Giữ nhịp đầu tư toàn cầu từ cội nguồn Việt

Là một doanh nhân Việt kiều điều hành Republic thành công, nguồn gốc Việt Nam đã ảnh hưởng như thế nào đến phong cách lãnh đạo và sứ mệnh “bình đẳng hóa” hoạt động đầu tư toàn cầu của ông?

Hai chữ Việt Nam luôn đồng hành cùng tôi trong suốt cuộc đời, không chỉ là một chi tiết trên tấm hộ chiếu, mà còn là một nền tảng cốt lõi. Với tôi, di sản Việt Nam là niềm tự hào không kèm theo sự kiêu ngạo: một sự tự tin thầm lặng rằng bạn có thể bắt đầu lại ở bất cứ đâu, học hỏi nhanh chóng và tiếp tục tiến lên ngay cả khi mọi thứ không thuận lợi.

Đó là bản năng vững vàng trước áp lực, sẵn sàng làm những công việc thầm lặng, không hào nhoáng, và kiên trì gây dựng lại từ đầu bởi đó chính là điều mà các thế hệ gia đình chúng ta đã trải qua. Hơn hết, đó là một kim chỉ nam về đạo đức: thành công không phải để phô trương hay thỏa mãn cái tôi, mà là tạo ra những giá trị bền vững, nâng đỡ những người đã đặt niềm tin vào bạn, và góp phần làm cho gia đình, cộng đồng của mình vững mạnh hơn.

Chính từ đó, sứ mệnh “bình đẳng hóa đầu tư” trở nên rất cá nhân đối với tôi. Khi lớn lên trong những cộng đồng có nhiều tài năng như người nhập cư, các nhà tạo lập lần đầu, hay những người đứng ngoài các mạng lưới truyền thống – bạn sẽ thấy rõ cơ hội tiếp cận vốn thường bị giới hạn bởi địa lý, lý lịch hay mối quan hệ. Republic ra đời để mở những cánh cửa đó một cách có trách nhiệm.

Tôi được đào tạo về luật, và chúng tôi xây dựng nền tảng này với trọng tâm là tuân thủ pháp lý và bảo vệ nhà đầu tư bởi sự “bình đẳng hóa” thực sự không phải là khẩu hiệu, mà là hạ tầng bền vững.

Republic luôn tiên phong trong đổi mới tài chính. Theo ông, những xu hướng công nghệ này có thể giúp các thị trường mới nổi như Việt Nam “đi tắt đón đầu” trong nền kinh tế số toàn cầu?

Các thị trường mới nổi có thể “đi tắt đón đầu” khi họ không cố sao chép mà xây dựng những đường ray mới. Token hóa và các thị trường vốn số hiện đại có thể rút ngắn những quy trình vốn mất hàng chục năm xuống chỉ còn vài năm: từ phát hành, tuân thủ, tiếp cận nhà đầu tư, thanh toán, cho tới thanh khoản thứ cấp – tất cả đều có thể được lập trình hóa và trở nên bao trùm hơn.

Cơ hội với Việt Nam rất lớn bởi nền kinh tế số đang tăng trưởng nhanh chóng. Các ước tính cho thấy quy mô giao dịch của kinh tế số Việt Nam có thể đạt khoảng 39 tỷ USD vào năm 2025, với tốc độ tăng trưởng mạnh qua từng năm.

Tuy nhiên, yếu tố then chốt không chỉ là công nghệ, mà là niềm tin và khung khổ pháp lý. Việc Việt Nam triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) cho FinTech theo Nghị định 94, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, là một bước đi rất đúng hướng – cho phép thử nghiệm, học hỏi, hoàn thiện rồi mới nhân rộng.

Nếu làm đúng, Việt Nam không cần sao chép “mô hình Phố Wall” xuất hiện, mà hoàn toàn có thể xây dựng một mô hình cho riêng mình: ưu tiên di động, đặt tuân thủ làm nền tảng và kết nối trực tiếp với thị trường toàn cầu.

