Giữ đạo đức nghề trong môi trường thông tin đa chiều

Phóng viên Vũ Tất Lợi (Đài Tiếng nói Việt Nam Khu vực Tây Bắc) tác nghiệp tại khu vực xã Mường Pồn, nơi bị ảnh hưởng bởi mưa lũ năm 2024.

Cùng với sự phát triển của công nghệ, áp lực về tốc độ thông tin ngày càng lớn. Không ít trường hợp chỉ vì chạy theo “tốc độ”, “lượt xem”, một số thông tin được đăng tải khi chưa được kiểm chứng đầy đủ, dẫn đến sai sót, gây hiểu nhầm trong dư luận.

Là phóng viên công tác nhiều năm của cơ quan Đài Tiếng nói Việt Nam, anh Vũ Tất Lợi chia sẻ: “Trong môi trường thông tin đa chiều, người làm báo đứng trước nhiều nguồn tin khác nhau, cả chính thống lẫn không chính thống. Áp lực là phải nhanh nhưng điều quan trọng hơn là phải đúng. Nếu thông tin sai, hậu quả không chỉ dừng lại ở một bài báo mà còn ảnh hưởng đến niềm tin của công chúng. Vì vậy, tôi luôn tự nhắc mình phải kiểm chứng kỹ, dù có chậm hơn một chút”.

Học tập và làm theo Bác, trước hết là giữ vững “cái tâm” của người làm báo. Đó là sự trung thực trong từng con chữ, sự cẩn trọng trong từng thông tin, sự khách quan trong cách nhìn nhận vấn đề. Người làm báo không chỉ phản ánh hiện thực mà còn góp phần định hướng dư luận xã hội. Vì vậy, mỗi thông tin đăng tải đều cần được kiểm chứng từ nhiều nguồn, đặt trong bối cảnh cụ thể, tránh phiến diện, một chiều.

Gần 15 năm công tác tại Báo và phát thanh, truyền hình Điện Biên, anh Phạm Quang Trung, phóng viên Phòng Thời sự cho rằng, làm báo trong bối cảnh hiện nay không chỉ dừng lại ở việc đưa tin mà còn là quá trình gạn lọc, kiểm chứng và định hướng thông tin. Theo anh, sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội khiến dòng chảy thông tin trở nên nhanh, nhiều và phức tạp hơn, trong đó không ít thông tin chưa được kiểm chứng, thậm chí sai lệch.

“Nhiều khi trên mạng xã hội xuất hiện những thông tin rất nóng, thu hút sự chú ý lớn của dư luận. Nếu người làm báo không tỉnh táo, không kiểm chứng kỹ sẽ rất dễ bị cuốn theo, dẫn đến phản ánh thiếu chính xác, phiến diện” - anh Trung chia sẻ.

Không chỉ ở quá trình tác nghiệp, đạo đức nghề báo còn thể hiện ở công tác biên tập. Là người trực tiếp “gác cửa” thông tin, anh Phạm Ngọc Dương, biên tập viên Phòng Thư ký - Biên tập, Báo và phát thanh, truyền hình Điện Biên, chia sẻ: “Biên tập viên phải là người giữ nhịp, bảo đảm thông tin đăng tải vừa chính xác, vừa đúng định hướng. Có những chi tiết nhỏ nhưng nếu không cẩn trọng sẽ dễ gây hiểu sai. Vì vậy, chúng tôi luôn yêu cầu phóng viên bổ sung, kiểm chứng lại khi thấy thông tin chưa thật sự chắc chắn”.

Trong môi trường thông tin đa chiều, người làm báo phải đối diện với nhiều luồng thông tin trái chiều, thậm chí là tin giả, tin sai sự thật. Nếu thiếu bản lĩnh, rất dễ bị cuốn theo những “dòng chảy” này. Chính vì vậy, bản lĩnh chính trị, đạo đức nghề nghiệp và tinh thần trách nhiệm là những “lá chắn” giúp người làm báo giữ vững lập trường, không bị chi phối bởi những yếu tố tiêu cực.

Thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, toàn tỉnh đã thành lập Trung tâm Dịch vụ tổng hợp tại 45 xã, phường, trực tiếp đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ, trong đó có công tác thông tin, tuyên truyền ở cơ sở.

Từ thực tiễn công tác, anh Nguyễn Văn Hoàn, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã Búng Lao cho biết: “Thông tin ở cơ sở gắn trực tiếp với người dân. Nếu phản ánh không đúng, không đầy đủ sẽ tác động ngay đến nhận thức và dư luận. Do đó, chúng tôi luôn bám sát thực tế, phản ánh trung thực, đồng thời phối hợp chặt chẽ với cơ quan báo chí để bảo đảm tính chính xác của thông tin”.

Trong môi trường thông tin đa chiều hiện nay, tất cả các khâu trong quy trình báo chí từ thu thập tư liệu, tác nghiệp đến biên tập, đăng tải đều đòi hỏi sự cẩn trọng và tinh thần trách nhiệm cao. Báo chí phản ánh thực tiễn, đồng thời giữ vai trò định hướng dư luận, góp phần tạo sự đồng thuận xã hội. Điều đó đặt ra yêu cầu mỗi nhà báo phải không ngừng rèn luyện, nâng cao trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị và đạo đức nghề nghiệp. Việc học và làm theo Bác bắt đầu từ những điều thiết thực, giữ vững nguyên tắc nghề nghiệp, tôn trọng sự thật, viết vì lợi ích của nhân dân.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn căn dặn những người làm báo phải trung thực, khách quan, phản ánh đúng sự thật, “viết cho đúng, cho hay, cho quần chúng hiểu”. Những lời dạy đó đến nay vẫn còn nguyên giá trị, nhất là trong bối cảnh thông tin đa chiều, khi ranh giới giữa thông tin chính thống và thông tin chưa được kiểm chứng ngày càng trở nên mong manh. Giữ đạo đức nghề báo trong môi trường thông tin đa chiều không phải là việc dễ dàng nhưng đó là yêu cầu tất yếu. Mỗi người làm báo bằng việc tự soi, tự sửa, không ngừng rèn luyện... sẽ góp phần xây dựng nền báo chí cách mạng ngày càng chuyên nghiệp, nhân văn, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và nhân dân.