Giới hạn tăng trưởng của Nhựa Thuận Đức

Thuận Đức đang phải đối mặt với sức ép kép với mô hình phình to nhờ đòn bẩy tài chính. Ảnh: Việt Dương

Áp lực dòng tiền lớn, biên lợi nhuận quá mỏng

Công ty CP Thuận Đức (HOSE - mã CK: TDP) vừa công bố nghị quyết phê duyệt hồ sơ đăng ký chào bán 3,5 triệu trái phiếu mệnh giá 100.000 đồng/trái phiếu ra công chúng, nhằm mục đích huy động 350 tỷ đồng từ nhà đầu tư.

Trái phiếu có kỳ hạn 3 năm với lãi suất 11% trong 1 năm đầu tiên (tính từ thời điểm phát hành) và lãi suất thả nổi cộng biên độ 3,8%/năm, tài sản đảm bảo là cổ phiếu TDP của ông Nguyễn Đức Cường - chủ tịch công ty - và người có liên quan.

Phương án chính thức có điều chỉnh so với dự kiến ban đầu khi lãi suất điều chỉnh tăng thêm 0,5%/năm, đồng thời phương án sử dụng vốn cũng được điều chỉnh thành 340 tỷ đồng này sẽ được công ty sử dụng cho việc thanh toán mua nguyên liệu, phụ liệu nhựa với các đối tác cung cấp và 10 tỷ đồng còn lại sẽ thanh toán nguyên, phụ liệu mực in cho sản xuất bao bì.

Trước đó, tại đại hội cổ đông bất thường diễn ra cuối tháng 7/2026 năm ngoái, Thuận Đức đã thông qua phương án phát hành 3,5 triệu trái phiếu này và thực hiện nộp hồ sơ đăng ký vào tháng 10/2025. Tuy nhiên, sau đó Ủy ban Chứng khoán nhà nước (UBCK) đã có công văn yêu cầu bổ sung thông tin hồ sơ đăng ký chào bán trái phiếu vào tháng 11/2025. Tới giữa tháng 1/2026, do không nộp bổ sung hồ sơ trong vòng 60 ngày theo yêu cầu của cơ quan quản lý, UBCK đã có văn bản về việc dừng xem xét hồ sơ đăng ký chào bán trái phiếu của Thuận Đức, trước khi xin ý kiến cổ đông thông qua phương án tiếp tục hoàn thiện hồ sơ để nộp phát hành lại tại đại hội cổ đông thường niên vào trung tuần tháng 4/2026 vừa qua.

Việc tái khởi động phương án phát hành trái phiếu của Thuận Đức diễn ra trong bối cảnh doanh nghiệp này đang gặp áp lực lớn về dòng tiền và cấu trúc tài chính sau nhiều năm mở rộng quy mô mạnh mẽ.

Tính tới cuối quý I/2026, tổng nợ phải trả của công ty đã vượt 3.344 tỷ đồng, gấp khoảng 2,7 lần vốn chủ sở hữu và chiếm hơn 73% tổng nguồn vốn. Nợ vay tài chính chiếm tỷ trọng rất lớn trong cơ cấu nguồn vốn, phản ánh mức độ phụ thuộc ngày càng cao của doanh nghiệp vào vốn vay để duy trì hoạt động sản xuất và tài trợ vốn lưu động.

Cấu trúc tài sản phản ánh rõ nét quy mô phình to nhờ vay nợ của Thuận Đức. Nguồn: BCTC TDP

Ở góc độ tích cực, việc sử dụng mạnh vốn vay và tín dụng ngắn hạn giúp doanh nghiệp có thêm nguồn lực để mở rộng công suất, duy trì quy mô đơn hàng lớn và gia tăng nhanh doanh thu trong bối cảnh ngành bao bì xuất khẩu cạnh tranh cao về giá và tốc độ giao hàng.

