Giữ bình yên dưới mỗi sải cánh chim di cư

Đó không chỉ là câu chuyện thực thi pháp luật, mà còn là lời cam kết của con người để hồi sinh những "đất lành", giữ cho những hành trình vạn dặm của đàn chim di cư không phải khép lại giữa những cạm bẫy.

Vũ điệu trắng trên những cánh đồng sau mùa gặt

Những ngày qua, trên cánh đồng thôn Phúc Điền, xã Thạch Xuân, hàng nghìn con chim hoang dã có bộ lông trắng muốt pha đuôi xám bất ngờ chao lượn trên không trung rồi sà xuống các thửa ruộng vừa thu hoạch.

Đàn chim di cư xuất hiện tại xã Thạch Xuân những ngày qua.

Cán bộ Chi cục Kiểm lâm Hà Tĩnh nhận định đàn chim có thể là loài mòng biển loại nhỏ. Là nhóm chim biển vốn quen thuộc với sóng gió duyên hải, việc chúng đi sâu vào đất liền và dừng chân tại vùng đồng ruộng ngọt là hiện tượng vô cùng hiếm gặp tại địa phương.

Sự hiện diện của đàn mòng biển lạ bên cạnh những đàn cò, đàn cói quen thuộc mỗi độ thu sang không đơn thuần là một cái chạm ngẫu nhiên của tự nhiên. Nó là tín hiệu cho thấy một không gian sinh thái an toàn đang được nỗ lực tái lập.

Ngay sau khi ghi nhận sự việc, chính quyền xã Thạch Xuân đã phối hợp cùng kiểm lâm, công an và các lực lượng chức năng cơ sở để bảo vệ đàn chim, phát đi khuyến cáo yêu cầu người dân không xua đuổi, không săn bắt.

Ngay sau khi ghi nhận sự việc, chính quyền xã Thạch Xuân đã phối hợp với các lực lượng chức năng cơ sở để bảo vệ đàn chim.

Sự bảo vệ kịp thời này còn mang ý nghĩa hơn một hành động gìn giữ cảnh quan. Đó là sự tôn trọng đối với chuỗi sinh tồn tự nhiên, duy trì mắt xích đa dạng sinh học quý giá và khẳng định trách nhiệm gìn giữ môi trường sống bền vững cho các thế hệ mai sau.

Hiện tượng hiếm gặp tại Thạch Xuân diễn ra ngay trong bối cảnh các địa phương ở Hà Tĩnh đang bước vào thực hiện cao điểm kiểm soát và bảo vệ các dòng chim hoang dã bước vào mùa di cư.

Khi nguồn lợi trước mắt làm mờ mắt xích sinh thái

Hằng năm, hành trình di cư vạn dặm tránh rét của các loài chim luôn phải đánh đổi bằng cả mạng sống khi đối mặt với những "trận địa" cạm bẫy bủa vây khắp các vùng cửa sông, bãi bồi.

Thủ đoạn bẫy bắt của các đối tượng không còn dừng lại ở vài tấm lưới thô sơ, mà đã biến tướng thành các công cụ mang tính tận diệt diện rộng. Đó là những dải lưới màng mắt nhỏ giăng kín lối đi, hàng nghìn que nhạ nhựa tẩm keo siêu dính. Hay những con chim giả bằng xốp kết hợp với hệ thống loa phát tín hiệu công suất lớn, máy tăng âm giả giọng kêu cứu để lừa gạt đồng loại…

Lực lượng Công an thu gom các loại bẫy chim di cư trên cánh đồng.

Nhìn thẳng vào bản chất, nạn tận diệt này dù đã được cảnh báo nhiều năm nhưng vẫn âm ỉ tái diễn. Thực tế, nó không còn nằm ở áp lực mưu sinh thuần túy của một bộ phận người dân nghèo, mà phần lớn bị thao túng bởi nguồn lợi nhuận trước mắt quá lớn từ thị trường.

Nhu cầu tiêu thụ chim trời của các nhà hàng, quán ăn chính là thứ "nhiên liệu" đốt cháy lòng tham, đẩy các loài hoang dã vào thảm cảnh bị tận diệt. Địa bàn săn bắt rộng và hoang vắng như cánh đồng, bãi bồi ven sông trong khi lực lượng cơ sở lại mỏng đã trở thành kẽ hở để các đối tượng lén lút trục lợi từ thiên nhiên.

