Giữ vững điểm tựa an sinh

Những năm qua, chính sách BHYT ngày càng khẳng định vai trò là trụ cột quan trọng trong hệ thống an sinh xã hội. Với người dân, nhất là lao động phi chính thức, người cao tuổi, hộ làm nông - lâm nghiệp có mức sống trung bình, thẻ BHYT là điểm tựa thiết thực khi không may ốm đau, bệnh tật.

Tăng cường vận động

Thực tế, ở một số địa bàn, việc duy trì thẻ BHYT tự đóng (còn gọi là BHYT hộ gia đình) liên tục vẫn còn khó khăn. Một số người dân còn tâm lý chủ quan, cho rằng ít đi viện nên chưa tham gia; một số hộ do thu nhập không ổn định nên chậm đóng, quên thời hạn thẻ hoặc để thẻ gián đoạn rồi mới tham gia lại khi có nhu cầu khám chữa bệnh.

Nhân viên bảo hiểm xã hội tỉnh và Bưu điện Đông Kinh tuyên truyền, vận động người dân tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình

Gia đình chị Nông Thu Hương, xã Văn Quan từng có thời điểm để thẻ BHYT hộ gia đình hết hạn vì kinh tế khó khăn. Chị Hương kể: Gia đình tôi làm ruộng, thu nhập theo mùa vụ, không ổn định. Do đó, mỗi khi đến kỳ nộp phí BHYT, tôi thường rất đắn đo, thậm chí không có tiền để mua tiếp. Đầu năm 2025, gia đình tôi khó khăn quá nên đã không tham gia BHYT nữa. Cuối năm 2025, con tôi không may bị tai nạn gãy tay phải nhập viện điều trị hơn 2 tuần. Do không có BHYT nên gia đình tôi đã phải chi trả viện phí hơn 20 triệu đồng, thực sự rất tốn kém.

Không riêng gia đình chị Hương, thực tế thời gian qua, trên địa bàn tỉnh vẫn có không ít trường hợp chưa tham gia hoặc dừng đóng phí mua thẻ BHYT. Đến khi bản thân hoặc người thân không may gặp tai nạn, ốm đau phải đến viện mới thấy rõ gánh nặng chi phí khám, chữa bệnh. Những khoản viện phí phát sinh ngoài dự tính không chỉ tạo áp lực về kinh tế mà còn khiến nhiều gia đình thêm khó khăn trong quá trình điều trị.

Từ thực tế đó, thời gian qua, cấp ủy, chính quyền các cấp và ngành chức năng trên địa bàn tỉnh đã tăng cường tuyên truyền, vận động để người dân hiểu đúng và đầy đủ hơn về ý nghĩa của chính sách BHYT. Thay vì chỉ tuyên truyền chung chung, cơ quan BHXH, các tổ chức phát triển người tham gia BHXH, BHYT và các đoàn thể đã chú trọng phân tích quyền lợi cụ thể, lấy những trường hợp được quỹ BHYT chi trả chi phí lớn để minh chứng, giúp người dân thay đổi nhận thức từ “khi nào ốm mới cần” sang chủ động tham gia, duy trì thẻ BHYT thường xuyên. Từ đó, dần dần người dân hiểu và thay đổi suy nghĩ, nhiều người dân đã hiểu rõ hơn giá trị của BHYT và chủ động tham gia. Chỉ tính từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có 2.015 người tham gia BHYT tự đóng (400 người tham gia mới và 1.615 người từng dừng đóng nay tham gia trở lại). Đến hết tháng 5/2026, toàn tỉnh có 797.387 người tham gia BHYT, chiếm 96,37% dân số, tăng hơn 13.800 người so với cùng kỳ năm 2025, vượt 1,2% so với chỉ tiêu năm 2026.

Với kết quả này, chính sách BHYT trên địa bàn tỉnh tiếp tục được duy trì, mở rộng và ngày càng khẳng định vai trò trong hệ thống an sinh, trở thành "điểm tựa" cho mỗi gia đình trước những rủi ro về sức khỏe.

Để có được kết quả trên, BHXH tỉnh đã chỉ đạo BHXH các cơ sở phối hợp chặt chẽ với UBND các xã/phường, các tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia BHXH, BHYT, nhân viên thu rà soát dữ liệu người chưa tham gia, người sắp hết hạn thẻ, người đã dừng đóng để tuyên truyền, vận động tham gia mới hoặc tham gia lại. Công tác tuyên truyền không chỉ dừng ở việc phổ biến chính sách chung mà tập trung phân tích quyền lợi cụ thể, mức đóng, phương thức đóng, mức giảm trừ khi tham gia theo hộ gia đình và những rủi ro tài chính nếu để thẻ BHYT gián đoạn.