Dưới góc nhìn của một nhà lãnh đạo công nghệ toàn cầu, ông đánh giá điểm mạnh và thách thức lớn của hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam hiện nay so với các trung tâm công nghệ khác trên thế giới?

Điểm mạnh lớn nhất của Việt Nam là sự kết hợp giữa nhân lực – khát vọng – tốc độ. Tham vọng của người sáng lập là có thật, với nền tảng kỹ thuật rất vững chắc. Đồng thời, Việt Nam cũng đang chứng kiến động lực tăng trưởng đáng kể trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo và dịch vụ số, với sự hậu thuẫn từ lực lượng nhân lực ngày càng lớn và nhu cầu ứng dụng trong doanh nghiệp.

Về dòng vốn, thị trường đang dần trưởng thành. Chẳng hạn, một báo cáo trong nước được trích dẫn rộng rãi cho biết hoạt động đổi mới sáng tạo và vốn tư nhân tại Việt Nam đạt khoảng 2,3 tỷ USD qua 141 thương vụ trong năm 2024 – một con số không nhỏ, đặc biệt trong bối cảnh chu kỳ toàn cầu còn nhiều thách thức.

Tuy nhiên, những khó khăn cũng rất rõ:

● Nguồn vốn đầu tư mạo hiểm trong nước và quốc tế vẫn còn mỏng so với Mỹ hay Trung Quốc, khiến nhiều doanh nghiệp tiềm năng gặp trần tăng trưởng.

● Sự rõ ràng về pháp lý, nhất là trong lĩnh vực FinTech và thị trường vốn, cần thêm thời gian hoàn thiện, dù hướng đi sandbox là rất tích cực.

● Khả năng mở rộng ra thị trường toàn cầu: Việt Nam có những “người xây dựng” đẳng cấp thế giới, nhưng bước tiếp theo là tạo ra các mô hình phân phối và xây dựng thương hiệu toàn cầu một cách lặp lại và bền vững.

Việt Nam đã đi qua “chương đầu” và chương tiếp theo là xây dựng những doanh nghiệp mang tính nhiều thế hệ – các công ty dẫn dắt ngành, đủ sức cạnh tranh ở khu vực và trên toàn cầu.

Dù thành công tại Mỹ, ông vẫn duy trì kết nối mạnh mẽ với cội nguồn. Ông có thể chia sẻ quan điểm về việc thúc đẩy dòng vốn và chuyển giao tri thức giữa Thung lũng Silicon và Việt Nam trong những năm tới?

Tầm nhìn của tôi là xây dựng một cây cầu thực chất, không mang tính biểu tượng – ít nghi thức hơn, nhiều kết quả hơn: vốn được giải ngân, sản phẩm được đưa ra thị trường, khách hàng được chinh phục, và nhân lực được phát triển.

Tôi hình dung cây cầu đó gồm ba “làn” kết nối chặt chẽ:

Thứ nhất, hạ tầng dòng vốn (Việt Nam: nhà đầu tư toàn cầu): xây dựng các cơ chế tuân thủ, minh bạch để kiều bào và nhà đầu tư quốc tế có thể đầu tư vào startup Việt Nam – với quản trị, báo cáo và bảo vệ nhà đầu tư đủ để các định chế tài chính yên tâm đồng hành lâu dài. Mục tiêu không chỉ là “nhiều tiền hơn”, mà là dòng vốn tốt hơn: kiên nhẫn, có thể lặp lại và có khả năng mở rộng.

Thứ hai, nâng cấp năng lực vận hành: kết nối các nhà sáng lập Việt Nam với những nhà điều hành dày dạn kinh nghiệm – không chỉ từ Silicon Valley, mà từ khắp thế giới – những người từng mở rộng phân phối, bán hàng doanh nghiệp, xây dựng đối tác và quản trị. Việt Nam không thiếu tài năng; điều cần là rút ngắn đường cong học hỏi khi mở rộng quy mô.

