Giữ nghề thuốc, giữ nghề đờn

Ông Lâm Hữu Tú (bìa trái) đờn ca tài tử. Ảnh: TOÀN LON TON

Từ nhỏ, ông Lâm Hữu Tâm, cha ông Tú thường gọi con lại, đọc các bài thuốc để con chép vào sổ lưu giữ. Những tên cây thuốc, vị thuốc và cách chữa bệnh dần trở nên quen thuộc với cậu bé. Thấy con yêu thích nghề thuốc, ông Tâm chỉ dạy từ cách nhận biết cây thuốc, phơi, sao tẩm, bảo quản đến xem mạch, bốc thuốc. Những công việc ấy dần trở thành một phần quen thuộc trong tuổi thơ của ông Tú.

Theo ông Tú, nghề thuốc đông y của gia đình có từ rất lâu, có thể hơn bốn thế hệ. Lúc trước, thuốc bắc vừa hiếm vừa đắt nên người làm nghề phải biết kết hợp thuốc nam với thuốc bắc. Không có nhiều máy móc hỗ trợ, phần lớn các công đoạn đều làm thủ công. Năm 17 tuổi, ông Tú đã rành bào chế thuốc, trị bệnh và theo cha đi nhiều nơi chữa bệnh cho người dân. Hơn 40 năm sau, những công việc ấy vẫn theo ông mỗi ngày.

Buổi sáng, ông Tú phơi, sao tẩm thuốc; khi có người tìm đến thì xem mạch, bốc thuốc, châm cứu, bấm huyệt. Nhiều hôm đến 14 - 15 giờ ông mới nhớ mình chưa ăn cơm trưa, có hôm tối muộn mới dùng bữa tiếp theo. “Thấy bệnh nhân bớt bệnh, bớt đau, tôi vui lắm. Với những người nghèo, có khi tôi cho thêm thuốc, quần áo và ít tiền. Với tôi, làm nghề trước hết là để giúp người, rồi mới tính chuyện mưu sinh”, ông Tú nói.

Từ cách nghĩ ấy, nghề thuốc được ông Tú tiếp tục truyền lại cho chị, vợ, hai con cùng một số anh em, con cháu và người học nghề. Những gì cha chỉ dạy ông ngày trước nay ông truyền lại cho thế hệ sau. Ông không chỉ dạy cách dùng, bào chế thuốc mà còn nhắc người học phải giữ cái tâm của người làm nghề.

Em Lâm Sơn Dần là con ông Tú, hiện là sinh viên năm 4 ngành y học cổ truyền tại Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam. Lớn lên trong gia đình có truyền thống làm thuốc, Sơn Dần chọn ngành y học cổ truyền để tiếp nối nghề gia đình. “Em muốn gìn giữ những kinh nghiệm mà gia đình đã truyền lại, đồng thời học thêm kiến thức bài bản để có thể giúp được nhiều bệnh nhân”, Sơn Dần cho biết.

Ông Lâm Hữu Tú đờn ca tài tử. ẢNH: TOÀN LON TON

Theo Sơn Dần, học y học cổ truyền không chỉ tiếp nhận những bài thuốc, kinh nghiệm sẵn có mà còn hiểu y lý, trang bị kiến thức y học hiện đại để phối hợp điều trị. Vì vậy, em đang tập trung học tập, chuẩn bị cho kế hoạch học chuyên sâu tại Đại học Trung y Dược Thiên Tân (Trung Quốc). “Khó nhất khi học y học cổ truyền là rèn tư duy biện chứng luận trị, bởi mỗi người bệnh cần một cách điều trị phù hợp. Cha dạy em rằng người bệnh tìm đến thầy thuốc khi yếu đuối nhất nên bên cạnh thuốc và phương pháp chữa trị, người thầy thuốc phải có sự thấu cảm, kiên nhẫn và tận tâm, không phân biệt sang hèn”, Sơn Dần nói.

Bên cạnh nghề thuốc, ông Tú vẫn giữ những ngón đờn. Với ông, gìn giữ đờn ca tài tử cũng là giữ một nét văn hóa quê hương và khoảng bình yên cho tâm hồn. Nếu nghề thuốc giúp xoa dịu nỗi đau thể xác thì tiếng đờn mang đến sự thư thái, giúp vơi bớt buồn phiền trong cuộc sống. Ông thường nhắc con cháu gìn giữ và phát huy những giá trị mà thế hệ trước để lại.

Niềm say mê đờn ca tài tử đến với ông Tú từ những ngày còn nhỏ. Ngày bé ông thường lén lấy cây đờn của cha để tập, đến mức dây đứt, dây tuột; có khi mê quá còn ôm cây đờn ngủ. Năm 2000, ông thành lập Câu lạc bộ đờn ca tài tử Hữu Tâm, tham gia giao lưu, phục vụ các sự kiện văn hóa, hội thi trong tỉnh. Gần đây sức khỏe yếu, ông phải ngừng hoạt động câu lạc bộ, nhưng vẫn tiếp tục truyền niềm đam mê cho con cháu. Hiện ông có người cháu gái là chủ nhiệm Câu lạc bộ đờn ca tài tử Nam Cao.