Giữa chiến sự Iran, Tổng thống Trump sa thải hai quan chức

Nguồn tin từ CNN cho biết, Tổng thống Trump đang đánh mất sự kiên nhẫn và sẵn sàng sa thải hàng loạt quan chức cấp cao bị đánh giá là kém hiệu quả. Động thái "thay máu" này diễn ra trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ ông sụt giảm đáng kể và Đảng Cộng hòa đang lo ngại về viễn cảnh u ám tại cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 tới

Những "phát súng" mở đầu

Hồi tháng 3, ông Trump đã loại bỏ Bộ trưởng An ninh Nội địa Kristi Noem, sự ra đi đầu tiên trong hàng ngũ quan chức cấp cao của nhiệm kỳ hai. Chưa đầy một tháng sau, vào ngày 2/4, ông tiếp tục sa thải Bộ trưởng Tư pháp Pam Bondi do không hài lòng với khả năng đảm nhiệm vị trí quan trọng này của bà.

Hai vụ sa thải liên tiếp này đã thổi bùng nỗi lo ngại rằng một số thành viên nội các khác cũng có thể phải sớm chịu chung số phận. Điều này chấm dứt cảm giác ổn định trong nội bộ chính quyền ông Trump.

Bà Noem và bà Bondi xuất hiện bên Tổng thống Trump trong một cuộc họp báo hồi tháng 9/2025. Ảnh: New York Times.

Hai thành viên nội các bị sa thải năm nay, theo New York Times, đã mắc phải những sai lầm. Bà Noem lãnh đạo một cơ quan gây ra sự phản ứng dữ dội từ công chúng trong chiến dịch siết chặt nhập cư.

Bà Bondi xử lý hồ sơ Epstein không “khéo”, gây phẫn nộ trong nhóm đồng minh ủng hộ ông Trump. Ngoài ra, ông Trump được cho là không hài lòng với việc bà Bondi không truy tố các đối thủ chính trị của ông.

Ông Max Stier, chuyên gia phân tích hoạt động của chính phủ liên bang Mỹ, nhận định với New York Times: “Tiêu chuẩn sa thải hiện nay có phần khác trong nhiệm kỳ đầu. Hiện tại, ông Trump đã có những trợ lý cấp cao rất trung thành. Nhưng một số người không đáp ứng chính xác những gì ông ấy chờ đợi.

Còn ở nhiệm kỳ đầu, ông Trump từng không có đủ những cấp dưới trung thành, dù vậy, ông đã không ngần ngại loại bỏ những người không thể hiện được sự trung thành cần có”.

Trong nhiệm kỳ đầu, ông Trump đã sa thải Bộ trưởng Tư pháp, Bộ trưởng Ngoại giao, liên tục thay đổi lãnh đạo ở nhiều cơ quan như Bộ An ninh Nội địa, thay đổi tới 4 Chánh Văn phòng Nhà Trắng cùng nhiều cố vấn cấp cao.

Trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ hai, Nhà Trắng từng tránh sa thải nhân sự cấp cao để xây dựng đội ngũ trung thực và thực thi chương trình nghị sự. Ngoại lệ duy nhất là cố vấn an ninh quốc gia Michael Waltz. Ông Waltz lập nhóm chat trên ứng dụng Signal để bàn về một chiến dịch quân sự nhạy cảm tại Yemen, đưa cả một nhà báo vào cuộc trò chuyện đáng lẽ phải được bảo mật kín kẽ.

Tuy nhiên, sự "ổn định" đó giờ đây đã kết thúc, khi vị thế của ông Trump trong mắt cử tri bị xói mòn và áp lực bầu cử gia tăng.

Một quan chức cấp cao trong chính phủ Mỹ nhận định với CNN: “Những sự điều chỉnh nhân sự gần đây phản ánh những kỳ vọng cao của ông Trump đang không được đáp ứng. Đây đơn giản là việc ông ấy nghĩ họ có đang làm tốt công việc của mình hay không. Trong chuyện này, chỉ có duy nhất một người quan sát và ra quyết định”.

Theo các nguồn tin chia sẻ với CNN, một số quan chức trong nội các cũng đang đứng trước rủi ro bị thay thế, có thể kể tới Bộ trưởng Lao động Lori Chavez-DeRemer, Giám đốc FBI Kash Patel, Bộ trưởng Thương mại Howard Lutnick, Giám đốc Tình báo Tulsi Gabbard.

Bà Chavez-DeRemer đang chịu áp lực lớn trong bối cảnh Bộ Lao động gặp nhiều bất ổn và xuất hiện nghi vấn về năng lực lãnh đạo của bà.

Tổng thanh tra của cơ quan này đã mở cuộc điều tra về cáo buộc sai phạm nghề nghiệp liên quan đến bà và các trợ lý thân cận, dự kiến hoạt động điều tra hoàn tất trong vài tuần tới.

Ông Trump cũng từng đặt câu hỏi về hiệu quả làm việc của ông Lutnick và bà Gabbard, dù vậy, một số nguồn thạo tin trong chính quyền ông Trump cho rằng hai vị quan chức này vẫn sẽ an toàn trong ngắn hạn.

Theo ông Jason Miller, cố vấn lâu năm của ông Trump, ông Lutnick và Bộ Thương mại đã đạt được nhiều kết quả tốt.

