Giữ lửa làng hương trầm hơn 300 năm tuổi ở Quảng Trị ngày giáp Tết

Cuối năm âm lịch, người dân làng nghề hương trầm ở thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch lên rừng tìm thảo dược, mua nguyên liệu làm hương thủ công bán trong dịp Tết. Làng hương trầm thôn Quyết Thắng đã hơn 300 năm tuổi. Cuối tháng Chạp mùi thơm ngát của hương trầm đượm tỏa khắp làng, các nghệ nhân đang khẩn trương chuẩn bị hàng cho vụ Tết.

Nghề làm hương trầm lúc nông nhàn hoặc dịp cận Tết mang lại thu nhập cho người dân

Thời tiết nắng nhẹ, thích hợp để làm hương. Tại từng sân nhà, khoảng vườn, người dân đem hương trầm vừa mới làm thủ công ra phơi nắng. Bà Nguyễn Thị Phương, 55 tuổi, ở thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch, tỉnh Quảng Trị tiếp nối nghề làm hương của thế hệ trước trao truyền. Ở làng nghề này, hầu như gia đình nào cũng làm hương bán dịp Tết. Quanh năm, bà con làm nhiều công việc thời vụ khác như nông nghiệp, ngư nghiệp, bán hàng, lái xe... Cận tết, mọi người tranh thủ thời gian nhàn rỗi ở nhà làm hương, kiếm tiền mua sắm Tết và cũng là cách để giữ lửa làng nghề.

Sau khi tạo hình, cây hương trầm được đưa đi phơi nắng

Bà Nguyễn Thị Phương tâm sự, làng hương Quyết Thắng đã được công nhận là làng nghề truyền thống nhưng vẫn chưa xây dựng được hợp tác xã, do vậy chưa có thương hiệu riêng, chưa có nhãn mác và chỉ dẫn địa lý. Vì thế, sản phẩm chưa được tiêu thụ rộng rãi. “Nghề hương này từ đời cha ông đã có nghề truyền thống này rồi. Nghề làm hương hiện nay có đầu vào, đầu ra tiêu thụ sản phẩm ổn định, tạo điều kiện cho bà con có thu nhập. Mong muốn của bà con là làng nghề có thương hiệu, hỗ trợ bao bì nhãn mác để tốt hơn”, bà Phương cho hay.

Các bước làm hương trầm đều là thủ công

Để làm được một cây hương thành phẩm, quá trình chuẩn bị kéo dài gần một năm. Từ đầu năm, bà con mua tre về chẻ nhỏ, bỏ vỏ, lấy thân rồi phơi nắng liên tục. Đến khoảng tháng 5, tre được xông qua lửa để tăng độ bền và giúp bám bột tốt hơn. Nguyên liệu chính để làm hương là các loại lá, rễ cây hương liệu được lấy từ rừng, đem phơi khô trong những ngày nắng gắt. Dù chuẩn bị quanh năm, nhưng đến tháng 11 âm lịch, cả làng mới chính thức vào vụ. Ngày cận Tết, không khí càng rộn ràng hơn khi bà con tất bật đóng gói, vận chuyển sản phẩm đi khắp nơi.

Những que tre làm cán hương được nhúng vào hồ dán sau đó đưa vào thùng xốp để lắc đều cho bột hương trầm kết dính thành cây hương.

Chị Lê Thị Hồng Thắm, 34 tuổi, thôn Quyết Thắng, xã Bắc Trạch cho hay, nghề làm hương ở thôn Quyết Thắng không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn gìn giữ nghề truyền thống qua nhiều thế hệ. Chị Thắm nói: “Dịp Tết, bà con trong thôn tất bật làm hương. Nhờ nghề làm hương này giúp cho bà con có thêm nguồn thu nhập Tết, sắm sửa trong gia đình”.

Cây hương trầm được nhúng vào hỗn hợp hồ dán làm từ tinh bột sắn để tạo sự kết dính

Năm 2015, thôn Quyết Thắng được UBND tỉnh Quảng Bình (cũ) công nhận là làng nghề hương trầm truyền thống. Hiện toàn thôn có hơn 400 hộ tham gia sản xuất, chủ yếu tập trung vào dịp Tết Nguyên đán, tạo việc làm thời vụ cho hàng trăm lao động địa phương, trong đó phần lớn là phụ nữ và người cao tuổi. Nghề làm hương tuy vất vả nhưng giúp bà con có thêm thu nhập ổn định, cải thiện đời sống, nhất là trong thời gian nông nhàn.

Làng nghề làm hương trầm tại xã Bắc Trạch đã có hơn 300 tuổi

Những năm gần đây, chính quyền xã Bắc Trạch cũng đã tạo điều kiện cho các hộ vay vốn ưu đãi, tổ chức tập huấn kỹ thuật. Địa phương cũng khuyến khích người dân cải tiến mẫu mã, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng để đáp ứng nhu cầu thị trường.

Hương trầm sau khi làm xong được đem đi phơi dưới nắng nhẹ

Ông Trần Hải, Phó Chủ tịch UBND xã Bắc Trạch cho biết, địa phương xác định phát triển các làng nghề truyền thống gắn với chương trình OCOP là một trong những mục tiêu quan trọng. Xã vận động người dân tiếp tục duy trì, mở rộng sản xuất; đồng thời hỗ trợ nguồn vốn, kết nối đầu ra sản phẩm và kêu gọi doanh nghiệp đầu tư phát triển gắn với làng nghề.

Hương trầm thành phẩm được kiểm tra trước khi đóng gói

Theo ông Trần Hải, xã đã đưa nội dung phát triển làng nghề và các sản phẩm OCOP vào Nghị quyết Đại hội là nhiệm vụ trọng tâm giúp nâng cao đời sống người dân, bảo tồn các làng nghề truyền thống và giá trị văn hóa lâu đời.

Thanh Hiếu/VOV- Miền Trung