Giới trẻ mua nhà bằng 'Ngân hàng của bố mẹ' phản ánh một thực tế nghiệt ngã

Trong bối cảnh giá nhà leo thang và thu nhập không theo kịp, sự hỗ trợ tài chính từ cha mẹ đang trở thành yếu tố quyết định giúp giới trẻ tiếp cận nhà ở.

Tại Anh, Ireland và Australia, "Ngân hàng của bố mẹ" (Bank of Mum and Dad) đang định hình lại thị trường bất động sản với những con số đáng kinh ngạc.

Khi cha mẹ trở thành nhà tài trợ mua nhà

Tại Anh, báo cáo mới nhất từ Savills (tháng 6/2026) cho thấy 53% người mua nhà lần đầu đã dựa vào sự hỗ trợ tài chính từ gia đình để bước chân vào thị trường bất động sản.

Tổng số tiền hỗ trợ dưới dạng quà tặng và cho vay lên tới 8,3 tỷ bảng (khoảng 290.000 tỷ đồng) trong năm 2025 và nếu tính cả thừa kế, con số này lên tới 11 tỷ bảng (khoảng 385.000 tỷ đồng).

Năm 2023, con số này là 9,4 tỷ bảng (khoảng 329.000 tỷ đồng) cho 164.000 người mua nhà lần đầu, chiếm 57% tổng số người mua nhà lần đầu có thế chấp.

Hơn một nửa số người mua nhà lần đầu tại Anh phải nhận được sự giúp đỡ từ gia đình. Ảnh: CPG

Dự báo từ Savills cho thấy giai đoạn 2024-2026, "Ngân hàng của bố mẹ" sẽ chi ra khoảng 30 tỷ bảng (khoảng 1.050.000 tỷ đồng) để hỗ trợ con cái mua nhà.

Đáng chú ý, sự hỗ trợ không chỉ đến từ cha mẹ. Gần một nửa số người nhận quà tặng hoặc vay tiền đang nhận được sự đóng góp từ các thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là ông bà, dẫn đến cả sự hình thành của "Ngân hàng của ông bà" (Bank of Grandparents).

Tại Ireland, con số cũng ấn tượng không kém. Doddl.ie - một công ty môi giới thế chấp, tiết lộ rằng 1/3 khách hàng của họ đã nhận được nguồn vốn hỗ trợ từ gia đình.

Đặc biệt, 15% trong số đó nhận được những món quà trị giá hơn 100.000 euro (khoảng 3 tỷ đồng). Theo HOMS Assist, 70% người mua tại Dublin đang nhận được sự hỗ trợ từ gia đình với số tiền trung bình từ 50.000 đến 60.000 euro (khoảng 1,5-1,8 tỷ đồng), riêng 15% nhận được khoảng 198.000 euro (khoảng 6 tỷ đồng).

Tại Australia, báo cáo Finder's First Home Buyer Report 2025 cho thấy 17% người mua nhà lần đầu nhận được tiền từ cha mẹ trong năm 2025, tăng đáng kể từ mức 11% vào năm 2022. Con số này tương đương gần 20.000 người mua nhà mỗi năm nhận được sự trợ giúp tài chính từ gia đình.

Sarah Megginson, chuyên gia tài chính tại Finder, nhận xét: "Ngân hàng của bố mẹ đã trở thành một trong những tổ chức cho vay phi chính thức lớn nhất tại đất nước này".

Hỗ trợ tài chính không chỉ giúp người trẻ mua nhà sớm hơn mà còn giúp họ mua được những căn nhà tốt hơn.

Nghiên cứu của Finder chỉ ra rằng những người có sự hỗ trợ từ cha mẹ có nhiều tiền tiết kiệm hơn 41% sau khi mua nhà và bước chân vào thị trường sớm hơn những người không có hỗ trợ đến 2 năm. Người mua nhà tại thành phố Perth (Australia) tiết kiệm được tới 220.000 AUD (khoảng 4 tỷ đồng) nhờ mua nhà sớm trước khi giá tăng.

Khi người trẻ không thể tự mua nhà, "Ngân hàng của bố mẹ" trở thành chiếc phao cứu sinh, nhưng cũng vô tình làm gia tăng bất bình đẳng giữa những người cùng thế hệ. Ảnh: Finorum

Bất bình đẳng trong thế hệ

Tuy vậy, hiện tượng này đang đào sâu khoảng cách giàu nghèo ngay trong cùng một thế hệ.

Một nghiên cứu tại Australia chỉ ra sự chênh lệch đáng kinh ngạc: nếu một người 30 tuổi được cha mẹ hỗ trợ 100.000 AUD (khoảng 1,8 tỷ đồng) để mua nhà sớm hơn 5 năm, thì khi về già, tài sản của họ có thể nhiều hơn người cùng tuổi nhưng vào thị trường muộn hơn tới 504.000 AUD (khoảng 9,2 tỷ đồng), dù cả hai đều nhận được cùng một khoản thừa kế từ gia đình.

Chỉ một khoản hỗ trợ ở thời điểm đầu đời cũng có thể tạo ra cách biệt tài sản khổng lồ theo thời gian.

Các nhà nghiên cứu tại Viện Nhân khẩu học Liên ngành Hà Lan (NIDI) và Discover Society chỉ ra rằng sự hỗ trợ tài chính thường đến từ những gia đình giàu có hơn và chính điều này tạo ra lợi thế ngay từ đầu cho các thế hệ sau.

Theo các nhà nghiên cứu, dòng tiền từ gia đình không chỉ thúc đẩy giá nhà tăng cao mà còn khiến những người thực sự độc lập khó cạnh tranh hơn.

Sự phụ thuộc ngày càng tăng vào "Ngân hàng của bố mẹ" phản ánh một thực tế nghiệt ngã: thị trường bất động sản đang trở nên khắc nghiệt đến mức nhiều người trẻ không thể tự lực cánh sinh.

Khi giá nhà vượt xa thu nhập và sự hỗ trợ từ gia đình trở thành yếu tố quan trọng, giới trẻ toàn cầu đang đứng trước một thực tế: khả năng mua nhà không còn chỉ phụ thuộc vào nỗ lực cá nhân, mà vào việc gia đình có đủ tiềm lực tài chính để "tiếp sức" hay không.

Đây không chỉ là một xu hướng thị trường, mà là vấn đề xã hội đòi hỏi những giải pháp toàn diện để đảm bảo cơ hội công bằng cho tất cả mọi người, bất kể xuất thân gia đình.