Gieo yêu thương, vun đắp niềm tin, chắp cánh ước mơ ở những lớp học đặc biệt

Trong những lớp học chuyên biệt, hành trình gieo chữ, rèn kỹ năng cho trẻ không được đo đếm bằng những bài học hay điểm số, mà bằng từng thay đổi nhỏ trong nhận thức, giao tiếp và khả năng hòa nhập của mỗi em. Một câu nói trọn vẹn, một kỹ năng mới hay sự tự tin bày tỏ mong muốn đều là những dấu mốc đáng quý, được tạo nên từ sự kiên trì của trẻ và quá trình đồng hành bền bỉ của thầy cô. Bằng tình yêu thương và lòng nhẫn nại, những người giáo viên ấy đang ngày ngày lặng lẽ vun đắp niềm tin, chắp cánh hy vọng giúp các em từng bước hòa nhập với cuộc sống.

Trong những lớp học đặc biệt, mỗi bài học đều được xây dựng từ sự thấu hiểu và khả năng riêng của từng học sinh.

Trong những lớp học đặc biệt, mỗi bài học đều được xây dựng từ sự thấu hiểu và khả năng riêng của từng học sinh.

Khoảng 7 giờ sáng mỗi ngày, Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng lại nhộn nhịp bước chân phụ huynh đưa con đến lớp. Ở đó, mỗi em nhỏ được đón nhận bằng sự ân cần, kiên nhẫn của những người giáo viên đã quen với công việc chăm sóc, dạy dỗ trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt.

Đã có 31 năm công tác tại trường, cô giáo Bùi Thị Thúy vẫn duy trì thói quen đến sớm từ 5 - 10 phút để chuẩn bị, sẵn sàng đón học sinh. Đáp lại lời chào thân thuộc của cô là những cái gật đầu, những tiếng “ê”, “a” hay cử chỉ chào còn vụng về. Bởi mỗi em đang theo học tại trường đều có những nhu cầu giáo dục đặc biệt, với các dạng khuyết tật khác nhau như khuyết tật trí tuệ, khiếm thính, khiếm ngôn, khuyết tật vận động,....

Mỗi trẻ có đặc điểm, tính cách và khả năng nhận thức khác nhau, đòi hỏi giáo viên phải linh hoạt trong phương pháp giảng dạy, đồng thời kiên trì đồng hành với từng em. Qua nhiều năm gắn bó với công việc, sự nhẫn nại dần trở thành phẩm chất không thể thiếu đối với những người giáo viên như cô Thuý. Khi được hỏi về những khó khăn, vất vả trong quá trình dạy trẻ có nhu cầu giáo dục đặc biệt, cô mỉm cười và chẳng biết bắt đầu từ đâu để có thể thể kể hết.

Trong mỗi giờ học, cô Thúy luôn tìm cách truyền đạt phù hợp để học sinh có thể tiếp nhận kiến thức dễ dàng nhất.

Trong mỗi giờ học, cô Thúy luôn tìm cách truyền đạt phù hợp để học sinh có thể tiếp nhận kiến thức dễ dàng nhất.

Theo cô Thúy, một trong những trở ngại lớn nhất là việc giao tiếp với học trò, bởi có những em chưa thể sử dụng lời nói để diễn đạt suy nghĩ, mong muốn của mình. “Với những trẻ phát triển bình thường, cô giáo hướng dẫn thường các con có thể hiểu, nhưng với trẻ khuyết tật lại cần nhiều thời gian và sự trợ giúp hơn. Vì vậy, giáo viên phải có sự kiên trì, tình yêu thương, đồng thời không ngừng trau dồi kiến thức chuyên môn, tìm tòi những phương pháp phù hợp để giúp các con tiếp thu tốt nhất”, cô chia sẻ.

Chia sẻ về cơ duyên lựa chọn nghề giáo dục chuyên biệt, cô Thúy cho biết, sinh ra trong gia đình có cả bố và mẹ đều làm nghề giáo, tình yêu với nghề dạy học đã phần nào được hun đúc từ sớm. Đặc biệt, qua những lần tiếp xúc với trẻ khuyết tật, chứng kiến những khó khăn mà các em phải đối mặt, cô càng thêm thương, thôi thúc bản thân quyết tâm trở thành giáo viên giáo dục chuyên biệt.

Cô Thúy kiên trì hướng dẫn từng động tác, giúp học sinh khiếm thính từng bước làm quen và sử dụng ngôn ngữ ký hiệu.

Cô Thúy kiên trì hướng dẫn từng động tác, giúp học sinh khiếm thính từng bước làm quen và sử dụng ngôn ngữ ký hiệu.

Cô Thuý bày tỏ: Khi quyết định gắn bó với công việc này, tôi không nghĩ rằng mình sẽ có nhiều tình cảm với các con đến vậy. Càng làm, càng tiếp xúc, càng chứng kiến sự tiến bộ của học trò, tôi càng yêu nghề, thương các con và không nỡ rời xa công việc đã gắn bó với mình suốt những năm qua”.

