Gìn giữ giá trị gia đình, đưa văn hóa thành nguồn lực phát triển

Trong tuần (22 - 28/6), điểm nổi bật trong các hoạt động văn hóa đó là dấu mốc kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 - 28/6/2026) - sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong hành trình tôn vinh và phát huy những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.

Lan tỏa thông điệp “Gia đình hạnh phúc - Quốc gia thịnh vượng”

Gia đình chị Trịnh Thị Ngọc Thúy, giáo viên môn Ngữ văn Trường Trung học cơ sở Đại Phúc phường Võ Cường (Bắc Ninh) trang trí không gian trưng bày sách của gia đình mình. Ảnh: Thanh Thương/TTXVN

Năm 2026 đánh dấu 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam, với chủ đề “Gia đình hạnh phúc - Quốc gia thịnh vượng”.

Nhân dịp này, thay mặt lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm gửi tới các gia đình Việt Nam ở trong nước và nước ngoài; các bậc ông bà, cha mẹ, các cháu thiếu niên, nhi đồng lời thăm hỏi ân cần và những lời chúc mừng tốt đẹp nhất.

Trong thư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Trong sâu thẳm tâm hồn mỗi người Việt Nam, gia đình là nơi neo giữ ký ức, bồi đắp nhân cách, nâng đỡ con người trước những thăng trầm của cuộc sống. Từ nếp nhà, gia phong đến đạo lý thờ cúng tổ tiên, từ tình mẫu tử, tình làng nghĩa xóm đến nghĩa đồng bào, gia đình luôn gắn bó với dòng họ, cộng đồng, làng xã, quê hương, đất nước; hun đúc lòng nhân ái, sự thủy chung, ý thức trách nhiệm và tình yêu Tổ quốc.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định: Chăm lo gia đình phải được nhìn nhận như chăm lo nền móng văn hóa, đạo đức, nhân cách và con người truyền thống Việt Nam, con người mới Xã hội chủ nghĩa.

Mỗi chính sách phát triển cần hướng tới gia đình an toàn hơn, bình đẳng hơn, nhân văn hơn; trẻ em được bảo vệ, phụ nữ được tôn trọng, người cao tuổi được phụng dưỡng, mọi thành viên được sống trong yêu thương, kỷ cương và trách nhiệm.

Hưởng ứng Ngày Gia đình Việt Nam, nhiều địa phương trên cả nước đã tổ chức các hoạt động thiết thực. Tại Hà Nội, chuỗi hoạt động kỷ niệm gắn với Tháng hành động quốc gia về phòng, chống bạo lực gia đình được triển khai rộng khắp. Điểm nhấn là Hội nghị tuyên dương “Gia đình văn hóa” tiêu biểu cấp thành phố, vinh danh gần 130 gia đình có nhiều đóng góp trong xây dựng đời sống văn hóa ở cơ sở.

Cùng với đó là các hoạt động trưng bày sách, báo, triển lãm ảnh “25 năm Ngày Gia đình Việt Nam - Những dấu ấn phát triển”, không gian tái hiện “Bữa cơm gia đình”, “Ông bà - cha mẹ - con cháu”, góp phần lan tỏa hình ảnh gia đình Việt Nam gắn kết giữa các thế hệ.

Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Ngày hội “Gia đình hạnh phúc” và chương trình tuyên dương “Gia đình văn hóa, hạnh phúc tiêu biểu” thu hút đông đảo hội viên, thanh niên tham gia; đồng thời biểu dương 95 gia đình tiêu biểu. Các hoạt động trải nghiệm, giao lưu, hội thi đã góp phần gắn kết các thành viên, nâng cao nhận thức về giá trị của gia đình.

Ở Đắk Lắk, cuộc thi “Gia đình chuyển đổi số” cho thấy công tác gia đình đang thích ứng với yêu cầu của thời đại mới. Từ việc hướng dẫn sử dụng internet an toàn đến ứng dụng nền tảng số trong học tập, sản xuất, kinh doanh, nhiều gia đình đang từng bước hình thành lối sống hiện đại nhưng vẫn giữ gìn giá trị truyền thống...

Bảo tồn bản sắc gắn với đổi mới và hội nhập

Đoàn nghi lễ rước kiệu tiến lên núi Nghĩa Lĩnh, nơi thờ tự các Vua Hùng. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, các địa phương đang đứng trước yêu cầu vừa phát huy lợi thế riêng, vừa thích ứng với những biến đổi của thời đại. Vì vậy, bảo tồn bản sắc gắn với đổi mới và hội nhập trở thành hướng đi tất yếu nhằm gìn giữ các giá trị truyền thống, đồng thời biến văn hóa thành nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội.

Tại Phú Thọ, sau hợp nhất ba tỉnh Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình, không gian văn hóa được mở rộng với sự giao thoa của nhiều dòng chảy văn hóa đặc sắc. Từ văn hóa Đất Tổ Hùng Vương, tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương, Hát Xoan đến văn hóa Mường cùng hệ thống di sản phong phú của vùng trung du, tất cả tạo nên diện mạo văn hóa đa dạng, giàu bản sắc. Việc bảo tồn các giá trị này được triển khai gắn với phát triển du lịch văn hóa, xây dựng đời sống cộng đồng và phát triển con người toàn diện.

Không chỉ ở vùng Đất Tổ, nhiều địa phương cũng đang khai thác hiệu quả nguồn lực văn hóa theo hướng đổi mới, sáng tạo. Tại Khánh Hòa và Lâm Đồng, văn hóa Chăm được phát huy thông qua du lịch cộng đồng, du lịch trải nghiệm và du lịch tâm linh. Các làng nghề truyền thống như gốm Bàu Trúc, dệt thổ cẩm cùng hoạt động trình diễn nghệ thuật dân gian vừa quảng bá bản sắc dân tộc, vừa tạo sinh kế cho người dân.

Việc đưa người dân trở thành chủ thể trong bảo tồn và phát huy di sản đang tạo nên hướng tiếp cận mới, giúp văn hóa truyền thống tiếp tục phát triển trong đời sống hiện đại. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, các giá trị văn hóa Khmer được bảo tồn gắn với phát triển du lịch. Nhiều địa phương như Cần Thơ, Sóc Trăng đang xây dựng sản phẩm du lịch văn hóa trên cơ sở bảo đảm gìn giữ không gian tín ngưỡng, văn hóa truyền thống của cộng đồng Khmer.

Điểm chung trong cách làm của nhiều địa phương hiện nay là chuyển từ tư duy “bảo tồn để lưu giữ” sang “bảo tồn để phát triển”. Các giá trị văn hóa được số hóa, quảng bá trên nền tảng mới, kết nối với du lịch, công nghiệp sáng tạo và đời sống cộng đồng. Những phong tục, lễ hội, nghề truyền thống, nghệ thuật dân gian không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn lực tạo giá trị kinh tế, góp phần nâng cao đời sống người dân.