Tết ở Hà Nội hơn 30 năm trước

Cố nhiếp ảnh gia Bruno Barbey (người Pháp gốc Maroc) đến Việt Nam năm 1994 và đặt chân đến nhiều vùng đất khác nhau. Mỗi nơi, ông đều khám phá văn hóa địa phương và kể lại bằng ngôn ngữ nhiếp ảnh. Thay vì trở về quê hương, ông quyết định ở lại Hà Nội, tận hưởng không khí Tết Nguyên đán Giáp Tuất. Trong ảnh, những xe hàng rong với giỏ rau, củ, quả tươi bày bán cho người dân ở đầu cầu Long Biên. Hiện tại, công trình hơn 120 năm được ngành đường sắt theo dõi và xử lý kỹ thuật sau khi xuất hiện hư hỏng tại nút dàn thép.

Trước cửa đền Ngọc Sơn (phường Hoàn Kiếm), một số người phụ nữ bày bán con khắc dấu và đồ chơi bằng xốp, giấy cho các gia đình có trẻ con. Đền Ngọc Sơn nằm trên một gò đất được gọi là đảo Ngọc Sơn ở phía Đông Bắc của Hồ Gươm. Trải qua nhiều cuộc trùng tu, đền vẫn giữ kiến trúc cổ kính với bảng rồng, bảng hổ và câu đối về học hành, thi cử. Bên trong là bái đường - nơi hành lễ đầu tiên với hương án lớn.

Một nhóm học sinh du xuân và ăn phở bên ngoài đền Ngọc Sơn. Thời đó, quán ăn buôn bán ngoài trời khá phổ biến, chỉ kê một chiếc bàn gỗ lót tấm trải nhựa, người ăn sẽ ngồi bàn ghế riêng hoặc vây quanh người bán. Trên bàn chế biến, bát xếp chồng, đũa đựng trong ống sành và nồi nước dùng đặt bên cạnh.

Thời kỳ đầu đổi mới, khu vui chơi xuân của trẻ con ở bờ Hồ Gươm (phường Hoàn Kiếm) đã có sự xuất hiện của đồ chơi nhựa mô phỏng máy bay, ô tô, xe máy. Thắp sáng bằng dây đèn vàng li ti. Những đứa trẻ mặc áo rét dày hoặc vest, bên cạnh là người lớn đứng cạnh trông nom, ăn mặc mộc mạc. Dù người dân chỉ quây quần vui chơi trong phạm vi nhỏ, không khí Tết vẫn vui vẻ, ấm áp.

Người dân diện quần áo chỉn chu, cùng gia đình và bạn bè đến chụp ảnh Tết tại bồn hoa đào ở Hồ Gươm và cầu Thê Húc (phường Hoàn Kiếm).

Khung cảnh một con ngõ nhỏ trong dịp Tết Nguyên đán năm 1994. Hai bên là những ngôi nhà cũ tường loang lổ, trước hiên đặt chiếc bàn gỗ bán thức ăn hoặc nước giải khát. Trên cao là mái bạt che tạm, treo vài bóng đèn đủ soi sáng cho quán ăn bán từ chiều tối đến đêm. Các món ăn được bày bán chủ yếu là miến lươn, cháo cá quả, cháo gà... Trong ảnh, một gia đình khá giả chở nhau đến ăn chiều trên xe Honda Dream.

Một ông bố đưa con đi chúc Tết bằng xe máy. Thời đó chưa có quy định đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy. Năm 2007, Việt Nam chính thức quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đối với người đi mô tô, xe máy trên tất cả các tuyến đường.

Một thanh niên chờ bạn cùng đi chơi Tết trên xe Honda Win 100. Vào thập niên 90, dòng xe này nổi tiếng tại thị trường Việt Nam. Hiện xe Honda Win 100 đã dừng sản xuất.

Hai thanh niên mặc Âu phục tạo dáng chụp ảnh ở bờ Hồ Gươm. Thời này, những trang phục phương Tây trở thành mốt, điển hình là vest vai vuông, quần jean ống đứng hoặc hơi loe, váy bút chì qua gối...

Người lớn tuổi du xuân trong trang phục truyền thống xen lẫn hiện đại, chụp ảnh kỷ niệm tại cầu Thê Húc.

Năm 1994, trước chợ Đồng Xuân (phường Hoàn Kiếm) chỉ có một số quầy bán bánh, mứt và kẹo gói trong giấy đỏ. Sau Tết Nguyên đán khoảng vài tháng (tháng 7/1994), chợ Đồng Xuân diễn ra vụ cháy kinh hoàng, thiêu rụi toàn bộ khu chợ mới được xây dựng lại trước đó 3 năm. Hiện chợ vẫn là nơi buôn bán sầm uất ở Hà Nội, chuyên bán sỉ và lẻ các mặt hàng như quần áo, vải vóc, giày dép, phụ kiện thời trang...

Trúc Hồ

Ảnh: Bruno Barbey/Magnum Photos