Còn đối với cô giáo trẻ Cao Thị Hương Ly (sinh năm 2000), tốt nghiệp ngành Giáo dục đặc biệt, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, ngay từ khi còn ngồi trên ghế giảng đường, Ly đã tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện tại những trung tâm hỗ trợ trẻ khuyết tật. Qua mỗi lần tiếp xúc, đồng hành cùng các em, tình yêu với nghề trong cô ngày càng lớn. Sau khi tốt nghiệp, Ly có thời gian giảng dạy tại các trung tâm giáo dục chuyên biệt ở Hà Nội. Với mong muốn trở về quê hương làm việc và đóng góp sức trẻ cho công tác giáo dục trẻ khuyết tật tại địa phương, cô đã lựa chọn gắn bó với Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng.

Hơn 2 năm nay, với nhiều phụ huynh của Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng, hình ảnh cô giáo Ly nhanh nhẹn, luôn tràn đầy năng lượng và tất bật với các hoạt động dạy học đã trở nên quen thuộc.

Cô giáo Cao Thị Hương Ly luôn mang đến lớp học năng lượng tích cực, sự gần gũi và thân thiện trong mỗi giờ lên lớp.

Cô giáo Cao Thị Hương Ly luôn mang đến lớp học năng lượng tích cực, sự gần gũi và thân thiện trong mỗi giờ lên lớp.

Cô Ly chia sẻ: “Ban đầu, gia đình cũng phản đối vì lo tôi vất vả, nhưng tôi vẫn quyết tâm lựa chọn công việc này. Thực tế, có rất nhiều khó khăn, bởi mỗi học sinh có đặc điểm, hành vi và tâm lý khác nhau, sức khỏe của các em đôi khi cũng bị ảnh hưởng bởi sự thay đổi của thời tiết. Đặc biệt, khi về trường tôi được trực tiếp dạy các trẻ khiếm thính, tôi cũng khám phá ra thế giới riêng rất đặc biệt của các em. Nhìn thấy học trò dần biết sử dụng ký hiệu để trò chuyện, bày tỏ cảm xúc với cô, tôi cảm thấy rất vui”.

Cô giáo Cao Thị Hương Ly luôn dành thời gian quan tâm, hướng dẫn riêng để mỗi học sinh có thể tiến bộ theo khả năng của mình.

Cô giáo Cao Thị Hương Ly luôn dành thời gian quan tâm, hướng dẫn riêng để mỗi học sinh có thể tiến bộ theo khả năng của mình.

Được thành lập từ năm 1990, Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng đã trở thành địa chỉ giáo dục, chăm sóc được nhiều gia đình tin tưởng gửi gắm con em. Hiện nhà trường có 113 học sinh, có độ tuổi từ 6 - 18, đến từ nhiều xã trên địa bàn tỉnh, với đa dạng tật khác nhau.

Cô giáo Nguyễn Thị Oanh, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, khó khăn lớn nhất trong giáo dục trẻ khuyết tật là mỗi học sinh có dạng tật, mức độ nhận thức và khả năng tiếp thu khác nhau. Vì vậy, giáo viên phải dành nhiều thời gian tìm hiểu đặc điểm của từng em để lựa chọn phương pháp giảng dạy phù hợp.

Hiện, nhà trường thực hiện Chương trình giáo dục phổ thông 2018 nhưng nội dung kiến thức và phương pháp giảng dạy đều phải điều chỉnh theo độ tuổi, khả năng nhận thức và nhu cầu của từng học sinh. Có những em cần được hướng dẫn nhiều lần mới hiểu, có những kỹ năng phải rèn luyện trong thời gian dài mới hình thành được. Giáo viên phải thường xuyên gần gũi, trò chuyện, tìm hiểu tâm lý như người thân trong gia đình để có cách tiếp cận phù hợp với các con.

Ngoài giờ lên lớp, giáo viên Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng cũng chú trọng hướng dẫn học sinh rèn luyện các kỹ năng vận động, phát triển thể chất.

Ngoài giờ lên lớp, giáo viên Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng cũng chú trọng hướng dẫn học sinh rèn luyện các kỹ năng vận động, phát triển thể chất.

Không chỉ vất vả trong những giờ lên lớp, công việc của giáo viên còn nối dài sang các hoạt động chăm sóc, sinh hoạt hằng ngày của học sinh. Trong tổng số 113 học sinh của trường, có 35 em ở nội trú, số còn lại học bán trú. Với những em chưa thể tự ăn uống, vệ sinh cá nhân hoặc diễn đạt nhu cầu của bản thân, cô giáo phải trực tiếp hỗ trợ, hướng dẫn từng việc nhỏ. Có khi phải kiên trì thực hiện đi thực hiện lại một kỹ năng, có lúc cần khéo léo, bình tĩnh xử lý những tình huống phát sinh trong quá trình chăm sóc, nắm bắt tâm lý trẻ giúp trẻ hợp tác.

