Giữ bản sắc văn hóa ở bản Dao Quế Lâm

Ở xã Phủ Thông có một ngôi làng nhỏ mang tên Địa Cát, là nơi cộng đồng người Dao Quế Lâm sinh sống từ bao đời nay. Dù cuộc sống ngày càng đổi thay, nhưng ở ngôi làng này, những giá trị văn hóa truyền thống vẫn được người dân gìn giữ. Đặc biệt, những người cao tuổi đang trở thành 'người giữ lửa', âm thầm trao truyền bản sắc dân tộc cho thế hệ trẻ.

Các em nhỏ hào hứng khi được người lớn tuổi dạy cách thêu trang phục truyền thống.

Các em nhỏ hào hứng khi được người lớn tuổi dạy cách thêu trang phục truyền thống.

Ở tuổi gần 70, bà Triệu Thị Giàng vẫn giữ được giọng hát páo dung trong trẻo, vang và đầy nội lực. Mỗi câu hát cất lên như mang theo hơi thở của núi rừng, khi tha thiết, sâu lắng, khi rộn ràng, tươi vui. Với bà, páo dung không chỉ là lời ca mà còn là ký ức, là hồn cốt văn hóa của người Dao được gìn giữ qua bao năm tháng.

Bà Triệu Thị Giàng, chia sẻ: Ngay từ ngày còn đi học tôi đã hay nghe mọi người hát páo dung, cứ thế học lỏm rồi biết hát. Đến giờ tôi vẫn yêu thích và thường hát páo dung ở địa phương mỗi khi có hội.

Không chỉ giữ gìn tiếng hát páo dung, người Dao Quế Lâm ở Địa Cát còn giữ nghề may, thêu trang phục truyền thống. Trong thôn hiện vẫn có hơn 10 người cao tuổi thành thạo nghề thêu, họ tỉ mỉ từng đường kim, mũi chỉ để làm nên những bộ trang phục rực rỡ sắc màu. Điều đáng quý là nghề không chỉ được giữ cho riêng mình mà còn được truyền dạy cho thế hệ trẻ.

Bà Triệu Thị Dâm, một trong những người thêu giỏi của bản, cho biết: Tôi đã dạy cho nhiều người, năm ngoái mở lớp cho các em nhỏ, rồi người lớn trong bản tôi cũng dạy được 6-7 người biết làm thành thạo rồi. Em Triệu Thùy Dung 12 tuổi ở thôn Địa Cát cho biết: Bà Triệu Thị Dâm là người hay dạy cho cháu cách thêu, bà may cho cháu một bộ rồi, cháu thích lắm, hay mặc biểu diễn văn nghệ ở nhà trường.

Nhờ sự kiên trì ấy, nhiều trẻ em trong bản hôm nay đã biết cầm kim, học thêu những hoa văn đơn giản, đồng thời có cho mình những bộ trang phục truyền thống để mặc trong các dịp lễ, Tết, ngày hội hay sinh hoạt cộng đồng.

Không dừng lại ở đó, nghề làm nỏ truyền thống từng gắn bó với đời sống lao động, săn bắt của người Dao - cũng đang được gìn giữ ở bản Địa Cát. Hơn 40 năm nay, ông Đặng Minh Chu vẫn miệt mài làm nỏ theo cách thủ công, từ chọn gỗ, uốn cánh đến làm dây nỏ. Ông Đặng Minh Chu, cho biết: Ngày xưa cây nỏ dùng xua đuổi thú dữ, giờ chủ yếu phục vụ vui xuân. Tôi vẫn làm bán ở chợ phiên, dù thu nhập không nhiều nhưng muốn giữ nghề và giữ bản sắc dân tộc.

Từ tiếng hát páo dung da diết, những bộ trang phục thêu tay rực rỡ đến nghề làm nỏ truyền thống, người Dao Quế Lâm ở Địa Cát đang từng ngày gìn giữ những giá trị văn hóa của dân tộc mình. Những người cao tuổi ở bản không chỉ giúp bảo tồn bản sắc mà còn góp phần vun đắp niềm tự hào, để văn hóa Dao tiếp tục được trao truyền cho thế hệ sau.

Duy Hiếu

Nguồn Thái Nguyên: https://baothainguyen.vn/van-hoa/202605/giu-ban-sac-van-hoa-o-ban-dao-que-lam-e6b45c7/