Giữ 'thân khỏe - tâm an - trí sáng' để chinh phục kỳ thi lớp 10

Giữ vững “thế chân vạc và 5 gọng kìm”

Chưa đến 50 ngày nữa, kỳ thi lớp 10 THPT công lập năm học 2026-2027 tại Hà Nội sẽ chính thức diễn ra. Áp lực ôn tập, lựa chọn nguyện vọng và chiến lược làm bài đang là mối quan tâm lớn của học sinh và phụ huynh.

Các đại biểu, phụ huynh, học sinh tham dự chương trình. Ảnh: ND

Thấu hiểu điều đó, tại Ngày hội hướng nghiệp – Next Step – Tiếp bước tương lai, nhà giáo Phạm Thị Như Hoa, Hiệu trưởng Trường THCS Dịch Vọng chia sẻ: Dù ở bất kỳ giai đoạn nào, “thế chân vạc và 5 gọng kìm” vẫn là nền tảng vững chắc, mỗi học sinh cần giữ được sự cân bằng để hướng tới mục tiêu cuối cùng.

Theo đó, “gọng kìm” đầu tiên là sức mạnh tổng hợp giữa thể chất, tâm lý và tri thức. Sự hài hòa của ba yếu tố này giúp học sinh duy trì phong độ ổn định trong suốt quá trình ôn tập và thi cử.

“Gọng kìm” thứ hai là điểm tựa đến từ bản thân, gia đình và thầy cô. Học sinh cần tránh hai thái cực: tự tin thái quá hoặc phụ thuộc hoàn toàn; thay vào đó là sự cân bằng để hình thành tâm thế trưởng thành.

Thứ ba là quá trình rèn luyện với ba yêu cầu: chắc - kỹ - sâu. Đây là nguyên tắc cốt lõi giúp học sinh nắm vững kiến thức và tránh sai sót khi làm bài.

Thứ tư là bản lĩnh trong phòng thi với sự nhanh nhạy, linh hoạt và biết vận dụng “mẹo”. Điều quan trọng là xác định đúng trọng tâm câu hỏi để xử lý hiệu quả, thay vì dàn trải.

Cuối cùng là lựa chọn nguyện vọng theo nguyên tắc “thích – chắc – êm”. Trong đó, “thích” là phù hợp sở thích, “chắc” là phù hợp năng lực, và “êm” là phương án an toàn để giảm rủi ro.

“Khi giữ được sự cân bằng của 5 yếu tố này, mỗi học sinh sẽ tiến gần hơn tới ‘ngôi sao chiến thắng’ của chính mình”, cô Như Hoa nhấn mạnh.

Khách mời và các thầy cô giáo trao đổi với phụ huynh, học sinh về hành trình chinh phục kỳ thi lớp 10. Ảnh: ND

Theo nhà giáo Nguyễn Quỳnh Anh, Phó Hiệu trưởng nhà trường, học sinh cần đặt mục tiêu cụ thể về tổng điểm cũng như điểm từng môn. Việc nhận diện điểm mạnh, điểm yếu của bản thân sẽ giúp xây dựng chiến lược ôn tập hiệu quả với ba môn thi.

Trong khoảng thời gian còn lại, học sinh nên chia kế hoạch ôn tập thành ba giai đoạn: Củng cố kiến thức nền, luyện đề và luyện thi như thật. Giai đoạn cuối đóng vai trò tăng tốc, giúp học sinh làm quen áp lực thời gian và hoàn thiện kỹ năng.

Cựu học sinh THCS Dịch Vọng giao lưu với học sinh lớp 9. Ảnh: ND

Bên cạnh đó, việc quản lý thời gian học - nghỉ hợp lý, tập trung khi chữa bài và tránh tâm lý chủ quan cũng rất quan trọng.

Nhà giáo Nguyễn Thị Hồng Minh, Phó Hiệu trưởng nhà trường, lưu ý: Trong giai đoạn nước rút, sức khỏe thể chất và tinh thần là yếu tố then chốt. Học sinh cần ăn đủ chất, ngủ đủ giấc, uống đủ nước và chú ý tư thế ngồi học, ánh sáng nơi học để đảm bảo hiệu quả ôn tập.

Lưu ý kỹ với từng môn thi

Kỳ thi lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội gồm ba môn: Toán, ngữ văn và tiếng Anh. Việc tối ưu hóa điểm số đòi hỏi học sinh không chỉ nắm kiến thức mà còn có chiến lược làm bài phù hợp.

Phụ huynh lớp 9 lắng nghe tư vấn của chuyên gia và thầy cô giáo. Ảnh: ND

Với môn ngữ văn, nhà giáo Trần Cẩm Hoài, Tổ trưởng tổ Xã hội chỉ ra những lỗi phổ biến, như đọc đề chưa kỹ, làm sai yêu cầu và phân bổ thời gian chưa hợp lý. Để khắc phục, học sinh cần rèn kỹ năng đọc đề theo ba bước: đọc lướt, đọc kỹ và xác định từ khóa.