Không chỉ tại Trường Trẻ em khuyết tật xã Giao Hưng, trên địa bàn tỉnh còn rất nhiều thầy cô đang ngày ngày lặng lẽ gắn bó với công việc giáo dục trẻ chuyên biệt. Bằng kiến thức chuyên môn, sự bao dung và tình yêu thương, họ đang bền bỉ đồng hành, dìu dắt từng học trò vượt qua những rào cản trong nhận thức, giao tiếp và sinh hoạt, giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống.

Tại Trung tâm Tâm lý học ứng dụng Bình Minh (xã Vĩnh Trụ), những người giáo viên cũng đang kiên trì trở thành cầu nối, giúp những đứa trẻ sống trong thế giới riêng từng bước mở lòng, giao tiếp và kết nối với thế giới rộng lớn bên ngoài.

Dù công việc có nhiều thử thách, các cô giáo vẫn luôn giữ sự lạc quan, nhẹ nhàng và tình yêu thương dành cho học trò.

Dù công việc có nhiều thử thách, các cô giáo vẫn luôn giữ sự lạc quan, nhẹ nhàng và tình yêu thương dành cho học trò.

Khi được hỏi về những khó khăn, vất vả trong nghề, các cô giáo tại trung tâm đều cười thay cho câu trả lời. Cười vì không biết kể sao cho hết. Cười vì những tình huống mà không một giáo án nào có thể lường trước được. Cười vì công việc đã quen thuộc và đó là cả tấm lòng mà các cô dành cho những đứa trẻ có hoàn cảnh “đặc biệt”.

Trong số đó, cô giáo Ngô Mai Ngọc, người đã có 18 năm gắn bó với công việc can thiệp cá nhân cho trẻ, là người thấu hiểu hết những thử thách của nghề. Chia sẻ về những tình huống khó khăn trong quá trình làm việc, cô Ngọc cho biết: Có những bạn khi mới đến lớp chưa quen với môi trường, thường xuyên quấy khóc, giáo viên phải bế ẵm, dỗ dành cả tuần. Thậm chí, có bạn không thích tiếng cánh quạt quay, ánh sáng của bóng đèn hay những ô kẻ vuông dưới nền nhà,... Mỗi em nhỏ giống như một mảnh ghép, một sắc màu khác nhau. Nhiệm vụ của chúng tôi là kiên trì tìm ra cách để các mảnh ghép ấy có thể hòa vào bức tranh chung của cuộc sống.

Cô giáo Ngô Mai Ngọc dành nhiều thời gian quan sát, tìm hiểu đặc điểm của từng trẻ để lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp.

Cô giáo Ngô Mai Ngọc dành nhiều thời gian quan sát, tìm hiểu đặc điểm của từng trẻ để lựa chọn phương pháp can thiệp phù hợp.

Thầy giáo Lê Ngọc Luật, Giám đốc Trung tâm Tâm lý học ứng dụng Bình Minh cho biết thêm: Một trong những khó khăn lớn nhất trong quá trình giáo dục, can thiệp cho trẻ là những vấn đề liên quan đến hành vi, đặc biệt với những trường hợp trẻ đã lớn tuổi, đến can thiệp khi đã qua “giai đoạn vàng”. Khi thể chất tiếp tục phát triển nhưng khả năng nhận thức không có sự phát triển tương ứng, việc giáo dục và hỗ trợ trẻ càng trở nên khó khăn. Có những em thường xuyên có hành vi tự làm đau bản thân, phản kháng dữ dội với những người xung quanh, đòi hỏi giáo viên phải hết sức bình tĩnh và có phương pháp tiếp cận phù hợp. Nếu được giáo dục đúng cách, đúng thời điểm và bằng phương pháp phù hợp, những khiếm khuyết của trẻ có thể được cải thiện, giúp các em từng bước hòa nhập với bạn bè cùng trang lứa.

Có lẽ, trong mắt những thầy cô làm công tác giáo dục đặc biệt, mỗi đứa trẻ là một câu chuyện riêng, một mảnh ghép với sắc màu và thế giới riêng biệt. Các em không phải là những đứa trẻ khiếm khuyết cần được nhìn nhận bằng sự thương cảm, mà là những mầm xanh cần được nâng niu, nuôi dưỡng bằng tình yêu thương, sự kiên nhẫn và phương pháp giáo dục phù hợp, từng ngày khơi mở tiềm năng, giúp các em tự tin thể hiện bản thân và từng bước hòa nhập với cộng đồng.

Trần Giang

Nguồn Ninh Bình: https://baoninhbinh.org.vn/nhung-nguoi-thay-gieo-mam-hy-vong-tu-lop-hoc-dac-biet-261117152419651.html