Giữ nền tảng tư tưởng của Đảng từ lòng dân: (Kỳ cuối) Đại đoàn kết - tuyến phòng thủ từ gốc

Cán bộ MTTQVN xã Tiên Yên (tỉnh Quảng Ninh) tuyên truyền, hướng dẫn đồng bào dân tộc thiểu số sử dụng các phần mềm giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: Hà An

Lấy lợi ích quốc gia - dân tộc là mẫu số chung

Sáng 12/5/2026, tại Trung tâm Hội nghị Quốc gia ở Thủ đô Hà Nội, hơn 1.000 đại biểu chính thức từ mọi tầng lớp nhân dân, các dân tộc, tôn giáo và kiều bào về dự Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI. Phát biểu chỉ đạo Đại hội, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ: Mặt trận phải làm gì, làm thế nào để tiếp tục là "nơi hội tụ lòng dân, phản ánh ý dân", bảo vệ lợi ích chính đáng của dân và kết nối sức mạnh Nhân dân.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu chỉ đạo Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI - tháng 5/2026. Ảnh: PV

Từ chỉ đạo của Tổng Bí thư soi chiếu vào nhiệm vụ bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, có thể thấy hai việc thực ra là một: muốn giữ vững nền tảng tư tưởng, trước hết phải giữ cho được khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Tin xấu, tin giả hiếm khi sinh sôi trên mảnh đất của niềm tin. Lực lượng thù địch tìm những "vết nứt" để khoét sâu, tạo nên khoảng cách bất đồng. Trong quá trình phát triển, không tránh khỏi những bức xúc, khoảng cách, thậm chí mâu thuẫn. Ở đâu các "vết nứt" ấy được hàn gắn bằng lắng nghe, đối thoại, giải quyết hài hòa lợi ích, ở đó luận điệu mang tính kích động mất chỗ bám. Đại đoàn kết, vì thế, không phải là khẩu hiệu trang trí cho các nghị quyết, đó là cơ sở quan trọng nhất để tạo đồng thuận trong xã hội.

Nền kinh tế đa thành phần trong một xã hội phát triển nhanh tất yếu nảy sinh khác biệt về lợi ích và quan điểm. Vấn đề không nằm ở chỗ có khác biệt. Điều cần quan tâm là những khác biệt ấy được dẫn về đâu để điều hòa. Mặt trận là nơi để tiếng nói của các tầng lớp nhân dân được bày tỏ, được lắng nghe và đối thoại. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng lưu ý rằng đoàn kết trong giai đoạn mới là biết "tôn trọng những khác biệt hợp pháp, chính đáng", giải quyết hài hòa lợi ích, lấy mục tiêu chung của quốc gia - dân tộc làm điểm tương đồng. Đoàn kết hiểu như vậy không phải là sự đồng nhất gượng ép. Đó là các bên cùng vượt qua những khác biệt để hướng về mục tiêu cao cả: Lợi ích quốc gia – dân tộc.

Nghị quyết Đại hội đại biểu Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI quán triệt sâu sắc quan điểm "Dân là gốc" đã được nêu ra trong Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Nhưng nghị quyết chỉ thực sự có ý nghĩa khi những nội dung, quan điểm đi vào thực tiễn đời sống. Cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ" và phương châm "dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng" chỉ có sức nặng khi người dân được tham gia thật và được hưởng thành quả thật từ phát triển. Khi đó, niềm tin vào Đảng, vào chế độ như một lẽ đương nhiên mà mỗi người có thể tự rút ra từ chính cuộc sống hằng ngày.

Tinh thần ấy được nhiều đại biểu chia sẻ ngay tại Đại hội. Ông Nguyễn Túc, Ủy viên Đoàn Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, cho rằng mọi hoạt động của Mặt trận phải lấy sự hài lòng và thụ hưởng của Nhân dân làm thước đo cao nhất. Phải thực hiện hài hòa lợi ích để dù giàu hay nghèo, mỗi người dân đều thấy mình là một thành viên không thể tách rời của dân tộc. Một sự cách biệt về kinh tế, nếu không được chăm lo, rất dễ bị các thế lực thù địch khoét sâu thành cách biệt về niềm tin. Giữ cho điều đó không xảy ra cũng chính là giữ nền tảng tư tưởng từ gốc.

Đại đoàn kết không phải là sự đồng thuận hình thức. Đó là năng lực quy tụ các giai tầng, dân tộc, tôn giáo, người Việt Nam ở nước ngoài, các giới, các nhóm xã hội khác nhau vào một mẫu số chung: Lợi ích quốc gia - dân tộc. Khi mẫu số chung ấy được xác lập bằng lợi ích thiết thực, bằng sự lắng nghe và bằng cơ chế tham gia thật sự của Nhân dân, các luận điệu chia rẽ sẽ khó tìm được chỗ đứng.