Tuy nhiên, ở chiều ngược lại, mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào đòn bẩy tài chính cũng khiến doanh nghiệp ngày càng nhạy cảm hơn với chi phí vốn, lãi suất và áp lực dòng tiền vận hành. Khi quy mô doanh thu càng lớn, nhu cầu vốn lưu động cho hàng tồn kho, nguyên vật liệu và công nợ khách hàng cũng tăng theo, kéo theo áp lực vay nợ ngày càng lớn hơn.

Nếu như trước giai đoạn 2021, chi phí tài chính của Thuận Đức chỉ dao động ở mức vài chục tỷ đồng mỗi năm, thì hiện nay con số này đã tiến sát ngưỡng 200 tỷ đồng/năm. Điều này tạo áp lực đáng kể lên lợi nhuận, đặc biệt trong bối cảnh biên lợi nhuận ngành nhựa vốn không còn duy trì ở mức cao như giai đoạn trước.

Dù doanh thu liên tục tăng trưởng nhờ mở rộng công suất và đẩy mạnh xuất khẩu, biên lợi nhuận ròng của Thuận Đức vẫn chỉ dao động quanh 1 – 3%, mức quá thấp so với trung bình ngành nhựa khoảng 5 – 10%, kém xa nhiều doanh nghiệp đầu ngành như Nhựa Tiền Phong hay Nhựa Bình Minh.

Báo cáo đánh giá cách đây không lâu của Chứng khoán Hải Phòng về Thuận Đức cho thấy, mô hình tăng trưởng ngày càng phụ thuộc nhiều vào đòn bẩy tài chính tạo ra hạn chế từ niềm tin của nhà đầu tư với cổ phiếu TDP dù mặt bằng thị giá cổ phiếu này đang ở vùng giá cao trên 28.000 đồng/cổ phiếu.

Đây cũng là nguyên nhân chính khiến phương án chào bán gần 22,1 triệu cổ phiếu ra công chúng hồi đầu năm nay của Thuận Đức bị “ế” tới hơn 75% (tức hơn 16 triệu cổ phiếu) dù giá chào bán chỉ 15.000 đồng/cổ phiếu, thấp hơn gần 40% so với thị giá giao dịch cùng thời điểm.

Việc chỉ bán thành công 24% số cổ phần phát hành mới, thu về vỏn vẹn hơn 89 tỷ đồng so với kỳ vọng ban đầu hơn 331 tỷ đồng, buộc công ty phải điều chỉnh phương án sử dụng vốn để cơ cấu lại nợ cho BIDV, MB và TPBank thay vì như phương án ban đầu, bao gồm thanh toán nợ ngắn hạn tại BIDV, Agribank và MB.

Sức ép cạnh tranh thị trường nhựa, bao bì

Thuận Đức được thành lập đầu năm 2007 tại Hưng Yên bởi doanh nhân Nguyễn Đức Cường, hoạt động trong lĩnh vực sản xuất các sản phẩm từ polypropylene, nổi bật là hạt nhựa tái chế và bao bì PP.

Sau nhiều năm phát triển, doanh nghiệp hiện quản lý vận hành 5 nhà máy sản xuất bao bì hạt nhựa tái chế với 70% sản phẩm cung ứng cho thị trường trong nước, 30% xuất khẩu ra nước ngoài. Mỹ, EU và Nhật Bản hiện là các thị trường xuất khẩu quan trọng của Thuận Đức.

Việc có thể bán hàng vào các thị trường này cho thấy doanh nghiệp có năng lực sản xuất và tiêu chuẩn quốc tế nhất định. Tuy nhiên, theo đánh giá, đây cũng chính là khu vực đang tạo ra áp lực mới cho doanh nghiệp, nhất là khi tác động từ căng thẳng tại Trung Đông đã vượt ra ngoài phạm vi giá dầu, khiến cho sản phẩm hạt nhựa nguyên sinh (một sản phẩm cracking từ dầu) chịu ảnh hưởng nặng nề.