Rà từng nhóm, giữ từng thẻ

Ông Hà Đình Hải, Phó Giám đốc BHXH tỉnh cho biết: Khi tỷ lệ bao phủ BHYT đã đạt mức cao, nhiệm vụ giữ vững và nâng chất lượng bao phủ càng quan trọng. Để duy trì được, chúng tôi xác định phải rà soát cụ thể từng nhóm, từng địa bàn, từng trường hợp sắp hết hạn thẻ để tuyên truyền, nhắc người dân nối hạn kịp thời, đảm bảo quyền lợi cho người dân. Để duy trì thẻ BHYT, giữ vững “điểm tựa an sinh” cho người dân không chỉ là nhiệm vụ của ngành BHXH mà cần sự chung tay của cấp ủy, chính quyền, các đoàn thể, cơ sở y tế và mỗi gia đình.

Nhân viên Bưu điện Đông Kinh tuyên truyền vận động người dân trên địa bàn tham gia bảo hiểm tự nguyện, bảo hiểm y tế hộ gia đình

Hiện nay, toàn tỉnh duy trì 5 tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT hộ gia đình với 184 điểm thu, gần 500 nhân viên. Đây là lực lượng trực tiếp bám sát địa bàn, phối hợp với UBND xã, phường rà soát người chưa tham gia, người sắp hết hạn thẻ, người đã dừng đóng để tuyên truyền, nhắc hạn và tư vấn quyền lợi cụ thể cho từng nhóm đối tượng.

Cùng với các tổ chức hỗ trợ phát triển người tham gia, ban chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT tại các xã, phường giữ vai trò quan trọng trong đưa chính sách đến cơ sở. Từ dữ liệu người chưa tham gia, người sắp hết hạn thẻ do cơ quan BHXH cung cấp, ban chỉ đạo phân công thành viên phối hợp với thôn, khối phố, đoàn thể và nhân viên thu rà soát, tuyên truyền, vận động theo từng nhóm đối tượng. Hình thức tuyên truyền cũng được điều chỉnh linh hoạt thông qua các cuộc họp thôn, khối phố, nhóm Zalo, hệ thống loa truyền thanh và gặp gỡ trực tiếp từng hộ.

Bà Hoàng Thanh Hoa, Phó Chủ tịch UBND, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT xã Na Sầm cho biết: Để người dân được đảm bảo quyền lợi khi khám chữa bệnh, thành viên BCĐ thường xuyên đến thôn để tuyên truyền vận động, phân tích cụ thể nếu tham gia theo hộ gia đình thì được giảm trừ mức đóng như thế nào, khi đi khám chữa bệnh được quỹ BHYT thanh toán ra sao. Qua đó, nhiều hộ đã hiểu hơn và chủ động nối hạn thẻ cho các thành viên trong gia đình. Riêng trong tháng 6/2026, chúng tôi đã tuyên truyền tại 7 thôn, vận động được hơn 100 người tham gia BHYT.

Theo tổng hợp của cơ quan chức năng, năm 2025, toàn tỉnh có hơn 1,1 triệu lượt người khám chữa bệnh BHYT, tăng hơn 32.400 lượt so với năm 2024 với tổng chi phí gần 798 tỷ đồng. Trong 5 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh có 427.260 lượt người khám chữa bệnh BHYT với số tiền chi trả, thanh toán đạt trên 306 tỷ đồng.

Qua công tác tuyên truyền, vận động tại cơ sở, BHXH tỉnh và các ngành chức năng nhận thấy, một bộ phận người dân có nhu cầu tham gia BHYT nhưng còn khó khăn về kinh phí, nhất là người cao tuổi, học sinh, sinh viên, hộ làm nông, lâm nghiệp có mức sống trung bình. Từ thực tế đó, BHXH tỉnh đã phối hợp với các sở, ngành tham mưu tỉnh ban hành, triển khai các chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHYT cho người thuộc hộ cận nghèo, hộ nghèo đa chiều thiếu hụt dịch vụ xã hội cơ bản; hộ làm nông, lâm, ngư nghiệp có mức sống trung bình; lực lượng tham gia bảo vệ an ninh, trật tự ở cơ sở. Hiện nay, BHXH tỉnh đang phối hợp với các ngành liên quan đề xuất chính sách hỗ trợ thêm mức đóng BHYT cho người từ 60 đến dưới 75 tuổi, học sinh, sinh viên và một số nhóm còn khó khăn, qua đó giảm áp lực chi phí, hạn chế tình trạng gián đoạn thẻ BHYT.

Bên cạnh đó, công tác bảo đảm quyền lợi khám chữa bệnh BHYT tiếp tục được ngành BHXH, y tế phối hợp thực hiện. Cụ thể, BHXH tỉnh thường xuyên phối hợp với Sở Y tế, các cơ sở khám chữa bệnh giải quyết vướng mắc trong khám chữa bệnh, thanh toán chi phí khám chữa bệnh BHYT, tạo thuận lợi cho người có thẻ khi đi khám chữa bệnh.

Việc tham gia BHYT liên tục có ý nghĩa quan trọng, góp phần chuyển từ chăm sóc sức khỏe bị động sang chủ động, toàn diện. Khi mỗi người dân chủ động tham gia, nối hạn thẻ đúng thời điểm, chính sách BHYT toàn dân sẽ trở thành điểm tựa bền vững trong chăm sóc, bảo vệ sức khỏe Nhân dân.