Giữ hồn trà trong nếp sống của người Xạ Phang

Trong đời sống sinh hoạt của người Xạ Phang, xã Sín Chải, tỉnh Điện Biên, trà không đơn thuần là thức uống mà còn mang ý nghĩa văn hóa, tâm linh sâu sắc. Từ bao đời nay, mỗi khi có khách đến nhà, gia chủ luôn mang trà khô ra pha, mời khách 'sừ trà'-cách gọi thân thuộc thể hiện sự hiếu khách, trân trọng. Chén trà nóng không chỉ làm ấm lòng người lạ mà còn mở đầu cho những câu chuyện, gắn kết tình cảm cộng đồng.

Không dừng lại ở sinh hoạt thường ngày, trà còn giữ vai trò quan trọng trong đời sống tín ngưỡng của người Xạ Phang. Họ dùng nước trà để cúng, tưởng nhớ người đã khuất, dâng lên các vị thần như thần bếp, thần cửa... Theo quan niệm của đồng bào, trà là thứ tinh khiết, kết tinh từ đất trời, thể hiện lòng thành kính của con người đối với thế giới tâm linh. Một phong tục được duy trì đều đặn là vào mồng một hằng tháng, sau khi thắp hương trên bàn thờ, gia đình luôn chuẩn bị một ấm trà mới pha để dâng cúng.

 Chén trà của người Xạ Phang, tỉnh Điện Biên.

Chén trà của người Xạ Phang, tỉnh Điện Biên.

Câu nói truyền đời “sáu sén tảu chỉn trà” (thắp hương xong rồi cúng trà) như một lời nhắc nhở, trở thành quy ước trong mỗi gia đình. Bà Tín Quán Mẩy, sinh năm 1956, ở thôn Tả Sìn Thàng, xã Sín Chải, chia sẻ, trà dùng để cúng phải là loại ngon nhất, được những người lớn tuổi, giàu kinh nghiệm trong gia đình sao chế bằng tay. Công đoạn chuẩn bị nước cũng được thực hiện rất cẩn trọng: Nước phải là nước mới, được lấy từ đầu nguồn sông, suối, nơi trong lành nhất. Từng chi tiết nhỏ đều thể hiện sự tỉ mỉ, lòng thành và sự trân trọng đối với nghi lễ truyền thống.

Trong nhịp sống hiện đại, khi nhiều phong tục có nguy cơ mai một, việc người Xạ Phang vẫn gìn giữ nếp cúng trà là một điểm sáng đáng ghi nhận. Không chỉ là một tập quán, đó còn là cách cộng đồng lưu giữ bản sắc, truyền lại giá trị văn hóa cho thế hệ sau. Chén trà vì thế không chỉ đượm hương mà còn đậm nghĩa tình, kết nối quá khứ với hiện tại trong dòng chảy bền bỉ của văn hóa dân tộc.

ĐỖ QUANG

Nguồn QĐND: https://www.qdnd.vn/ban-doc/thu-ban-doc/giu-hon-tra-trong-nep-song-cua-nguoi-xa-phang-1037832