Giới thương gia UAE giận dữ vì bị kéo vào xung đột

Làn sóng không kích của Iran nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh đã làm rung chuyển môi trường kinh doanh tại khu vực vốn được xem là ổn định bậc nhất Trung Đông. Các trung tâm tài chính như Dubai và Abu Dhabi đang đối mặt với áp lực ngày càng lớn khi xung đột leo thang.

Khói bốc lên sau khi một máy bay không người lái của Iran bị đánh chặn phía trên các tòa tháp Cảng Tài chính Bahrain, nơi đặt trụ sở Đại sứ quán Israel, tại Manama hôm thứ Sáu. Ảnh: Reuters.

Trong bối cảnh đó, Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE), vốn là đồng minh thân thiết của Mỹ, bất ngờ chứng kiến làn sóng chỉ trích hiếm hoi từ giới doanh nghiệp đối với Donald Trump. Những ý kiến này cho rằng quyết định chiến sự với Iran đã đẩy khu vực vào tình thế rủi ro mà các quốc gia vùng Vịnh không mong muốn.

Trong một báo cáo hôm qua, Bộ Quốc phòng UAE xác nhận đã bắn hạ tổng cộng 9 tên lửa đạn đạo và 109 máy bay không người lái (UAV) nhắm vào các mục tiêu chiến lược.

'Ai trao quyền kéo chúng tôi vào cuộc chiến?'

Một trong những tiếng nói đáng chú ý nhất đến từ tỷ phú Dubai Khalaf al Habtoor, người sở hữu tập đoàn kinh doanh đa lĩnh vực từ khách sạn, bất động sản đến du lịch.

Trong một bài đăng dài bằng tiếng Arab trên mạng xã hội X hôm 5/3, ông trực tiếp đặt câu hỏi về quyết định của Tổng thống Trump: "Ai đã trao cho ông quyền kéo khu vực của chúng tôi vào một cuộc xung đột với Iran? Dựa trên cơ sở nào ông đưa ra quyết định nguy hiểm này?".

Ông Habtoor cho rằng quyết định của Washington đã đặt các quốc gia thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) và các nước Arab khác "vào trung tâm của một mối nguy hiểm mà họ không lựa chọn".

Tỷ phú Khalaf al Habtoor. Ảnh: Reuters.

UAE được cho là quốc gia chịu tác động trực tiếp từ các cuộc tấn công trả đũa của Iran. Dù lực lượng phòng không đã đánh chặn phần lớn tên lửa và máy bay không người lái, các vụ tấn công vẫn gây ra tâm lý bất ổn trên thị trường tài chính và trong cộng đồng doanh nghiệp, theo Bloomberg.

Một doanh nhân có sức ảnh hưởng tại Dubai, yêu cầu giấu tên khi trao đổi với báo chí, cho biết tình trạng bất ổn đang gây áp lực lên nhiều ngành công nghiệp. Ông cảnh báo rằng nếu chiến sự kéo dài hơn một tháng, nhiều công ty có thể buộc phải xem xét lại kế hoạch sản xuất và dịch vụ.

Hàng không và du lịch, vốn là hai ngành mũi nhọn của UAE, bị ảnh hưởng nghiêm trọng bởi chiến sự Mỹ - Iran. Ảnh: Reuters.

Theo các nhà phân tích, những phát biểu công khai như vậy là hiếm thấy tại UAE, nơi giới doanh nghiệp thường tránh chỉ trích trực tiếp các quyết định địa chính trị của các cường quốc.

Ông Ryan Bohl, chuyên gia phân tích Trung Đông và Bắc Phi tại công ty tư vấn rủi ro Rane Network, nhận định: "Các quốc gia Vùng Vịnh từ lâu biết rằng Tổng thống Trump sẽ hành động theo cách riêng của mình và không nhất thiết lắng nghe ảnh hưởng từ bên ngoài. Tuy nhiên, họ vẫn bất ngờ trước mức độ sẵn sàng chấp nhận rủi ro có thể ảnh hưởng đến họ".

Kinh tế Vùng Vịnh chịu áp lực từ chiến sự

Tác động của cuộc xung đột đã nhanh chóng lan sang các lĩnh vực kinh tế chủ chốt của UAE, đặc biệt là du lịch và hàng không - hai trụ cột của nền kinh tế Dubai.

Hàng nghìn hành khách đã bị mắc kẹt tại nhiều sân bay trong khu vực do các tuyến bay bị gián đoạn. Nhiều người buộc phải lựa chọn những hành trình vòng qua Arab Saudi hoặc Oman với chi phí cao hơn để đến được điểm đến cuối cùng.

Trước tình hình đó, chính quyền UAE đang triển khai các hành lang bay an toàn, cho phép tối đa 48 chuyến bay mỗi giờ nhằm khôi phục hoạt động hàng không. Tuy vậy, giới chuyên gia nhận định việc khôi phục hoàn toàn lưu lượng bay có thể mất nhiều thời gian nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.

Trên thị trường tài chính, chỉ số chứng khoán chuẩn của Dubai đang hướng tới tuần giảm mạnh nhất kể từ tháng 5/2022, phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư, theo Bloomberg.

Các cuộc tấn công của Iran cũng nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng trong khu vực, đồng thời khiến giao thông qua Eo biển Hormuz - tuyến vận tải chiến lược của dầu mỏ và hàng hóa toàn cầu - gần như đình trệ. Tình trạng này đã đẩy giá dầu thế giới tăng mạnh.

Việc nhiều mặt hàng không lưu thông qua được Eo biển Hormuz khiến nền kinh tế Vùng Vịnh đứng trước nguy cơ khủng hoảng. Ảnh: Reuters.

Bên cạnh đó, các nhà đầu tư quốc tế đang theo dõi sát sao liệu cuộc chiến có ảnh hưởng đến chiến lược đầu tư ra nước ngoài của các quốc gia Vùng Vịnh hay không. Trong những năm gần đây, UAE, Qatar và Arab Saudi đã cam kết hàng nghìn tỷ USD đầu tư vào nền kinh tế Mỹ.

Giới chuyên gia cho rằng những cam kết đầu tư khổng lồ này giúp các nước Vùng Vịnh duy trì quan hệ kinh tế chặt chẽ với Washington song không đảm bảo khả năng ảnh hưởng đến các quyết định chiến lược của Nhà Trắng.

"Các cam kết đầu tư có thể giúp tạo dựng sự tiếp cận và thiện chí. Tuy nhiên, chúng không mang lại quyền phủ quyết đáng tin cậy tại Washington trong thời điểm khủng hoảng", ông Andreas Krieg, giảng viên về an ninh Trung Đông tại Đại học King (London), nhận định.

Cũng theo ông Krieg, khi Nhà Trắng cho rằng uy tín chiến lược và khả năng răn đe đang bị thử thách, hoặc khi chính trị nội bộ khuyến khích leo thang, những yếu tố kinh tế thường không đủ sức nặng để thay đổi quyết định chính sách.

Trong bối cảnh đó, nhiều doanh nghiệp Vùng Vịnh đang chuẩn bị cho kịch bản một giai đoạn căng thẳng kéo dài, khi các rủi ro địa chính trị tiếp tục đe dọa vị thế của khu vực như một trung tâm tài chính và thương mại toàn cầu.

Đại Hoàng