Gỡ 'điểm nghẽn' an toàn thực phẩm tại các phường Từ Liêm, Đại Mỗ, Tây Mỗ và Xuân Phương

Dù đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai Tháng hành động vì an toàn thực phẩm (ATTP) năm 2026, song thực tế tại 4 phường cho thấy, công tác quản lý đang đối mặt với những thách thức không nhỏ từ quá trình đô thị hóa nhanh và sự biến tướng của các loại hình kinh doanh mới.

Quang cảnh buổi làm việc. Ảnh: Mai Hoa

Với phường Xuân Phương, áp lực lớn nhất nằm ở chợ đầu mối Minh Khai - nơi được coi là "túi thực phẩm" khổng lồ cung ứng cho cả khu vực. Với gần 1.000 hộ kinh doanh thường xuyên và vãng lai, việc kiểm soát nguồn gốc hàng hóa tại đây luôn là bài toán hóc búa. Dù địa phương đã phát sổ truy xuất nguồn gốc và yêu cầu ký cam kết đến từng tiểu thương, song tính chất luân chuyển hàng hóa quá nhanh tại chợ đầu mối vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ.

Trong khi đó, phường Đại Mỗ lại đối diện với sự va đập giữa tập quán tiêu dùng cũ và yêu cầu quản lý hiện đại. Thói quen sử dụng thịt tươi sống ngay sau giết mổ của người dân địa phương vô hình trung tạo "đất sống" cho các điểm giết mổ tự phát. Dù chính quyền đã giải tỏa nhiều điểm không phép, nhưng tâm lý muốn mua nhanh, bán trực tiếp tại các chợ dân sinh vẫn khiến quy trình bảo quản và kiểm soát thú y khó được thực hiện triệt để.

Ở một thái cực khác, phường Từ Liêm - nơi tập trung nhiều khu đô thị cao cấp, khách sạn 5 sao và là địa bàn diễn ra nhiều sự kiện quốc tế - lại đang phải đối mặt với sự "biến tướng" của các loại hình kinh doanh thực phẩm trực tuyến. Sự bùng nổ của thương mại điện tử giúp việc mua bán thuận tiện hơn nhưng lại đẩy cơ quan quản lý vào thế khó khi không thể xác định địa điểm kinh doanh cụ thể trong các chung cư cao tầng, dẫn đến tình trạng "hổng" trong hậu kiểm và truy xuất nguồn gốc.

Sự phức tạp của địa bàn đòi hỏi các đợt kiểm tra phải có trọng tâm, trọng điểm và hình thức xử lý đủ sức răn đe. Thực tế trong Tháng hành động vì ATTP năm 2026, hàng loạt sai phạm đã bị đưa ra ánh sáng. Tại phường Tây Mỗ, đoàn kiểm tra đã xử lý 3 hộ kinh doanh giết mổ động vật không phép, thu nộp ngân sách 21 triệu đồng. Phường Từ Liêm ghi nhận kết quả xử phạt ấn tượng với 31 cơ sở vi phạm, tổng số tiền lên tới hơn 225 triệu đồng, đồng thời tiêu hủy hàng trăm kg thực phẩm không rõ nguồn gốc, hết hạn sử dụng. Tại Xuân Phương, con số xử phạt cũng vượt ngưỡng 111 triệu đồng, tập trung vào các cơ sở chế biến suất ăn sẵn và sản xuất đá viên không bảo đảm tiêu chuẩn.

Mặc dù số tiền xử phạt tăng cao cho thấy sự quyết liệt của chính quyền, nhưng các lãnh đạo địa phương đều bày tỏ nỗi lo về tính bền vững. "Lực lượng cán bộ làm công tác ATTP tại phường quá mỏng, chủ yếu là kiêm nhiệm, trong khi đó, khối lượng cơ sở cần quản lý lại khổng lồ và đa dạng" - đây là kiến nghị chung của cả 4 phường. Sự thiếu hụt nhân lực chuyên môn, kết hợp với việc dữ liệu quản lý giữa các ngành (Y tế, Nông nghiệp, Công thương) chưa thực sự liên thông số hóa, đang là rào cản lớn nhất để thực hiện quản lý ATTP một cách khoa học và xuyên suốt.

Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương nhấn mạnh, công tác bảo đảm ATTP phải trở thành dòng chảy thường xuyên trong quản lý đô thị. Ảnh: Mai Hoa

Phát biểu kết luận buổi làm việc, đại diện Đoàn kiểm tra liên ngành số 01 về công tác ATTP của thành phố Hà Nội, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương đánh giá cao sự chủ động của 4 phường trong việc nhận diện và tháo gỡ các "điểm nghẽn". Tuy nhiên, ông Cương nhấn mạnh, công tác bảo đảm ATTP không thể chỉ làm theo đợt cao điểm mà phải trở thành dòng chảy thường xuyên trong quản lý đô thị.

Để nâng cao hiệu quả trong thời gian tới, Phó Giám đốc Sở Y tế yêu cầu các phường cần tập trung vào các nhiệm vụ then chốt. Trước hết, về mặt quản lý, cần chuẩn hóa hệ thống số liệu báo cáo để tạo "dữ liệu sạch", làm căn cứ so sánh và đánh giá chính xác hiệu quả sau khi giải quyết các "điểm nghẽn". Về thực thi pháp luật, các địa phương phải tăng cường hậu kiểm và kiểm tra đột xuất, tuyệt đối không để xảy ra tình trạng "nhắc nhở thay cho xử phạt". Sự phối hợp với lực lượng Công an và Quản lý thị trường cần được duy trì thường xuyên để tạo áp lực thực thi pháp luật đồng bộ.

Về phương thức tuyên truyền, ông Vũ Cao Cương định hướng cần chuyển dịch từ tuyên truyền chung chung sang truyền thông cá nhân hóa: "Hộ kinh doanh thuộc lĩnh vực nào thì phải được hướng dẫn sâu về quy định của lĩnh vực đó". Đặc biệt, trong bối cảnh mùa hè nắng nóng sắp tới, các phường cần ưu tiên giám sát các bếp ăn tập thể trường học, cơ sở cung cấp đồ tươi sống và thức ăn đường phố để chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm.