Giữ vững trận địa thông tin từ cơ sở trên không gian mạng

Điều đáng lưu ý không chỉ là sự xuất hiện của những biểu hiện lệch chuẩn trên mạng xã hội, mà còn ở chỗ một số biểu hiện đang dần bị xem nhẹ, bị lặp lại và dễ tạo cảm giác “bình thường”. Trong bối cảnh đó, việc giữ vững trận địa thông tin từ cơ sở, nâng cao trách nhiệm của cán bộ, đảng viên và các chi bộ cơ sở trong định hướng dư luận, cung cấp thông tin chính thống đang đặt ra yêu cầu ngày càng rõ hơn.

Khi cái sai bị lặp lại đến mức quen mắt

Nếu quan sát đời sống mạng hiện nay, có thể thấy không ít biểu hiện đáng suy nghĩ: Một lời lẽ thiếu chuẩn mực được gọi là “thẳng tính”; một nhận xét phiến diện được khen là “nói cho đúng”; một thông tin chưa kiểm chứng vẫn được chia sẻ vì “thấy nhiều người đăng”; hay một hành vi phản cảm được bao biện bằng hai chữ “giải trí”. Những cách biểu hiện như vậy nếu lặp lại nhiều lần sẽ dần làm mờ ranh giới giữa đúng và sai trong tiếp nhận thông tin.

Không gian mạng là nơi thông tin lan truyền rất nhanh, tác động trực tiếp đến dư luận xã hội và tâm lý cộng đồng. Ảnh minh họa: HNM

Điều đáng quan tâm là những biểu hiện lệch chuẩn không xuất hiện ồn ào như một biến cố lớn, mà len vào đời sống từ những hành động rất nhỏ: Một lần chia sẻ thông tin theo cảm tính, một bình luận theo tâm lý đám đông, hay một phản ứng thiếu kiểm chứng. Từ đó, thông tin sai có điều kiện lan rộng, còn những hành vi thiếu chuẩn mực dễ bị lặp lại và củng cố.

Không thể xem đó chỉ là chuyện “trên mạng”. Không gian mạng hiện nay là nơi thông tin lan truyền rất nhanh, tác động trực tiếp đến dư luận xã hội và tâm lý cộng đồng. Một thông tin sai sự thật, một hình ảnh bị đặt sai bối cảnh hay một đoạn video cắt ghép nếu không được kiểm chứng kịp thời đều có thể tạo ra nhiều luồng nhận thức khác nhau, gây nhiễu loạn thông tin.

Cần khẳng định rằng không phải mọi ý kiến khác nhau trên mạng xã hội đều là tiêu cực. Một xã hội phát triển luôn cần phản biện và trao đổi đa chiều. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ giữa phản biện và công kích, giữa góp ý và quy chụp, giữa quyền bày tỏ quan điểm với sự tùy tiện trong phát ngôn. Khi việc tiếp nhận thông tin bị chi phối bởi cảm xúc thay vì kiểm chứng, dễ dẫn tới những đánh giá thiếu khách quan.

Từ lệch chuẩn trong ứng xử đến yêu cầu định hướng thông tin từ cơ sở

Không gian mạng mở ra nhiều cơ hội trong tiếp cận thông tin và chuyển đổi số, nhưng đồng thời cũng đặt ra yêu cầu cao hơn về kiểm chứng thông tin và trách nhiệm của người sử dụng. Nếu các biểu hiện lệch chuẩn không được nhận diện và điều chỉnh kịp thời, môi trường thông tin rất dễ bị nhiễu loạn, ảnh hưởng đến nhận thức và dư luận xã hội.

Thực tiễn ở cơ sở cho thấy, nếu thông tin chính thống chậm hơn tin đồn thì công tác định hướng dư luận sẽ gặp nhiều khó khăn. Khi người dân có xu hướng tìm đến mạng xã hội để nghe giải thích thay vì tiếp cận thông tin từ cơ quan chức năng, điều đó đặt ra yêu cầu rõ hơn đối với cấp ủy, chính quyền cơ sở trong việc chủ động cung cấp thông tin nhanh, chính xác và kịp thời.

