Giới trẻ Nhật Bản đang quay lưng với manga

Trong một bài viết gần đây, nhà nghiên cứu ngành xuất bản Ichishi Iida đã đánh giá về sự sụt giảm lượng độc giả manga trong giới trẻ Nhật Bản.

Quy mô thị trường manga và truyện tranh Nhật Bản đã đạt mức cao kỷ lục khoảng 700 tỷ yên (khoảng 4,4 tỷ USD) trong những năm 2020. Trong khi đây là một con số ấn tượng cho thấy sự phổ biến của manga, thì nhà nghiên cứu Ichishi Iida lại cảnh báo điều ngược lại. Đang có sự sụt giảm lớn về lượng độc giả trẻ tại Nhật Bản, đặc biệt là thanh thiếu niên. Đây là kết luận ông rút ra dựa vào việc đánh giá nhiều báo cáo mới.

Thông thường, manga dài kỳ ở Nhật Bản chủ yếu được phát hành trên các tạp chí và tuyển tập dài, chẳng hạn như Weekly Shonen Jump. Cho đến năm 2004, thị trường manga ra mắt trên tạp chí lớn hơn đáng kể so với việc xuất bản truyện riêng lẻ, Iida cho biết.

Các tạp chí như Weekly Shonen Jump chiếm vai trò quan trọng trong sự phát triển của manga Nhật Bản. Ảnh: Essential-japan.

Sụt giảm độc giả manga vị thành niên

Theo dữ liệu từ Hiệp hội thư viện trường học Nhật Bản, vào thời kỳ đỉnh cao của các tạp chí truyện tranh trong những năm 1980, học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông đọc khoảng 10 tạp chí mỗi tháng. Đến năm 2025, con số đó đã giảm xuống chỉ còn 1 tạp chí. Trong khi đó, tỷ lệ những người hoàn toàn không đọc tạp chí đã lên tới 77,7%.

Trong khi chưa có số liệu về thói quen đọc các ấn phẩm manga độc lập, khảo sát tại trường học qua nhiều năm đã xác nhận sự sụt giảm số lượng độc giả vị thành niên.

Ví dụ, tạp chí chuyên về truyện tranh thiếu nhi Corocoro Comics vẫn duy trì tương đối lượng độc giả, đặc biệt là các em nhỏ nam từ 1996-2019. Tình hình của Shonen Jump không lạc quan như vậy. Lượng độc giả chính của Shonen Jump là học sinh trung học cơ sở và trung học phổ thông. Dữ liệu từ một trường học giấu tên cho thấy lượng độc giả giảm mạnh xuống chỉ còn khoảng một phần mười.

Những con số trên chưa phải là đáng lo ngại nhất. Dựa trên khảo sát năm 1985 và 1995 của Hiệp hội thư viện trường học Nhật Bản và dữ liệu năm 2023 của Viện nghiên cứu và phát triển giáo dục Benesse cùng Đại học Tokyo, Iida kết luận rằng tỷ lệ độc giả trẻ em và độ tuổi vị thành niên đang giảm cả với ấn bản số và bản in truyền thống.

Chi phí cao ngăn độc giả tiếp cận manga số

Năm 2023, tỷ lệ đọc truyện tranh in ở học sinh tiểu học lớp 4-6, học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học phổ thông lần lượt là 68%, 60% và 49%, giảm gần 20% so với năm 1985 (lần lượt là 88%, 85% và 77%).

Một điều thú vị là truyện tranh manga in vẫn phổ biến hơn truyện tranh manga số ở đối tượng độc giả trẻ em và thanh thiếu niên Nhật Bản.

So sánh Nhật Bản với Hàn Quốc, quốc gia có lượng độc giả truyện tranh số (webtoon) lớn hơn nhiều trong cùng nhóm nhân khẩu học, Iida nhận thấy rằng văn hóa manga số chưa thực sự phát triển mạnh trong giới trẻ Nhật Bản do một số yếu tố.

Trong đó, yếu tố đáng chú ý nhất là chi phí và khả năng tiếp cận các tính năng số. Độc giả phải có kỹ năng tiếp cận, thực hiện các giao dịch số và chi trả cho những gói đăng ký đắt đỏ.

Do đó, trẻ em và thanh thiếu niên, những người không có khả năng chi trả, nằm ngoài xu hướng phát triển này, nhà nghiên cứu Iida cho biết. Hiện tại, cũng có rất ít manga điện tử nhắm đến đối tượng trẻ nhỏ tại Nhật Bản.