Khi làm bài, các em nên linh hoạt thứ tự câu hỏi, ưu tiên phần có thế mạnh, làm đúng - đủ, tránh lan man. Thời gian cần được phân bổ hợp lý: khoảng 5 phút đọc đề, 25 phút cho phần đọc hiểu và 85 phút cho phần viết.

“Bài viết cần trình bày sạch sẽ, không viết tắt, hạn chế lỗi chính tả, gạch xóa và giữ tâm lý bình tĩnh, tự tin”, cô Cẩm Hoài lưu ý.

Gần 50 ngày nữa, học sinh lớp 9 sẽ bước vào kỳ thi lớp 10 THPT công lập. Ảnh: ND

Với môn toán, nhà giáo Nguyễn Thu Thủy, Tổ trưởng tổ Tự nhiên 1 nhấn mạnh nguyên tắc “ăn chắc mặc bền”. Học sinh cần đọc kỹ đề, làm chắc phần cơ bản trước, trình bày rõ ràng và biết quản lý giấy nháp khoa học.

Một kỹ năng quan trọng là biết “buông bỏ đúng lúc”: Nếu sau 5-7 phút chưa tìm ra hướng giải, nên chuyển sang câu khác để tránh mất thời gian. Đồng thời, học sinh không nên nộp bài sớm mà cần kiểm tra lại và hoàn thiện những câu còn dang dở.

Còn với môn tiếng Anh, nhà giáo Nguyễn Thị Lệ Thư, Tổ phó tổ Ngoại ngữ nhấn mạnh: Từ nay đến ngày thi, học sinh cần giữ sự bình tĩnh và duy trì luyện đề đều đặn. Quan trọng không phải làm nhiều đề mà là chữa kỹ để nhận diện và khắc phục lỗi sai.

Cô Lệ Thư cũng lưu ý ba giai đoạn quan trọng: Trước khi thi cần chuẩn bị đầy đủ dụng cụ; khi vào phòng thi phải kiểm tra đề ngay từ đầu; và trong quá trình làm bài cần giữ chiến lược rõ ràng, đọc kỹ đề và gạch chân từ khóa.

Tiến sĩ Nguyễn Thị Nhân Ái, giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội cho rằng, tâm lý lo lắng trước kỳ thi là điều bình thường, nhưng học sinh hiện nay có nhiều điểm tựa từ gia đình, thầy cô và môi trường học tập.

Bà nhấn mạnh, việc lựa chọn trường là quyết định của học sinh, trong khi phụ huynh đóng vai trò đồng hành, thấu hiểu và định hướng phù hợp với năng lực của con.

Học sinh trực tiếp được các trường tư vấn. Ảnh: ND

“Cha mẹ cần hiểu con, phối hợp chặt chẽ với giáo viên để xây dựng kế hoạch học tập hợp lý, đồng thời tạo môi trường tâm lý tích cực, giảm áp lực không cần thiết”, tiến sĩ Nhân Ái chia sẻ.

Theo bà, kế hoạch ôn tập cần được cụ thể hóa theo tuần, theo ngày. Sự đồng hành hiệu quả giữa gia đình và nhà trường sẽ giúp học sinh duy trì động lực và đạt kết quả tốt hơn.

Trong khuôn khổ chương trình, nhà trường cũng ứng dụng AI để giới thiệu những điểm mới của kỳ thi, giúp học sinh và phụ huynh nắm bắt kịp thời. Nhiều băn khoăn về phương pháp ôn tập, cách chọn nguyện vọng đã được giải đáp trực tiếp.

Phần giao lưu với cựu học sinh đang học tại các trường THPT chuyên, trường tốp đầu và đã ra trường lập nghiệp thành công đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho học sinh. Bên cạnh đó, sự tham gia của nhiều trường THPT và cơ sở giáo dục nghề nghiệp thông qua các gian tư vấn cũng giúp phụ huynh, học sinh có thêm thông tin để lựa chọn phù hợp.

Ngày hội hướng nghiệp - Next Step của Trường THCS Dịch Vọng.

“Hướng nghiệp không phải là tìm con đường “đúng nhất”, mà là con đường “phù hợp nhất” với mỗi học sinh. Khi hiểu mình, được định hướng đúng và đủ bản lĩnh, các em sẽ có lựa chọn phù hợp”, nhà giáo Phạm Thị Như Hoa khẳng định.

Qua chương trình, học sinh được củng cố sự tự tin, phụ huynh thêm thấu hiểu để đồng hành cùng con, hướng tới một kỳ thi an toàn, thành công, đúng nguyện vọng.