Giữ những nét riêng ở Đồng Tâm

Nghệ thuật in sáp ong trên trang phục truyền thống vẫn được đồng bào Dao Tiền ở thôn Đồng Tâm lưu giữ.

Từ ngày 1/7/2026, thôn Bản Ca và 76 hộ dân thôn Nà Quân được sắp xếp thành thôn Đồng Tâm. Thôn hiện có 151 hộ, chủ yếu là đồng bào Dao Tiền và Tày. Tên gọi Bản Ca vẫn được người dân nhắc đến khi nói về vùng đất này. Bởi nơi đây từng ghi dấu những ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh sống và làm việc trong những năm đầu cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Theo sử liệu, từ ngày 7/12/1947 đến cuối tháng 12/1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã sống và làm việc tại Bản Ca. Ban đầu, lán của Người được dựng ở đầu suối, sau đó chuyển lên đồi Khau Phay, gần khu dân cư để thuận tiện cho công việc và sinh hoạt.

Ngày 28/6/1996, Di tích lịch sử Bản Ca được xếp hạng di tích lịch sử cấp Quốc gia. Di tích nằm trong đời sống của người dân không chỉ bằng những dấu tích còn lại. Những câu chuyện về Bản Ca vẫn được nhắc lại trong gia đình, trong cộng đồng, để thế hệ sau hiểu hơn về nơi mình đang sống.

Bà Bàn Thị Vui, người dân thôn Đồng Tâm, chia sẻ: Người dân chúng tôi rất tự hào vì quê mình có di tích gắn với Bác Hồ. Tôi mong con cháu sau này hiểu được giá trị của di tích, biết giữ gìn và phát huy để quê hương ngày càng phát triển.

Chị Hoàng Thị Hương, Trưởng thôn Đồng Tâm, cho biết: Ngày càng có nhiều người tìm đến thăm Bản Ca. Vì thế, rất mong di tích được quan tâm tôn tạo, có người hướng dẫn giới thiệu để khách hiểu hơn về lịch sử nơi đây...

Từ Bản Ca, câu chuyện về Đồng Tâm được nối sang một lớp ký ức khác, những giá trị văn hóa vẫn đang hiện diện trong đời sống của người dân. Với người Dao Tiền, tiếng hát Páo dung, múa cầu mùa, trang phục và nghề truyền thống là những nét riêng được gìn giữ qua nhiều thế hệ.

Bà Đàng Thị Kim, người dân trong thôn, chia sẻ: Người Dao Tiền ở đây vẫn giữ trang phục, múa cầu mùa, hát Páo dung. Tôi mong các con, các cháu tiếp tục học, gìn giữ và phát huy những nét văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc trong đời sống. Với người Tày, hát Then và đàn Tính vẫn có chỗ trong đời sống cộng đồng.

Tại Câu lạc bộ hát Then Nà Cuôn, những người yêu thích hát then gặp nhau, học hát, học đàn và cùng luyện tập. Ông Hoàng Văn Hòa, Chủ nhiệm Câu lạc bộ hát Then Nà Cuôn, thôn Đồng Tâm, chia sẻ: Tham gia Câu lạc bộ vui lắm. Mọi người cùng học hát Then, đánh đàn Tính, bản sắc được giữ gìn.

Người biết hát hướng dẫn người chưa biết, người biết đàn chỉ lại cho người học. Việc trao truyền vì thế diễn ra ngay trong những buổi sinh hoạt của Câu lạc bộ, bằng cách học và thực hành cùng nhau.

Thành viên Câu lạc bộ hát Then Nà Cuôn, thôn Đồng Tâm, thường xuyên tập luyện các tiết mục mới.

Ông Hoàng Đức Trung, Trưởng Ban Công tác Mặt trận thôn Đồng Tâm, cho biết: Người dân ủng hộ và yêu thích các hoạt động của Câu lạc bộ. Những buổi sinh hoạt cũng tạo dịp để bà con gặp gỡ, cùng tham gia một hoạt động chung và chia sẻ niềm yêu thích với văn hóa truyền thống.

Cả ông Hoàng Văn Hòa, ông Hoàng Đức Trung và những người khác đều mong muốn có thêm nhiều người trẻ tham gia, để những làn điệu được lưu truyền mãi.

Theo đồng chí Triệu Thị Phòng, Phó Chủ tịch UBND xã Nghĩa Tá, địa phương thời gian qua quan tâm gìn giữ và phát huy những giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc. Các câu lạc bộ tạo điều kiện để bà con duy trì làn điệu, điệu múa, nghề truyền thống của người Dao, Tày và truyền lại cho thế hệ trẻ. Cùng với đó, địa phương quan tâm đầu tư đường giao thông, cầu và các công trình dân sinh, tạo thuận lợi cho người dân đi lại, sản xuất, giao lưu...

Ở Đồng Tâm, người Dao Tiền có cách giữ văn hóa của mình, người Tày cũng có những giá trị riêng. Những khác biệt ấy vẫn hiện diện trong một cộng đồng chung, qua tiếng hát, điệu múa, trang phục, cây đàn và những buổi sinh hoạt của người dân.