Giữ gìn phong tục thả cá - Gửi gắm ước vọng năm mới

Sáng 10/2 (tức 23 tháng Chạp hằng năm), khắp các tuyến sông, hồ, ao, kênh rạch tại Hà Nội và nhiều địa phương trên cả nước lại nhộn nhịp người dân đến thả cá chép tiễn ông Công, ông Táo về trời. Đây là nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời, thể hiện ước vọng về một năm mới bình an, sung túc và hạnh phúc.

Từ sáng sớm, tại các khu vực như: hồ Tây, sông Tô Lịch, hồ Linh Đàm, hồ Hoàn Kiếm hay các bến nước ven sông Hồng, dòng người đã tấp nập mang theo cá chép, hương hoa, lễ vật. Nhiều gia đình chuẩn bị mâm cúng tại nhà từ tối hôm trước, sau đó sáng sớm mang cá đi thả để kịp giờ tiễn Táo quân chầu trời.

Theo quan niệm dân gian, cá chép là phương tiện để ông Công, ông Táo vượt Vũ Môn, bay về thiên đình báo cáo với Ngọc Hoàng những việc lớn nhỏ trong gia đình suốt một năm qua. Vì vậy, việc thả cá mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, thể hiện lòng thành kính, biết ơn và mong cầu sự che chở trong năm mới.

Năm nay, dù thời tiết se lạnh, nhiều khu vực ven hồ vẫn đông người đến từ sáng sớm. Bên cạnh ý nghĩa tâm linh, hoạt động thả cá ngày càng được gắn với thông điệp bảo vệ môi trường.

Nhiều người dân chủ động bỏ cá ra khỏi túi nilon, thả nhẹ nhàng xuống nước, đồng thời mang rác về đúng nơi quy định. Một số nhóm tình nguyện cũng có mặt để tuyên truyền, hỗ trợ người dân thả cá đúng cách, hạn chế xả rác bừa bãi.

Đi thả cá tại Hồ Tây, chị Nguyễn Thị Hồng (phường Tây Hồ, TP Hà Nội) chia sẻ: “Gia đình tôi năm nào cũng giữ thói quen đi thả cá vào sáng 23 tháng Chạp. Năm nay tôi thấy rất yên tâm vì có lực lượng chức năng và tình nguyện viên túc trực từ sớm, hướng dẫn người dân thả cá an toàn, không chen lấn. Các anh chị còn nhắc nhở mọi người bỏ cá ra khỏi túi nilon, không vứt rác xuống hồ. Nhờ vậy mà khu vực này sạch sẽ hơn hẳn so với trước. Tôi thấy việc làm này rất thiết thực, vừa giữ được nét truyền thống, vừa bảo vệ môi trường".

Cá chép từ túi nilon được thả vào thùng tập trung nhằm tránh việc người dân thả cá rồi vứt cả túi nilon.

Chị Đặng Như Quỳnh (phường Tây Hồ, TP Hà Nội) cho biết: “Từ các năm trước đến các điểm thả cá tại Hồ Tây đều có những thùng tập kết để thả cá, các tình nguyện viên và lực lượng chức năng tận tình hướng dẫn thả cá nhẹ nhàng để cá không bị chết. Tôi rất ủng hộ cách làm này, vì vừa giúp người dân thực hiện nghi lễ trọn vẹn, vừa góp phần xây dựng hình ảnh văn minh trong ngày cuối năm".

Khi đầy thùng cá, cá được tập trung tại các điểm, sau đó lực lượng chức năng phường hỗ trợ vận chuyển cá ra sông Hồng để phóng sinh

Ngày tiễn ông Công, ông Táo không chỉ là nghi lễ tâm linh mà còn là dịp để mỗi người hướng về gia đình, tổ tiên, trân trọng những giá trị văn hóa lâu đời. Giữa nhịp sống hiện đại, hình ảnh người dân nhẹ nhàng thả cá xuống mặt nước vẫn mang vẻ đẹp bình dị, góp phần gìn giữ hồn cốt Tết Việt.

Duy Minh