Giới nhà giàu Trung Quốc tìm đường thoát thuế, chính quyền lần theo danh sách tỷ phú truy thu

Khu Phố Đông, Thượng Hải là nơi làm việc và sinh sống của nhiều gia đình giàu có. Ảnh: AFP.

Theo quy định, thu nhập từ chuyển nhượng tài sản, tiền lãi, cổ tức và các khoản phân chia lợi nhuận liên quan phải chịu thuế suất 20%. Trường hợp quá hạn chưa nộp, cơ quan thuế sẽ tiến hành truy thu theo quy định pháp luật. Người nộp thuế hoàn tất nghĩa vụ trong vòng 90 ngày kể từ ngày thông báo có hiệu lực sẽ được miễn tiền phạt chậm nộp.

Theo Reuters đưa tin ngày 16/10, trước thời hạn kê khai dự kiến kết thúc vào ngày 22/10, nhiều người giàu Trung Quốc đang khẩn trương rà soát các khoản thuế có thể phải nộp. Một số người thậm chí tìm cách đóng các quỹ tín thác ở nước ngoài, bán cổ phiếu hoặc thay đổi quốc tịch.

Theo ba nguồn tin am hiểu sự việc, Tổng cục Thuế Trung Quốc đã yêu cầu các cơ quan liên quan truy tìm những cá nhân có nghĩa vụ thuế chưa hoàn thành đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài. Danh sách đang được lập dựa trên bảng xếp hạng tài sản Hurun, hồ sơ kê khai doanh nghiệp và các nguồn thông tin công khai khác.

Oscar Liu, Giám đốc điều hành công ty tư vấn tài sản JLT Legacy Group, cho biết tại một số tỉnh, thành phố tập trung đông doanh nhân giàu có, cơ quan thuế đã thành lập các tổ công tác chuyên thu thập thông tin liên quan đến quỹ tín thác ở nước ngoài.

Dù một bộ phận người giàu Trung Quốc đã bắt đầu tìm cách thực hiện nghĩa vụ thuế, nhiều quy định trong thông báo mới vẫn khiến họ lúng túng. Những điểm chưa rõ chủ yếu liên quan đến đối tượng áp dụng, phạm vi truy thu đối với một số loại thu nhập và cách thức nộp thuế trên thực tế.

Việc cơ quan thuế Trung Quốc truy thu và đánh thuế tài sản ở nước ngoài có thể thúc đẩy làn sóng di cư của giới giàu có. Ảnh: AFP.

Mang quốc tịch nước ngoài vẫn có thể phải nộp thuế tại Trung Quốc

Bà Ngụy Khang (Wei Kang), thành viên cấp cao của hãng luật Charles Russell Speechlys, cho biết theo thông báo mới, những người đã mang quốc tịch nước ngoài hoặc có quyền cư trú dài hạn, thường trú ở nước ngoài vẫn có thể bị xác định là cá nhân cư trú tại Trung Quốc nếu nguồn lợi ích kinh tế chủ yếu của họ nằm trong nước.

Tuy nhiên, khái niệm “nguồn lợi ích kinh tế chủ yếu” còn nhiều khoảng trống trong cách diễn giải. Việc xác định nghĩa vụ thuế không nhất thiết chỉ dựa trên nơi cư trú thực tế hoặc quốc tịch của một người.

Bà Ngụy cũng lưu ý rằng trong quá trình thực thi, vẫn còn những điểm chưa rõ về thời gian truy thu hồi tố và cách áp dụng quy định đối với từng trường hợp cụ thể.

Một người Trung Quốc đại lục hiện làm việc trong ngành bảo hiểm tại Hong Kong cho biết đang chuẩn bị từ bỏ tư cách cư dân Trung Quốc, với hy vọng giúp tài sản của chồng tránh nằm dưới phạm vi quản lý của chính quyền, dù người chồng không phải là đối tượng cư trú thuế tại Trung Quốc đại lục.

Diễn biến này cho thấy quy định thuế mới đang thúc đẩy một số người giàu xem xét lại cấu trúc sở hữu tài sản và tình trạng cư trú thuế của bản thân cũng như gia đình.

Các địa phương có cách thực thi khác nhau

Theo bảy nguồn tin am hiểu sự việc, việc thực thi quy định mới có sự khác biệt giữa các thành phố. Trong một số trường hợp, cơ quan chức năng vẫn có thể thương lượng về phương án nộp thuế.

Ba nguồn tin khác cho biết hiện chưa có ranh giới rõ ràng về thời gian truy thu đối với một số khoản thu nhập từ cổ tức hoặc bán cổ phiếu. Điều này khiến người sở hữu tài sản ở nước ngoài khó xác định chính xác nghĩa vụ thuế của mình.

Theo ước tính của Tập đoàn Tư vấn Boston (BCG), tổng tài sản ở nước ngoài của người Trung Quốc vào khoảng 1.700 tỷ USD.

Quy mô tài sản này cho thấy việc tăng cường quản lý thuế đối với các quỹ tín thác ở nước ngoài có thể tác động lớn đến cách giới giàu Trung Quốc phân bổ tài sản, lựa chọn nơi cư trú và tổ chức các cấu trúc đầu tư xuyên biên giới.