Trách nhiệm không có khái niệm "cắt khúc theo mùa"

Nhận diện rõ những thách thức từ gốc rễ, UBND tỉnh Hà Tĩnh đã chỉ đạo thay đổi chiến lược trong phương thức tiếp cận. Xác định bảo vệ động vật hoang dã và chim di cư là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, phải được thực hiện thường xuyên, liên tục và xuyên suốt quanh năm. Công tác này tuyệt đối không được triển khai theo kiểu "chiến dịch" mang tính thời điểm mà cần duy trì tính ổn định lâu dài nhằm bảo tồn đa dạng sinh học một cách thực chất.

Nạn tận diệt chim trời dù đã được cảnh báo nhiều năm nhưng vẫn âm ỉ tái diễn.

Một cơ chế phối hợp liên ngành chặt chẽ giữa các lực lượng chủ đạo gồm Công an, Kiểm lâm, Biên phòng và Chính quyền địa phương đã được thiết lập để hiện thực hóa chủ trương này.

Lực lượng chức năng các xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh đã đồng loạt ra quân thực hiện đợt cao điểm để làm sạch địa bàn, bảo vệ chim di cư.

Ngay trong những ngày đầu tháng 9, các xã, phường trên địa bàn toàn tỉnh đã đồng loạt ra quân thực hiện đợt cao điểm để làm sạch địa bàn. Tại một số địa bàn như xã Tiên Điền, xã Thiên Cầm hay phường Thành Sen…., hàng nghìn que nhạ nhựa, hàng trăm mét lưới màng và hàng trăm chim xốp giả đã bị tiêu hủy ngay tại trận. Những bộ máy tăng âm, loa phóng thanh dụ chim bị tịch thu triệt để và những chú chim mồi còn sống đã được lực lượng chức năng giải cứu, đưa trở lại với bầu trời tự do.

Bảo vệ chim di cư từ hiệu lực thực thi pháp luật

Điểm cốt lõi giúp chiến lược của Hà Tĩnh có chiều sâu và tính bền vững chính là tư duy "đánh vào gốc" - triệt tiêu nguồn cầu. Lực lượng chức năng hiện không chỉ tuần tra ngoài đồng ruộng mà đã rà soát tận gốc các nhà hàng, hộ kinh doanh, buộc ký cam kết nói không với chim trời.

Bên cạnh đó, áp dụng các chế tài theo quy định pháp luật hiện hành để tối ưu hóa tính răn đe. Theo Nghị định số 146/2026/NĐ-CP ngày 6/5/2026 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực lâm nghiệp, các hành vi săn bắt, giết, vận chuyển, buôn bán động vật hoang dã trái phép có khung hình phạt từ 1 triệu đến 400 triệu đồng, tùy theo tính chất và mức độ vi phạm.

Đồng thời, đối với các vụ việc nghiêm trọng, xâm hại loài thuộc danh mục nguy cấp, quý, hiếm hoặc gây hậu quả nghiêm trọng đối với môi trường sinh thái, cơ quan chức năng sẽ tiến hành truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 244 Bộ luật Hình sự.

Hãy để mỗi mùa chim về là một mùa an lành, nơi con người chọn làm điểm tựa che chở thay vì làm cạm bẫy cản lối thiên nhiên.

Cuộc chiến giữ gìn bình yên cho những sải cánh chim di cư suy cho cùng không phải là việc của riêng một cơ quan nào, mà là cuộc chiến bảo vệ mắt xích đa dạng sinh học cho tương lai. Khi thực khách từ bỏ thói quen ăn thịt chim trời, khi người dân chủ động tháo bẫy và cùng chính quyền giám sát, tố giác sai phạm, lúc đó cạm bẫy mới thực sự biến mất. Hãy để mỗi mùa chim về trên đất Hà Tĩnh là một mùa an lành, nơi con người chọn làm điểm tựa che chở thay vì làm cạm bẫy cản lối thiên nhiên.