Một quan chức cấp cao Nhà Trắng cho biết ông Lutnick còn được đánh giá cao vì giúp ông Trump đạt các thỏa thuận thương mại. Tuy nhiên, phong cách làm việc bộc trực của ông Lutnick cũng gây ra một số bức xúc nội bộ.

Với bà Gabbard, ông Trump từng không hài lòng về lời khai của bà trước Quốc hội, bà từng từ chối xác nhận chương trình hạt nhân của Iran là “mối đe dọa cận kề” đối với nước Mỹ.

Dù vậy, ông Trump hiện vẫn hài lòng với kết quả công việc của bà, đồng thời yêu cầu bà tập trung vào các nguy cơ liên quan tới cuộc bầu cử giữa kỳ sắp diễn ra.

Trước những đồn đoán về tương lai của một số thành viên trong nội các, người phát ngôn Nhà Trắng Davis Ingle đã lên tiếng.

“Tổng thống Trump có nội các và đội ngũ trợ lý tài năng nhất trong lịch sử Mỹ. Những người như Kash Patel, Lori Chavez-DeRemer và Howard Lutnick đang làm việc không mệt mỏi để thực hiện chương trình nghị sự của Tổng thống, nhằm đạt được những kết quả to lớn cho người dân Mỹ”, ông Ingle cho hay.

Hiện tại, ngay cả những người thân cận nhất với Tổng thống Mỹ cũng không chắc về quyết định nhân sự ông sẽ đưa ra.

Nội các trung thành, nhưng chưa đủ

Việc ông Trump xử lý gắt gao đối với các "cánh tay phải" thời gian gần đây thể hiện sự thay đổi rõ rệt trong cách vận hành bộ máy chính quyền trong năm ngoái, năm đầu tiên trong nhiệm kỳ thứ hai.

Trong năm 2025, Nhà Trắng tránh sa thải nhân sự cấp cao để tránh sự xáo trộn nội bộ, dù các vụ sa thải gây chấn động vốn là "đặc sản" trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Trump. Năm 2025, ông Trump tập trung xây dựng đội ngũ trung thành để thực thi chương trình nghị sự.

Nội các của ông Trump đang bắt đầu trải qua đợt biến động nhân sự. Ảnh: New York Times.

Tuy nhiên, gần đây, vị thế của ông Trump trong mắt cử tri bị xói mòn đáng kể, chủ yếu do cử tri lo lắng về vấn đề kinh tế và các ưu tiên của chính quyền. Vì vậy, giai đoạn ổn định trong chính quyền ông Trump cũng đang đi đến hồi kết.

Đảng Cộng hòa hiện có nguy cơ mất quyền kiểm soát Quốc hội sau cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Kịch bản này sẽ hạn chế tham vọng chính trị của ông Trump. Thậm chí, chính quyền của ông có thể phải đối mặt với hàng loạt cuộc điều tra do Đảng Dân chủ tiến hành.

Việc ông Trump sa thải bà Bondi làm gia tăng lo ngại trong nội các rằng ông Trump sẵn sàng thực hiện nhiều thay đổi.

Việc bà Noem bị sa thải không gây bất ngờ, bởi bà không thể hiện tốt khi điều trần trước Quốc hội. Nhưng trong trường hợp bà Bondi, một câu hỏi đặt ra: Tại sao lại là lúc này?

Cách Bộ Tư pháp Mỹ xử lý hồ sơ Epstein dù gây ra vấn đề cho ông Trump, nhưng sự việc rắc rối này vốn kéo dài hơn một năm. Trong suốt thời gian đó, ông Trump vẫn luôn khen ngợi bà Bondi. Không có chất xúc tác rõ ràng nào để giải thích quyết định sa thải bà Bondi tại thời điểm này.

Diễn biến bất ngờ này gây cảm giác bất an cho các thành viên khác trong nội các. Sau 14 tháng ông Trump cầm quyền tại Nhà Trắng, các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump hiểu rõ rằng từ giờ, bất kỳ ai cũng có thể là người tiếp theo phải ra đi.

Hiện giới quan chức Mỹ suy đoán rằng ông Trump sẽ tiếp tục điều chỉnh dàn nhân sự cấp cao, nhằm thể hiện tiêu chuẩn cao mà ông đặt ra cho nội các, đồng thời phát tín hiệu rằng họ cần đạt được nhiều kết quả hơn nữa.

Ông Jason Miller, cố vấn lâu năm của ông Trump, khẳng định quyền quyết định về nhân sự trong nội các luôn thuộc về Tổng thống: “Chúng ta đang ở giữa một cuộc chiến và người dân sẽ bỏ phiếu bầu giữa nhiệm kỳ trong chưa đầy 6 tháng nữa. Tổng thống sẽ tiếp tục tinh chỉnh đội ngũ cho đến khi ông cảm thấy hoàn hảo”.

Hiện tại, chưa rõ ai có thể là người tiếp theo phải rời nội các, dù vậy, có một điều chắc chắn là không có ai tuyệt đối an toàn.

Ông Trump tuyên bố sẽ đưa Iran trở về thời kỳ đồ đá Tổng thống Mỹ cảnh báo sẽ tiến hành các đợt không kích dữ dội, đưa Iran trở về thời kỳ đồ đá trong 2-3 tuần tới, đồng thời cho biết thay đổi lãnh đạo tại Iran đã xảy ra ngoài dự kiến dù Mỹ không chủ trương điều này.