Giữ tiếng mẹ đẻ cho con em đồng bào Khmer từ lớp học trong chùa

Giữa lòng TPHCM, lớp học tiếng Khmer miễn phí tại chùa Pothiwong suốt 15 năm qua đang góp phần gìn giữ tiếng mẹ đẻ, bồi đắp tình yêu văn hóa và ý thức hướng về cội nguồn cho thế hệ trẻ.

Theo thống kê của Sở Dân tộc và Tôn giáo, TPHCM hiện có 57.521 người Khmer sinh sống, là một trong 4 cộng đồng dân tộc thiểu số có số dân đông trên địa bàn. Trong quá trình phát triển đô thị, việc gìn giữ tiếng nói, chữ viết và các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Khmer có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo tồn sự đa dạng văn hóa của cộng đồng các dân tộc Việt Nam.

Thể hiện sự quan tâm này, TPHCM triển khai nhiệm vụ phát triển văn hóa Việt Nam trong lĩnh vực dân tộc, tín ngưỡng, tôn giáo giai đoạn 2026-2030; đồng thời vận động các tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng và người có uy tín tham gia bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.

Lớp học tiếng nói, chữ viết Khmer tại chùa Pothiwong là không gian học tập, sinh hoạt văn hóa ý nghĩa dành cho con em đồng bào Khmer tại TPHCM. Ảnh: Đình Tuyến.

Lớp học tiếng nói, chữ viết Khmer tại chùa Pothiwong là không gian học tập, sinh hoạt văn hóa ý nghĩa dành cho con em đồng bào Khmer tại TPHCM. Ảnh: Đình Tuyến.

Tại chùa Pothiwong (phường Bảy Hiền, TPHCM), lớp học miễn phí dạy tiếng nói, chữ viết Khmer vẫn sáng đèn mỗi tối. Không bảng hiệu cầu kỳ, không học phí, lớp học được duy trì bằng sự tận tâm của các sư thầy và tinh thần ham học của những người trẻ. Qua từng con chữ và bài học về lịch sử, phong tục, lễ hội, tình yêu tiếng mẹ đẻ và ý thức gìn giữ cội nguồn đang được bồi đắp trong thế hệ trẻ.

Gieo từng con chữ, giữ gìn tiếng mẹ đẻ

Lớp học được tổ chức miễn phí, do các sư thầy tại chùa trực tiếp giảng dạy. Từ 19h, thứ Hai đến thứ Bảy hằng tuần, trong không gian khoảng 40m2 tại khuôn viên chùa Pothiwong, các em nhỏ và thanh thiếu niên người Khmer lại đến học tiếng nói, chữ viết của dân tộc mình.

Trải qua hơn 15 năm, lớp học đã trở thành một địa chỉ học tập văn hóa quen thuộc của con em đồng bào Khmer tại TPHCM. Mỗi mùa hè, lớp đón khoảng 10-20 học sinh trong độ tuổi từ 7-17.

Sư Danh Lây - Thư ký chùa Pothiwong cho biết, lớp học ra đời với mong muốn bảo tồn tiếng nói, chữ viết Khmer, đồng thời tạo điều kiện cho những người yêu mến ngôn ngữ này có cơ hội tìm hiểu, học tập tại chùa.

“Lớp học hoàn toàn miễn phí. Những năm đầu, toàn bộ việc tổ chức, giảng dạy và kinh phí đều do các chư tăng trong chùa đảm nhận. Những năm gần đây, chính quyền địa phương quan tâm hỗ trợ một phần tập vở, tạo điều kiện để nhà chùa tiếp tục tổ chức lớp học, giúp thế hệ trẻ có cơ hội học tiếng nói và chữ viết của dân tộc mình”, sư Danh Lây chia sẻ.

Cũng theo sư Danh Lây, bên cạnh việc truyền dạy ngôn ngữ, lớp học còn góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa Khmer trước những thay đổi của đời sống xã hội.

Các em nhỏ, thanh thiếu niên Khmer chăm chú luyện đọc, viết chữ mẹ đẻ dưới sự hướng dẫn của các sư thầy. Ảnh: Đình Tuyến.

Các em nhỏ, thanh thiếu niên Khmer chăm chú luyện đọc, viết chữ mẹ đẻ dưới sự hướng dẫn của các sư thầy. Ảnh: Đình Tuyến.

Từ tình yêu tiếng mẹ đẻ đến ý thức gìn giữ cội nguồn

Điều đáng quý ở lớp học không chỉ là sự kiên trì của người dạy mà còn là tinh thần chủ động tìm hiểu ngôn ngữ, văn hóa dân tộc của những người trẻ. Nhiều em đến lớp với mong muốn hiểu hơn về nguồn cội, những giá trị văn hóa mà trước đây chưa có nhiều cơ hội tiếp cận.

