứng và tiếp nhận thông tin chính thống trên môi trường mạng.

“Cột mốc biên cương - Mái trường liên cấp” không chỉ là tên gọi của một mô hình phối hợp, đó còn là sự gắn kết giữa nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biên giới với công tác giáo dục thế hệ trẻ, giữa người lính Biên phòng với thầy, cô giáo và học sinh nơi biên cương. Từ những bài học đầu tiên về đường biên, cột mốc, tình yêu quê hương, đất nước và ý thức trách nhiệm được bồi đắp trong mỗi học sinh. Để mai này, dù học tập, công tác ở đâu, các em vẫn luôn nhớ về mảnh đất nơi mình sinh ra, lớn lên, nơi có những cột mốc thiêng liêng và những người lính quân hàm xanh ngày đêm gìn giữ bình yên nơi biên cương Tổ quốc.