Giữ màu xanh biển trong tiến trình phát triển

Đánh thức tiềm năng, phát huy lợi thế kinh tế biển

Trong tiến trình giữ gìn màu xanh biển gắn với phát triển bền vững, Quảng Trị được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng nổi bật. Với đường bờ biển dài hơn 190km, tỉnh sở hữu nhiều bãi tắm còn giữ được vẻ đẹp hoang sơ, như: Cửa Tùng, Cửa Việt, Vĩnh Thái, Triệu Lăng… cùng cảnh quan thiên nhiên đa dạng, môi trường sinh thái trong lành, tạo lợi thế lớn để phát triển du lịch biển chất lượng cao. Bên cạnh đó, vùng biển của tỉnh có trữ lượng hải sản ước khoảng 100.000 tấn với hơn 1.650 loài sinh vật, nhiều loài có giá trị kinh tế cao.

Gần 15.000ha mặt nước nuôi trồng thủy sản nhờ hệ thống 7 cửa sông đổ ra biển, cùng điều kiện bán nhật triều, độ mặn và pH phù hợp để phát triển nuôi trồng thủy sản có giá trị xuất khẩu, như: Cá mú, tôm, cua biển... Đây là lợi thế quan trọng để tỉnh phát triển nghề cá theo hướng bền vững, gắn khai thác với bảo vệ nguồn lợi thủy sản.

Lực lượng đoàn viên, thanh niên tổ chức thu gom rác thải, giữ gìn và bảo vệ môi trường biển - Ảnh: H.C

Ông Phan Đình Hùng, Phó trưởng Phòng Biển, Đảo và Tài nguyên nước, Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết: “Song hành với khai thác và nuôi trồng thủy sản, các khu kinh tế ven biển của tỉnh, như: Khu Kinh tế Hòn La và Khu Kinh tế Đông Nam Quảng Trị đang được đầu tư đồng bộ theo định hướng phát triển bền vững. Nhiều khu công nghiệp, khu đô thị ven biển được quy hoạch theo mô hình sinh thái, chú trọng khai thác, sử dụng tiết kiệm và hiệu quả nguồn tài nguyên, gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng đời sống Nhân dân. Tỉnh cũng ưu tiên hoàn thiện hạ tầng logistics và các tuyến giao thông mở rộng kết nối với các hành lang kinh tế khu vực, góp phần đưa kinh tế biển trở thành động lực tăng trưởng quan trọng của tỉnh. Hiện nay, tỉnh đang xúc tiến triển khai 10 dự án cảng biển, trong đó, bến cảng tổng hợp quốc tế Hòn La và cảng biển Mỹ Thủy là hai công trình trọng điểm, đang được tập trung nguồn lực thi công xây dựng”.

Bảo vệ môi trường biển trước yêu cầu phát triển mới

Trước yêu cầu phát triển kinh tế biển theo hướng bền vững, tỉnh Quảng Trị xác định bảo vệ môi trường biển là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Theo đó, tỉnh tập trung nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, tăng cường kiểm soát, phòng ngừa và giảm thiểu ô nhiễm, kịp thời xử lý các sự cố môi trường phát sinh, nhất là vấn đề rác thải nhựa đại dương. Các hoạt động tuyên truyền, vận động cộng đồng tham gia bảo vệ môi trường biển được triển khai, góp phần nâng cao nhận thức của người dân, đặc biệt là ngư dân ven biển.

Tỉnh đẩy mạnh thực hiện các chương trình bảo vệ môi trường biển và hải đảo; tăng cường quản lý rác thải nhựa, duy trì hiệu quả phong trào “chống rác thải nhựa”, nhân rộng mô hình thu gom rác trên tàu cá. Nhiều dự án phục hồi hệ sinh thái thủy sinh, tái tạo nguồn lợi thủy sản được triển khai, vừa bảo vệ nguồn lợi lâu dài, vừa bảo đảm sinh kế cho người dân. Các chiến dịch làm sạch bãi biển, hạn chế rác thải nhựa đã tạo được sức lan tỏa trong cộng đồng.

Tuy vậy, song song với tiềm năng là những áp lực ngày càng gia tăng. Việc mở rộng khai thác thủy sản, nuôi trồng với mật độ cao, cùng các dự án hạ tầng ven biển nếu không được quy hoạch bài bản sẽ gây tác động tiêu cực đến môi trường sinh thái. Tình trạng rác thải sinh hoạt, đặc biệt là rác thải nhựa trôi dạt vào bờ biển vẫn chưa được xử lý triệt để. Nguồn lực đầu tư cho công tác bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái biển còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ kinh tế biển. Biến đổi khí hậu, xói lở bờ biển, nước biển dâng đang đặt Quảng Trị trước những thách thức dài hạn, đòi hỏi tư duy phát triển phải gắn chặt với yếu tố bền vững.

Hướng tới kinh tế biển xanh-bền vững

Để giữ vững màu xanh của biển trong tiến trình phát triển, Quảng Trị đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, trong đó công tác quy hoạch và hoàn thiện cơ chế, chính sách được xác định là khâu then chốt. Định hướng phát triển kinh tế biển được đặt trong tổng thể chiến lược tăng trưởng bền vững, lấy bảo vệ môi trường làm nền tảng và tiêu chí xuyên suốt.

Theo đó, các dự án đầu tư ven biển phải được thẩm định chặt chẽ, đánh giá đầy đủ tác động môi trường; đồng thời ưu tiên thu hút, phát triển các ngành kinh tế biển xanh, thân thiện với hệ sinh thái, bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu tăng trưởng và gìn giữ tài nguyên lâu dài. Tỉnh tăng cường quản lý hoạt động khai thác thủy sản, kiên quyết ngăn chặn các hình thức khai thác tận diệt nhằm bảo vệ và tái tạo nguồn lợi biển cho các thế hệ mai sau. Đồng thời, chú trọng thực hiện các chương trình phục hồi hệ sinh thái ven bờ, nâng cao khả năng thích ứng và chống chịu trước tác động của biến đổi khí hậu.

Trao đổi với phóng viên, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Phan Xuân Hào nhấn mạnh: “Trong hành trình giữ màu xanh biển, không thể thiếu vai trò của cộng đồng và doanh nghiệp. Ngư dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà còn là lực lượng trực tiếp bảo vệ biển. Khi nhận thức được nâng cao, mỗi chuyến ra khơi không chỉ là hành trình mưu sinh mà còn gắn với trách nhiệm gìn giữ nguồn lợi. Doanh nghiệp đầu tư vào kinh tế biển cần đồng hành với chính quyền trong công tác bảo vệ môi trường, coi đây là yếu tố cốt lõi để phát triển bền vững”.

Trong chiến lược phát triển thời gian tới, Quảng Trị xác định kinh tế biển là trụ cột quan trọng. Tuy nhiên, tăng trưởng không chỉ được đo bằng con số mà còn bằng chất lượng môi trường sống. Và “màu xanh của biển” chính là thước đo cho sự thành công của chiến lược phát triển kinh tế biển. Giữ màu xanh biển không phải là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu để bảo đảm sinh kế bền vững, ổn định xã hội và bảo vệ tài nguyên cho thế hệ tương lai. Khi biển được bảo vệ, những giá trị kinh tế, văn hóa và sinh thái sẽ được duy trì lâu dài, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển toàn diện của tỉnh.

Hiền Chi