Theo cha mẹ rời quê hương đến TPHCM sinh sống từ nhỏ, em Danh Trần Phương Thanh có ít cơ hội tìm hiểu về văn hóa Khmer. Khi biết gần nhà có lớp học tiếng Khmer miễn phí, em chủ động xin phép cha mẹ tham gia. Tại đây, Thanh ấn tượng với sự tận tâm của các sư thầy và những câu chuyện gần gũi về phong tục, tập quán, lễ hội truyền thống được lồng ghép trong mỗi buổi học.

“Em thấy lớp học này rất ý nghĩa đối với giới trẻ, vì giúp các bạn biết thêm về chữ viết, tiếng nói của dân tộc mình”, Phương Thanh chia sẻ.

Từng con chữ Khmer được các học sinh nắn nót luyện viết, góp phần gìn giữ ngôn ngữ của dân tộc mình. Ảnh: Đình Tuyến.

Từng con chữ Khmer được các học sinh nắn nót luyện viết, góp phần gìn giữ ngôn ngữ của dân tộc mình. Ảnh: Đình Tuyến.

Sau hơn 5 năm theo học, em Lâm Trí Dũng đã tích lũy được nhiều kiến thức về lịch sử, văn hóa, lễ hội truyền thống, cách giao tiếp, chữ viết và cách đọc tiếng Khmer. Đến nay, em đã tương đối thành thạo kỹ năng viết và vẫn đang tiếp tục rèn luyện khả năng đọc.

Không chỉ mong muốn tiếp tục học tập, Dũng còn ấp ủ dự định trở thành người truyền dạy tiếng Khmer trong tương lai. “Em mong sau này khi trưởng thành có thể mở một lớp học để dạy cho các thế hệ sau hiểu biết về văn hóa của dân tộc mình”, Trí Dũng bày tỏ.

Sau hơn 5 năm theo học, em Lâm Trí Dũng không chỉ tích lũy kiến thức về ngôn ngữ, văn hóa Khmer mà còn mong muốn trở thành người truyền dạy cho thế hệ sau. Ảnh: Đình Tuyến.

Sau hơn 5 năm theo học, em Lâm Trí Dũng không chỉ tích lũy kiến thức về ngôn ngữ, văn hóa Khmer mà còn mong muốn trở thành người truyền dạy cho thế hệ sau. Ảnh: Đình Tuyến.

Sư Danh Sok Wan là một trong những người trực tiếp giảng dạy tại lớp. Lên TPHCM tu học, bên cạnh các hoạt động Phật sự tại chùa, sư dành những buổi tối để truyền dạy chữ viết Khmer cho các em nhỏ. Hoạt động nhận được sự đồng tình, ủng hộ của nhà chùa và phụ huynh.

Với sư Danh Sok Wan, dạy tiếng Khmer không chỉ là hướng dẫn các em đọc, viết mà còn là cách trao truyền những giá trị văn hóa của dân tộc. Trong mỗi tiết học, sư lồng ghép các câu chuyện về lịch sử, phong tục và lễ hội truyền thống, giúp học sinh hiểu hơn về nguồn gốc, bản sắc của cộng đồng mình.

“Trong thời lượng mỗi tiết học, sư thường lồng ghép những câu chuyện văn hóa về dân tộc mình, giúp các em hiểu hơn và thêm yêu nguồn cội. Tuy những việc làm của sư còn nhỏ bé, nhưng sư mong các em có thể học được tiếng nói, chữ viết và hiểu biết về văn hóa dân tộc, để những giá trị ấy không bị mai một theo thời gian”, sư Danh Sok Wan chia sẻ.

Sư Danh Sok Wan lồng ghép kiến thức lịch sử, phong tục và lễ hội trong các buổi học. Ảnh: Đình Tuyến

Sư Danh Sok Wan lồng ghép kiến thức lịch sử, phong tục và lễ hội trong các buổi học. Ảnh: Đình Tuyến

Trong môi trường sống và học tập chủ yếu sử dụng tiếng Việt, những lớp học cộng đồng như tại chùa Pothiwong tạo điều kiện để thế hệ trẻ Khmer tiếp tục thực hành tiếng mẹ đẻ, tránh nguy cơ mai một khả năng sử dụng ngôn ngữ dân tộc, đồng thời duy trì sự gắn kết với cội nguồn.

Bên cạnh đó, TPHCM tiếp tục quan tâm chăm lo đời sống vật chất, tinh thần và tạo điều kiện phát triển toàn diện cho đồng bào dân tộc thiểu số. Trong 9 tháng đầu năm 2026, thành phố triển khai các chính sách hỗ trợ giáo dục, chăm lo người có uy tín và thực hiện các nhiệm vụ phát triển văn hóa giai đoạn 2026-2030. Đặc biệt, thành phố định hướng phát huy vai trò của các tổ chức tôn giáo, cơ sở tín ngưỡng và người có uy tín trong bảo tồn di sản văn hóa vật thể, phi vật thể, góp phần đưa các giá trị truyền thống tiếp tục hiện diện trong đời sống cộng đồng.

Nguồn VietnamNet: https://vietnamnet.vn/giu-tieng-me-de-cho-the-he-tre-khmer-tu-nhung-lop-hoc-cong-dong-2574068.html