Giữ lửa nghề thêu tay truyền thống
Ở làng Hoành, xã Đồng Tâm cũ, nay là xã Phúc Sơn (thành phố Hà Nội), nhắc đến chị Nguyễn Thị Hằng, Giám đốc Hợp tác xã (HTX) thêu tay Mỹ Đức, ai nấy đều biết. Không chỉ là một nghệ nhân có tiếng, chị Hằng còn là người giữ lửa cho nghề thêu tay truyền thống trong hàng chục năm qua.

Chị Nguyễn Thị Hằng (bên trái) đã gìn giữ và phát triển nghề thêu tay trong nhiều năm qua. Ảnh: NVCC.
Lan tỏa nghề truyền thống
Trung tuần tháng 11-2026, chúng tôi ghé thăm thôn Hoành 2 (xã Phúc Sơn). Trong khu xưởng nhỏ, chị Nguyễn Thị Thao đang tỉ mỉ với từng đường kim mũi chỉ trên những sản phẩm thêu tay truyền thống được khách hàng đặt mẫu riêng.
Gần 5 năm trước, khu xưởng nhỏ của gia đình chị Thao bắt đầu đi vào hoạt động và vẫn được duy trì cho đến hôm nay. Cơ ngơi đó có được là nhờ sự hỗ trợ, giúp đỡ rất lớn của chị Nguyễn Thị Hằng.
“Chị Hằng là người đã đưa tôi đến với nghề thêu tay. Từ cái nghề học được sau nhiều năm học hỏi chị Hằng, tôi đã có thể tự mở xưởng đến sản xuất, tiếp nhận đơn hàng để tự kinh doanh các sản phẩm thêu tay…”, chị Thao chia sẻ.
Không chỉ có chị Thao, ở làng Hoành xã Đồng Tâm cũ, nay là thôn Hoành 1, thôn Hoành 2 (xã Phúc Sơn), hàng trăm chị em phụ nữ đã được các nghệ nhân của HTX thêu tay Mỹ Đức đào tạo, hướng dẫn, truyền nghề thêu tay truyền thống.
Chị Nguyễn Thị Thu ở thôn Hoành 2 cho biết, khi đến với HTX, các học viên như chị được chị Nguyễn Thị Hằng hướng dẫn tận tình, từ kỹ thuật thêu cơ bản đến nâng cao, được khám phá các phong tục, tập quán cũng văn hóa của làng nghề. Từ đó có thêm hiểu biết về ý nghĩa sâu xa của từng hoa văn, họa tiết truyền thống để làm ra được những sản phẩm độc đáo, có hồn cốt.
Rất nhiều chị em phụ nữ giống như chị Thao, chị Thu, sau khi được đào tạo, có tay nghề đủ vững, đã mạnh dạn khởi sự kinh doanh. Họ mở xưởng sản xuất riêng, tìm kiếm các đơn hàng và trở thành những “bà chủ”; rồi lại tiếp tục tuyển thợ vào để dạy và truyền nghề.

Hợp tác xã thêu tay Mỹ Đức hỗ trợ đào tạo nghề cho nhiều chị em phụ nữ. Ảnh: NVCC.
Đổi mới để phát triển
Song song với đào tạo trực tiếp, HTX thêu tay Mỹ Đức cũng mở các lớp đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật thêu tay theo hình thức trực tuyến (online) cho những người yêu thích nghệ thuật truyền thống này. Thống kê đến nay, chị Hằng và các nghệ nhân HTX đã đào tạo cho trên 500 học viên trong và ngoài nước.
Không chỉ hướng dẫn kỹ thuật thêu tay, các lớp học của chị Hằng còn là cầu nối đưa các nhà thiết kế thời trang, hay những người hoạt động chuyên ngành thời trang đến gần hơn với nghề thêu tay truyền thống thông qua các hoạt động kết nối.
Chia sẻ cơ duyên đến với nghề, chị Nguyễn Thị Hằng tâm sự, bản thân sinh ra trong một gia đình có nghề thêu tay truyền thống. Ngay từ nhỏ, chị đã được sống trong thế giới rực rỡ sắc màu của tranh thêu. Cũng bởi vậy, nghề thủ công này đến với chị như một lẽ tự nhiên.
Hơn 20 năm theo đuổi chỉ duy một nghề, chị đã phải trải qua không ít những thăng trầm, biến động. Đáng nhớ nhất là giai đoạn đại dịch Covid-19 hoành hành khiến các hoạt động kinh tế gần như bị đóng băng.
Thị trường bị đứt gãy hoàn toàn, những dòng sản phẩm thêu làm quà tặng của HTX lâm vào tình trạng ế ẩm. Trong khi đó, chị Hằng vẫn phải xoay sở để lo công việc và thu nhập cho thợ để họ duy trì cuộc sống và tiếp tục giữ nghề.
Trong cái khó, chị Hằng không nản chí; thay vào đó, chị tập trung toàn bộ sức lực và trí lực để sáng tạo nên một dòng tranh kết hợp giữa thêu tay và hội họa, để mỗi sản phẩm thêu trở thành một tác phẩm nghệ thuật, có tính thẩm mỹ cao hơn, phù hợp với thị hiếu của người trẻ hơn.
Để có thêm nguồn lực và trí lực, chị Hằng đứng đã thành lập HTX thêu tay Mỹ Đức với mong muốn tập hợp những người đồng hành yêu nghề, để mà cùng nhau phát triển, hướng đến tạo ra những sản phẩm độc đáo trên thị trường.
Điều đáng khích lệ, vừa qua, HTX thêu tay Mỹ Đức đã có 5 sản phẩm thêu tay được thành phố Hà Nội đánh giá, phân hạng, chứng nhận đạt OCOP. Đây là minh chứng cho chất lượng, đồng thời cũng mở ra những cơ hội mới để sản phẩm thêu truyền thống tiếp cận đa dạng thị trường trong và ngoài nước.
Trước khi tạm biệt, người phụ nữ trẻ trung và đầy nhiệt huyết với thêu tay truyền thống chia sẻ với chúng tôi: “Nghề chọn mình vừa là cái duyên, lại vừa là cái nghiệp. Cũng bởi vậy, tôi luôn ý thức trách nhiệm trao truyền nét đẹp văn hóa Việt cho các thế hệ sau và sẽ tiếp tục nỗ lực vì mục tiêu đó”.
Nguồn Hà Nội Mới: https://hanoimoi.vn/giu-lua-nghe-theu-tay-truyen-thong-1767177.html

