Giữa xung đột, hướng đi nào cho ngành công nghệ Trung Đông?

Chip bán dẫn trên một bản mạch máy tính. Ảnh: REUTERS/TTXVN

Sau hơn một tháng rưỡi căng thẳng, xung đột tại Trung Đông đang dần có dấu hiệu hạ nhiệt khi các bên đạt được thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần vào giữa tuần qua. Tuy nhiên, dù thỏa thuận này vẫn được đánh giá là mong manh, những tác động lan rộng của cuộc xung đột đã bắt đầu hiện rõ, đặc biệt đối với ngành công nghệ toàn cầu.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố địa chính trị, các chuyên gia cho rằng hệ lụy từ xung đột đang đặt ra nhiều thách thức dài hạn cho Trung Đông trong tham vọng trở thành trung tâm công nghệ mới nổi.

Theo CNBC, một trong những tác động rõ rệt nhất là sự gián đoạn chuỗi cung ứng. Xuất khẩu khí heli - nguyên liệu quan trọng trong sản xuất chip và nhiều quy trình công nghiệp - đã bị hạn chế đáng kể do chiến sự. Điều này gây áp lực lên ngành bán dẫn toàn cầu, vốn đã nhạy cảm với bất kỳ biến động nguồn cung nào.

Bên cạnh đó, các công ty châu Âu cũng ghi nhận tình trạng chậm trễ trong việc nhận linh kiện bán dẫn từ châu Á do các tuyến bay bị thay đổi để tránh khu vực xung đột. Những gián đoạn này không chỉ mang tính tạm thời mà còn làm gia tăng chi phí vận hành và rủi ro logistics.

Đáng chú ý, các dự án trung tâm dữ liệu và hạ tầng trí tuệ nhân tạo (AI) tại Trung Đông cũng đứng trước nguy cơ bị trì hoãn. Trong bối cảnh chiến sự kéo dài, các quốc gia bị ảnh hưởng trực tiếp có thể phải ưu tiên ngân sách cho an ninh thay vì đầu tư công nghệ.

Theo các phân tích, xung đột thường làm gia tăng mức độ bất định, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến các quyết định đầu tư không chỉ trong khu vực mà còn trên phạm vi toàn cầu.

Một hệ quả đáng lo ngại khác là tổn hại về mặt danh tiếng đầu tư của khu vực. Trung Đông vốn được xem là điểm đến hấp dẫn nhờ nguồn năng lượng giá rẻ và quỹ đất dồi dào, nhưng xung đột đã khiến nhiều nhà đầu tư phải cân nhắc lại.

Các chuyên gia nhận định niềm tin của nhà đầu tư trong ngắn hạn sẽ suy yếu rõ rệt. Một số doanh nghiệp thậm chí đã bắt đầu tính đến việc đa dạng hóa dòng vốn sang các khu vực khác như châu Âu, Mỹ Latinh hoặc châu Á - Thái Bình Dương nhằm giảm thiểu rủi ro.

Dù vậy, nhu cầu công nghệ, đặc biệt là AI, không biến mất mà chỉ bị trì hoãn. Các dự án có thể được triển khai chậm hơn dự kiến, nhưng về dài hạn, nhu cầu trong khu vực vẫn được đánh giá là ổn định, nhất là với các ứng dụng phục vụ thị trường nội địa.

Bất chấp những khó khăn, Trung Đông vẫn sở hữu một lợi thế quan trọng: nguồn lực tài chính dồi dào từ các quỹ đầu tư quốc gia. Đây được xem là “tấm đệm” giúp khu vực duy trì các dự án công nghệ trong bối cảnh dòng vốn quốc tế có dấu hiệu chững lại.

Các chuyên gia dự báo các quỹ tài sản có chủ quyền trong khu vực sẽ tiếp tục rót vốn vào các dự án hạ tầng và công nghệ, qua đó góp phần ổn định thị trường. Điều này đặc biệt quan trọng khi khu vực vẫn được đánh giá là quá giàu tài nguyên để bị bỏ qua.

Tác động của xung đột không chỉ dừng ở hiện tại mà còn có thể kéo dài trong thời gian tới, đặc biệt thông qua kênh giá năng lượng. Giá năng lượng tăng có thể làm giảm sức mua của người tiêu dùng đối với các sản phẩm công nghệ, đồng thời đẩy chi phí vận hành của các trung tâm dữ liệu lên cao.

Ngoài ra, tình trạng thiếu hụt khí heli, dù không phải yếu tố chi phí chính, vẫn tiềm ẩn nguy cơ trở thành “nút thắt cổ chai” trong sản xuất chip, từ đó ảnh hưởng dây chuyền đến nhiều ngành công nghiệp khác.

Trong bối cảnh các bên liên quan như Mỹ, Israel và Iran vẫn chưa tìm được tiếng nói chung, thị trường công nghệ toàn cầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục biến động. Các nhà quan sát cho rằng phải mất thêm thời gian để đánh giá đầy đủ mức độ ảnh hưởng, cũng như xác định liệu Trung Đông có thể nhanh chóng lấy lại vị thế là điểm đến đầu tư hấp dẫn hay không.