Mặc dù trong cơ cấu sản xuất hiện nay của Thuận Đức, khoảng 90% nguyên liệu đầu vào là hạt nhựa PP tái sinh được sản xuất từ nguồn bao bì phế liệu thu mua trong nước, và các sản phẩm hạt nhựa PP nguyên sinh chỉ chiếm khoảng 10%, nhưng lại chiếm trọng yếu ở một số khâu và một số sản phẩm chủ lực ra thị trường nước ngoài, đặt ra bài toán lớn với Thuận Đức.

Việc phải tiếp tục tái khởi động kế hoạch phát hành trái phiếu để có nguồn tiền thanh toán sớm cho các nhà cung cấp nguyên liệu vừa qua phản ánh phần nào tình trạng phải dự phòng những biến động từ thị trường quốc tế của Thuận Đức.

Nguyên liệu đầu vào là bài toán lớn với Thuận Đức. Ảnh: TDP

Hiện tại, giá nhựa nguyên sinh đã từ 950USD/tấn trước khủng hoảng lên hơn 1.800 USD/tấn hiện nay, do đó, trong trường hợp không kịp phát hành lô trái phiếu 350 tỷ đồng nói ở trên, Thuận Đức sẽ phải tính đến các phương án xoay dòng tiền chỗ khác để giải quyết bài toán này.

Trong khi đó, dù nguồn hạt nhựa PP tái sinh giúp Thuận Đức chủ động hơn về chi phí đầu vào, đồng thời phù hợp với xu hướng kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, nhưng nguồn nguyên liệu này hiện cũng bắt đầu chịu áp lực từ môi trường lạm phát gia tăng kể từ đầu năm 2026.

Một mặt, sức mua suy yếu khiến nhu cầu tiêu dùng đối với nhiều nhóm hàng không thiết yếu giảm xuống, kéo theo lượng bao bì phế liệu thu gom trên thị trường sụt giảm. Ở chiều ngược lại, chi phí thu mua đầu vào từ hệ thống thương lái và đơn vị thu gom lại có xu hướng tăng lên do áp lực giá cả và chi phí vận hành gia tăng. Điều này khiến lợi thế chi phí của nguồn nguyên liệu tái sinh không còn quá lớn như giai đoạn trước.

Đáng chú ý, trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu vẫn tăng trưởng, áp lực đảm bảo nguồn cung nguyên liệu ổn định đang trở thành bài toán ngày càng khó với Thuận Đức. Khi nguyên liệu đầu vào biến động mạnh trong khi biên lợi nhuận ngành bao bì vốn không quá dày, doanh nghiệp sẽ đối mặt rủi ro bị thu hẹp biên lợi nhuận nếu không thể chuyển phần chi phí gia tăng sang giá bán.

Ngoài áp lực nguyên liệu, các thị trường xuất khẩu chủ lực như Mỹ, EU và Nhật Bản cũng đang đồng thời siết chặt các tiêu chuẩn về truy xuất nguồn gốc, tỷ lệ tái chế và phát thải môi trường đối với sản phẩm nhựa.

Điều này đồng nghĩa Thuận Đức có thể sẽ phải tiếp tục tận dụng đòn bẩy tài chính để đầu tư lớn hơn cho công nghệ, hệ thống quản lý chất lượng và tiêu chuẩn ESG nếu muốn duy trì vị thế tại các thị trường này.

Trong bối cảnh đó, bài toán của Thuận Đức không chỉ còn nằm ở khả năng mở rộng doanh thu hay duy trì sản lượng xuất khẩu, mà đang dần chuyển sang năng lực cân bằng giữa tăng trưởng quy mô, kiểm soát đòn bẩy tài chính và duy trì hiệu quả lợi nhuận trong một môi trường cạnh tranh ngày càng khắt khe hơn. Đặc biệt khi doanh nghiệp tiếp tục đặt mục tiêu tăng trưởng về doanh thu cao hơn mức thực hiện của năm ngoái.