Thứ ba, tiếp cận thị trường hai chiều: tạo ra các vòng trao đổi thực chất – nhà sáng lập và kỹ sư luân chuyển giữa Việt Nam và các trung tâm lớn, startup được hỗ trợ bài bản để thâm nhập các thị trường mới như Mỹ, Singapore, châu Âu, và ngày càng nhiều là khu vực Vùng Vịnh. Mạng lưới càng kết nối, sức bật càng lớn.

Một chuyển động mà nhiều người còn đánh giá thấp là vai trò ngày càng tăng của Trung Đông như một trung tâm đầu tư mạo hiểm, không chỉ cung cấp vốn, mà còn là cầu nối. Các nhà đầu tư Vùng Vịnh đang quan tâm nhiều hơn tới Viễn Đông, không chỉ Silicon Valley bởi họ đang xây dựng các nền kinh tế đổi mới đa dạng và tìm kiếm những công nghệ tăng trưởng cao với nền tảng kỹ thuật vững chắc. Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành một điểm đến hấp dẫn trên bản đồ đó.

Việt Nam đã và đang xây dựng năng lực chính sách để hỗ trợ sự chuyển mình này thông qua thử nghiệm FinTech, hiện đại hóa pháp lý và một chương trình đổi mới sáng tạo tham vọng hơn. Bước tiếp theo là kết nối động lực đó với hạ tầng vốn và phân phối toàn cầu để Việt Nam không còn là một thị trường “đang nổi”, mà là một đối thủ cạnh tranh thực sự trên trường quốc tế.

Nhân dịp năm mới Bính Ngọ 2026, ông có thông điệp gửi đến các doanh nhân trẻ Việt Nam - những người đang khát khao đưa trí tuệ Việt vươn tầm thế giới?

Tôi muốn nhắn nhủ các doanh nhân trẻ: hãy dũng cảm, nhưng phải kỷ luật. Hãy mơ ước toàn cầu, rồi cần nỗ lực mỗi ngày để xứng đáng với giấc mơ đó bằng tay nghề, sự bền bỉ và tinh thần sẵn sàng bước ra khỏi vùng an toàn.

Hãy nghĩ vượt ra ngoài phạm vi địa phương. Việt Nam có nguồn nhân lực đẳng cấp thế giới. Điều từng giới hạn chúng ta là chờ đợi sự cho phép, chờ người khác công nhận tham vọng của mình. Đừng chờ. Hãy xây dựng sản phẩm như thể khách hàng của bạn có thể ở bất cứ đâu. Hãy giao tiếp với sự tự tin bạn thuộc về mọi không gian. Và khi chưa biết điều gì, hãy học thật nhanh, không cần cái tôi. Giữ vững bản năng, nhưng nâng cao chuẩn mực. Lắng nghe những người đã trải qua thử thách – nhà vận hành, nhà sáng lập, khách hàng – nhưng đừng bao giờ trao niềm tin cốt lõi của mình cho người khác. Thế giới không tưởng thưởng cho sự hoàn hảo, mà cho đà tiến, lòng can đảm và khả năng thích ứng.

Một điều rất Việt Nam: thắng rồi, hãy chia sẻ chiến thắng. Kéo thêm một người đi lên. Mở thêm một cánh cửa. Giới thiệu một mối kết nối. Dành thời gian cho thế hệ tiếp theo. Đó là cách để đi từ thành công cá nhân tới một hệ sinh thái và cũng là cách để Việt Nam không còn là “cái tiếp theo” của bất kỳ ai, mà trở thành một nơi mà thế giới không thể làm ngơ.

Từ khi ra mắt năm 2016, Republic đã hỗ trợ hơn 4.000 doanh nghiệp huy động gần 4 tỷ USD. Hiện Republic là một tập đoàn tài chính toàn cầu, đi đầu trong việc đưa thị trường tư nhân lên nền tảng blockchain.

Phương Trang