Ở cấp xã hiện nay, yêu cầu không chỉ là quản lý địa bàn theo cách truyền thống mà còn phải chủ động nắm bắt tình hình dư luận trên không gian mạng, kịp thời phát hiện những thông tin sai lệch hoặc gây hiểu nhầm để có hướng xử lý phù hợp.

Tại xã Gia Lâm, trong bối cảnh chuyển đổi số được đẩy mạnh, công tác nắm bắt và xử lý thông tin trên không gian mạng ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với cấp ủy, chính quyền cơ sở. Những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân như đất đai, giải phóng mặt bằng, chế độ chính sách hay phản ánh kiến nghị nếu không được thông tin kịp thời, minh bạch rất dễ phát sinh nhiều luồng dư luận trái chiều trên mạng xã hội.

Thực tiễn cho thấy, chỉ một thông tin chậm được xác minh hoặc giải thích cũng có thể tạo ra nhiều ý kiến khác nhau, gây áp lực cho công tác lãnh đạo, điều hành ở cơ sở. Trong bối cảnh đó, vai trò của đội ngũ cán bộ làm công tác tham mưu, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ thông tin và chuyển đổi số tại Đảng ủy xã Gia Lâm ngày càng trở nên quan trọng trong việc bảo đảm thông tin chính thống được truyền tải nhanh, đúng và kịp thời đến người dân.

Mỗi cán bộ, đảng viên là một “điểm giữ chuẩn” thông tin

Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Gia Lâm Phùng Thị Hoài Hương phát biểu chỉ đạo tại Hội nghị tập huấn sử dụng nền tảng Chi bộ - Đảng bộ số tại Đảng bộ xã Gia Lâm.

Ở cơ sở hiện nay, yêu cầu đặt ra ngày càng rõ hơn: Thông tin chính thống không chỉ đúng mà còn phải nhanh, rõ ràng, dễ tiếp cận và gần dân hơn. Công tác nắm bắt dư luận phải chuyển từ bị động sang chủ động, từ xử lý sau sang phòng ngừa từ sớm. Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ở cơ sở không tách rời nhiệm vụ giữ vững “trận địa thông tin” ngay từ những vấn đề cụ thể của đời sống.

Trong thời đại mỗi tài khoản mạng xã hội đều có thể trở thành một “điểm phát tán” thông tin, mỗi cán bộ, đảng viên càng phải là một “điểm giữ chuẩn”. Việc sử dụng mạng xã hội cần được đặt trong khuôn khổ trách nhiệm chính trị và trách nhiệm công vụ. Không chia sẻ thông tin chưa được kiểm chứng, không phát ngôn cảm tính, không để cảm xúc cá nhân ảnh hưởng đến uy tín của tổ chức và niềm tin của nhân dân.

Cùng với đó, các chi bộ cơ sở cần quan tâm hơn đến việc nắm bắt dư luận xã hội, định hướng thông tin và xây dựng văn hóa ứng xử số trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Việc sinh hoạt chi bộ cần gắn hơn với những vấn đề thực tiễn đang phát sinh trên không gian mạng, qua đó kịp thời trao đổi, định hướng và thống nhất nhận thức.

Việc chủ động cung cấp thông tin từ sớm, từ cơ sở có ý nghĩa quan trọng trong hạn chế tin đồn, tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin trong nhân dân. Khi thông tin chính thống được đưa ra kịp thời, minh bạch và dễ hiểu, khoảng trống thông tin sẽ được thu hẹp, giảm nguy cơ bị xuyên tạc hoặc hiểu sai.

Không gian mạng sẽ tiếp tục phát triển và dòng thông tin sẽ ngày càng nhanh hơn. Trong bối cảnh đó, yêu cầu giữ sự tỉnh táo trong tiếp nhận thông tin, chuẩn mực trong phát ngôn và trách nhiệm trong hành vi ứng xử càng trở nên quan trọng.

Đây không chỉ là yêu cầu chung của xã hội số, mà còn là trách nhiệm trực tiếp của mỗi cán bộ, đảng viên và tổ chức cơ sở đảng trong việc xây dựng môi trường thông tin lành mạnh, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân ngay từ cơ sở. Đó cũng là cách thiết thực để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng từ cơ sở, từ mỗi tổ chức đảng, mỗi cán bộ, đảng viên trong dòng chảy số hôm nay.