Gìn giữ nghề thêu truyền thống của người Dao Lô Gang

Phụ nữ Dao Lô Gang ở xóm Na Bả, xã Dân Tiến gìn giữ nghề thêu truyền thống, trao truyền những hoa văn đặc trưng qua các thế hệ.

Bà Triệu Thị Thảo, ở xóm Na Bả, xã Dân Tiến, năm nay đã ngoài 90 tuổi nhưng vẫn miệt mài với những đường kim, mũi chỉ trên trang phục truyền thống của người Dao Lô Gang. Với bà, thêu thùa không chỉ là công việc lúc nông nhàn mà còn là cách gìn giữ những giá trị văn hóa được các thế hệ đi trước trao truyền. Từ khi còn trẻ, bà đã học thêu, ghi nhớ từng họa tiết, hoa văn đặc trưng và duy trì thói quen ấy trong cuộc sống hằng ngày. 

Qua năm tháng, những kỹ thuật thêu truyền thống vẫn được bà nâng niu, gìn giữ như một phần ký ức gắn bó với cuộc đời mình. “Với phụ nữ Dao Lô Gang, thêu thùa là kỹ năng quen thuộc, được học từ khi còn trẻ và gìn giữ như một nét đẹp văn hóa của dân tộc mình” - bà Triệu Thị Thảo chia sẻ.

Đối với người Dao Lô Gang ở Na Bả, trang phục truyền thống không chỉ phục vụ nhu cầu sinh hoạt hằng ngày và các dịp lễ, Tết mà còn thể hiện bản sắc dân tộc. Mỗi bộ trang phục có những họa tiết, cách phối màu và nét trang trí riêng, đòi hỏi người thêu phải khéo léo, tỉ mỉ. Vì vậy, việc tự tay thêu và gìn giữ trang phục truyền thống trở thành nét đẹp trong đời sống của đồng bào. Hầu như mỗi người đều có ít nhất một bộ trang phục truyền thống để mặc trong những dịp quan trọng, qua đó thể hiện niềm tự hào về nguồn cội và bản sắc dân tộc.

Từ những tấm vải đơn sắc, qua đôi bàn tay khéo léo và sự kiên trì của người phụ nữ Dao Lô Gang, các hoa văn, họa tiết truyền thống dần hiện lên sinh động. Hình thêu thường lấy cảm hứng từ thiên nhiên và đời sống sinh hoạt, với những hình ảnh quen thuộc như cây cối, muông thú. Sự kết hợp hài hòa giữa các gam màu đỏ, xanh, vàng cùng cách sắp xếp họa tiết cân đối tạo nên vẻ đẹp riêng cho trang phục.

Mỗi đường kim, mũi chỉ thể hiện sự khéo léo, óc thẩm mỹ của người thêu, đồng thời lưu giữ những dấu ấn văn hóa được cộng đồng trao truyền qua nhiều thế hệ. Nhờ đó, trang phục truyền thống của người Dao Lô Gang mang những nét đặc trưng riêng, góp phần làm phong phú bản sắc văn hóa của dân tộc.

Bà Triệu Thị Thảo đang hướng dẫn nghề thêu truyền thống cho thế hệ trẻ trong xóm Na Bả.

Chị Triệu Thị Hiền, ở xóm Na Bả, xã Dân Tiến, chia sẻ: Nghề thêu truyền thống vẫn được phụ nữ trong xóm gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ. Những người lớn tuổi tận tình hướng dẫn con cháu từng đường kim, mũi chỉ, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về ý nghĩa của các hoa văn trên trang phục dân tộc. Phụ nữ trong xóm tích cực hưởng ứng, chủ động học hỏi và thực hành thêu thùa, góp phần duy trì nghề truyền thống, hạn chế nguy cơ mai một những giá trị văn hóa của người Dao Lô Gang.

Ông Hoàng Văn Thảo, Phó Chủ tịch UBND xã Dân Tiến, thông tin: Xóm Na Bả hiện có gần 90 hộ đồng bào Dao sinh sống, trong đó các giá trị văn hóa truyền thống vẫn được người dân gìn giữ qua nhiều thế hệ. Thời gian qua, địa phương chú trọng khuyến khích, vận động người dân, đặc biệt là phụ nữ, duy trì nghề thêu truyền thống, đồng thời từng bước khôi phục và quảng bá những nét văn hóa đặc trưng của dân tộc Dao Lô Gang. Đây là cách bảo tồn di sản văn hóa, đồng thời góp phần nâng cao ý thức của cộng đồng trong việc gìn giữ bản sắc dân tộc, để những giá trị truyền thống tiếp tục được trao truyền và phát huy trong đời sống hiện đại.

Nghệ thuật trang trí trên trang phục truyền thống của người Dao Lô Gang ở Na Bả nói riêng, người Dao ở xã Dân Tiến nói chung, được hình thành và lưu truyền qua nhiều thế hệ. Những hoa văn, họa tiết tạo nên nét độc đáo cho trang phục, đồng thời phản ánh đời sống, quan niệm và bản sắc văn hóa của cộng đồng. Bởi vậy, người Dao nơi đây luôn chú trọng gìn giữ, trao truyền nghề thêu cho thế hệ trẻ, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc trong đời sống hôm nay.