Bà Bùi Thị Minh Hoài (thứ 2 từ trái sang), Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Bí thư Đảng ủy MTTQ, các đoàn thể Trung ương, Chủ tịch UBTƯ MTTQ Việt Nam và các đại biểu trải nghiệm không gian triển lãm "Mặt trận số" tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI - tháng 5/2026. Ảnh: Thu Hà

Vai trò của Mặt trận số trong phát huy khối Đại đoàn kết toàn dân tộc

Hầu hết những bất ổn về tâm trạng xã hội đều tích tụ từ những điều nhỏ và rất cụ thể. Một lá đơn khiếu nại kéo dài, một dự án giải phóng mặt bằng gây tâm tư, một chính sách đúng nhưng bị hiểu sai, một đoạn clip bị cắt gọt lan nhanh trên mạng. Nếu được nắm bắt sớm, giải thích sớm và đối thoại sớm, phần lớn nó sẽ tự lắng xuống trước khi kịp trở thành "điểm nóng" truyền thông. Lợi thế lớn nhất của Mặt trận và các tổ chức thành viên nằm ở đây. Với một mạng lưới trải tới tận khu dân cư, Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội đủ gần để nghe thấy "tiếng dân" từ cơ sở. Nhưng nghe thôi chưa đủ. Với vị trí chức năng, vai trò nhiệm vụ của mình, Mặt trận và các tổ chức phải phản ánh được tâm tư nguyện vọng của Nhân dân. Quyết định số 217 – QĐ/TW ngày 12/12/2013 của Bộ Chính trị ban hành Quy chế Giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội là công cụ để thực hiện vai trò của mình. Theo báo cáo chính trị tại Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, trong giai đoạn 2024 - 2026, hệ thống Mặt trận các cấp đã phối hợp tổ chức hơn 2.300 cuộc giám sát; ở Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức phản biện đối với 7 dự án luật, các địa phương tổ chức hơn 1.300 hội nghị phản biện, tham vấn. Đáng chú ý, ý kiến phản biện của Mặt trận nhiều nơi được xác định là tài liệu bắt buộc trong hồ sơ trình ban hành chính sách. Giám sát, phản biện vì thế là cách để chính sách bớt xa rời thực tế. Một chính sách được dân hiểu, dân đồng tình ngay từ khi soạn thảo là một chính sách khó bị xuyên tạc.

Tại các tổ dân phố trên địa bàn phường Ngọc Hà (Hà Nội) có cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên hướng dẫn người dân cách gửi ý kiến, kiến nghị. Ảnh: Hải Yến

Trong thời kỳ chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ trên toàn thế giới, internet, mạng xã hội và các nền tảng số đã làm thay đổi cách con người tiếp nhận thông tin, kết nối và bày tỏ quan điểm. Đây là một "địa bàn dân cư" thật sự. Ở đó, từng giờ, từng phút có hàng chục triệu người đọc tin, bày tỏ quan điểm và cũng là nơi các luận điệu sai trái len lỏi mỗi ngày. Vì vậy, Mặt trận số chính là phương tiện để kết nối, lắng nghe và chia sẻ. Đây cũng là điều Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh: Chuyển đổi số phải tạo ra phương thức mới để Mặt trận "gần dân hơn, nghe dân rộng hơn, phản hồi dân nhanh hơn" và giám sát việc giải quyết kiến nghị của dân minh bạch hơn. Yêu cầu ấy đang dần thành hình. Ông Ngô Phương Vũ, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh An Giang, kể về mô hình "Mặt trận số" ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã rút ra một điều giản dị: Phải "lắng nghe Nhân dân bằng trái tim". Nghe không chỉ để ghi nhận mà để thấu hiểu và hành động, đúng tinh thần "khi dân cần Mặt trận có, khi dân khó Mặt trận sẵn sàng".

*

* *

Suy cho cùng, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không thể chỉ bằng những hàng rào kỹ thuật hay những phản ứng vội vàng sau mỗi đợt thông tin xấu độc, luận điệu sai trái, thù địch. Chiến lược mang tính nền tảng, bền vững là xây dựng một xã hội có niềm tin, người dân biết tự nhận diện đúng - sai, có kênh để đối thoại và có những tổ chức thật sự gần dân. Ở đó, vai trò nòng cốt chính trị của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam trong xây dựng khối đại đoàn kết toàn dân tộc phải được phát huy mạnh mẽ. Khi khối đại đoàn kết được củng cố từ đời sống thực đến không gian mạng, nó sẽ tạo nên hệ miễn dịch mà không một luận điệu xuyên tạc nào dễ phá vỡ. Khi Mặt trận là "nơi hội tụ lòng dân", đó chính là tuyến phòng thủ vững chắc nhất cho nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên mới.

--------------------------------

Tài liệu tham khảo

- Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, năm 2026.

- Nghị quyết số 35-NQ/TW ngày 22/10/2018 của Bộ Chính trị khóa XII về tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch trong tình hình mới.

- Quyết định số 217-QĐ/TW ngày 12/12/2013 về việc ban hành Quy chế giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội.

- Báo cáo chính trị trình Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.

- Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031.