Giữ cái lý của pháp luật, trọn cái tình với người dân

Bà Hoàng Thị Huyền Anh (thứ tư, từ phải sang) tại lễ công bố và trao quyết định bổ nhiệm ngạch chấp hành viên trung cấp. Ảnh: C.T.V

Trong suy nghĩ của nhiều người, chấp hành viên là những người gắn với các cuộc cưỡng chế căng thẳng, những xung đột gay gắt về quyền và lợi ích. Nhưng với bà Hoàng Thị Huyền Anh, trăn trở nhiều nhất là làm thế nào để người dân tự nguyện chấp hành bản án.

Lấy dân vận làm “chìa khóa” của nghề

Hơn 20 năm công tác, từ Chi cục THADS huyện Long Thành và huyện Nhơn Trạch (trước đây) đến nay là Phòng THADS khu vực 1, bà Huyền Anh luôn giữ cho mình một quan điểm nhất quán: cưỡng chế chỉ là giải pháp cuối cùng. Có những năm, bà trực tiếp giải quyết hơn 700 vụ việc, số tiền phải thi hành lên tới vài trăm tỷ đồng. Áp lực rất lớn, song phần lớn vụ việc đều được giải quyết ngay từ giai đoạn vận động, thuyết phục.

“Mỗi vụ việc, tôi đều đọc toàn bộ bản án, quyết định của tòa án để hiểu bản chất tranh chấp, nắm tâm lý từng bên. Khi tiếp xúc, điều đầu tiên là lắng nghe để người dân thấy mình được tôn trọng. Khi hiểu được điều họ băn khoăn, tôi tìm cách tháo gỡ phù hợp, hiệu quả” - bà Huyền Anh chia sẻ. Nhờ vậy, nhiều vụ việc tưởng như chỉ còn cách cưỡng chế lại được giải quyết bằng đối thoại và hòa giải. Nhiều vụ việc kết thúc trong sự đồng thuận, hạn chế phát sinh mâu thuẫn mới và giữ được tình làng nghĩa xóm.

Công việc áp lực, có lúc bà Huyền Anh từng nghĩ đến việc chuyển công tác hoặc nghỉ việc. Nhưng bà lại nhớ đến những hoàn cảnh đặc biệt mà mình từng gặp trong quá trình thi hành án. Như người mẹ ngoài 70 tuổi ngày ngày cuốn chả giò thuê để dành vài trăm ngàn đồng nộp án phí cho con đang chấp hành án tù, với hy vọng con được giảm án. Đó là những buổi giao con sau ly hôn, khi cha mẹ giằng co đứa trẻ khiến chấp hành viên cũng phải rơi nước mắt… “Mỗi vụ việc đều có những số phận ở phía sau bản án. Chính những điều đó khiến tôi thấy mình phải cố gắng nhiều hơn nữa với công việc”- bà Anh tâm sự.

Những bản án đi vào cuộc sống

Trong hàng trăm vụ việc bà Huyền Anh từng giải quyết, có những vụ đến nay vẫn còn nguyên cảm xúc. Một vụ giao nhà tại xã Vĩnh Thanh (nay thuộc xã Phước An), gia đình người phải thi hành án vay tiền rồi ký hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất. Do người vay đến hạn trả tiền mà không thanh toán được, nên người cho vay tiền mới chuyển nhượng quyền sử dụng đất đó cho người thứ 3... Vụ việc được tòa án tuyên buộc giao nhà cho người thứ 3 theo quy định.

Khi tiếp cận hồ sơ, bà Huyền Anh chứng kiến gia đình phải thi hành án phản ứng dữ dội, thậm chí chuẩn bị sẵn can xăng để gây áp lực nếu bị cưỡng chế. Chính quyền địa phương nhiều lần vận động không thành. Trước thời điểm tổ chức cưỡng chế, bà vẫn cố gắng tìm cách thuyết phục gia đình. Cuối cùng, gia đình đồng ý giao tài sản.

“Khi thấy gia đình mất nơi ở duy nhất, tôi đã vận động người được thi hành án hỗ trợ tiền thuê nhà và một khoản kinh phí tạo điều kiện ổn định cuộc sống. Kết quả, người được thi hành án đã hỗ trợ gần 300 triệu đồng”- bà Huyền Anh kể.

Nếu câu chuyện trên thể hiện sự khéo léo trong dân vận thì vụ việc của cụ bà lớn tuổi tại huyện Nhơn Trạch (trước đây) lại cho thấy tấm lòng nhân ái của nữ chấp hành viên. Đó là vụ thi hành án buộc giao nhà cho người thứ 3 theo quy định. Người phải thi hành án là cụ bà sống một mình, cuộc sống phụ thuộc vào tiền trợ cấp và sự đùm bọc của người thân.

Nghĩ đến cảnh phải cưỡng chế một cụ già không còn nơi nương tựa, bà Huyền Anh nhiều đêm mất ngủ. Từ đó, bà đã làm việc với các cơ quan, đơn vị liên quan trong việc xem xét, hỗ trợ nhà tình thương cho cụ. Bà đi vận động người thân trong gia đình của cụ đồng ý dành phần đất nhỏ để có chỗ dựng nhà tình thương. Đồng thời, bà cùng đồng nghiệp và các nhà hảo tâm góp thêm kinh phí. Hơn 100 triệu đồng được huy động để hoàn thành căn nhà mới. “Ngày cụ bà chuyển về nơi ở mới cũng là lúc vụ việc khép lại trong sự đồng thuận của tất cả các bên”- bà Huyền Anh cho hay.

Nhiều đồng nghiệp của bà Huyền Anh cho biết, trong quá trình công tác, không ít lần bà bỏ tiền túi hỗ trợ những đương sự quá khó khăn. Với bà, giúp họ có cơ hội ổn định cuộc sống cũng là cách để bản án được thực thi trọn vẹn hơn.

Bước vào giai đoạn mới, khối lượng công việc ngày càng lớn, yêu cầu ứng dụng công nghệ thông tin ngày càng cao, áp lực đối với mỗi chấp hành viên cũng nặng nề hơn. Điều bà Huyền Anh mong muốn nhất vẫn là những bản án được xét xử “thấu tình đạt lý” để người dân đồng thuận khi thi hành; đồng thời đội ngũ chấp hành viên tiếp tục giữ được tinh thần đoàn kết, lấy dân vận làm nền tảng trong quá trình thực thi nhiệm vụ. Bởi theo bà, pháp luật luôn cần sự nghiêm minh, nhưng khi cái lý được đặt cạnh cái tình, người dân sẽ dễ mở lòng hơn và đó cũng là lúc những bản án đi vào cuộc sống một cách bền vững nhất.